II SAB/Rz 9/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na bezczynność A. S.A. Oddział [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej - postanawia - I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu W. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu. W. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie bezczynność A. S.A. Oddział [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Pismem z dnia 18 listopada 2011 r. W. K. (działający przez pełnomocnika – radcę prawnego) wezwał A. S.A. (na adres: [...]) do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Spółkę ze stanowiącej jego własność nieruchomości oznaczonej numerem 1581 położonej w miejscowości C. oraz ustanowienia na tej nieruchomości służebności przesyłu za wynagrodzeniem w związku z przebiegiem przez tę działkę linii energetycznych. Wnioskodawca zwrócił się także o udostępnienie w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), dalej zwanej "u.d.i.p." kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy przedmiotowych linii elektroenergetycznych. W odpowiedzi A. S.A. Oddział [...] - w piśmie z dnia 16 lutego 2012 r. znak: [...] - odmówiła spełnienia przedstawionych żądań, podnosząc, że posadowienie infrastruktury energetycznej nastąpiło zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem. W odniesieniu do żądania udostępnienia informacji publicznej Spółka wskazała, że nie jest w tej sprawie kompetentnym podmiotem. W piśmie datowanym 23 lutego 2012 r. W. K. (jego imieniem pełnomocnik) ponowił (skierowane do A. S.A. Oddział [...]) żądanie udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej decyzji, pozwoleń i innych dokumentów potwierdzających stanowisko Spółki w zakresie zgodności z prawem posadowienia infrastruktury elektroenergetycznej. Odpowiadając na powyższe (pismo z 5.04.2012 r. znak: [...]) Spółka zwróciła uwagę, że przedmiotem jej działalności jest dystrybucja energii elektrycznej, nie jest ona natomiast organem administracji publicznej, dlatego też nie spoczywa na niej obowiązek udzielania odpisów czy kserokopii decyzji administracyjnych. We wskazanej na wstępie skardze W. K. (przez pełnomocnika) zarzucił A. S.A. Oddział [...] bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na jego wniosek z dnia 18 listopada 2011 r. przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Wniósł o stwierdzenie bezczynności, zobowiązanie Spółki do udzielenia informacji w żądanym zakresie i formie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Motywując stanowisko podniósł, że A. S.A. Oddział [...] zobowiązana jest do udzielenia wnioskowanej informacji w związku z brzmieniem art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., bowiem zajmując się dystrybucją energii elektrycznej jest niewątpliwie podmiotem wykonującym zadania publiczne. Odpowiadając na skargę pełnomocnik Spółki wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, podnosząc, że Spółka jako operator systemu dystrybucyjnego nie jest organem właściwym do załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, w ramach której nie mieszczą się sprawy z zakresu nadzoru budowlanego i planowania przestrzennego. Informacje, których żąda skarżący nie są związane z realizacją zadań publicznych operatora systemu dystrybucyjnego. Zarzucono, że celem skarżącego jest w istocie uzyskanie dowodu na zasadność dochodzonych roszczeń cywilnoprawnych; przepisy Kodeksu postępowania cywilnego stanowią zaś samodzielną regulację dotyczącą udostępniania dokumentów. Podniesiono, że kwestia tytułów prawnych przedsiębiorstwa energetycznego do korzystania z nieruchomości osób prywatnych, na których zlokalizowane zostały urządzenia infrastruktury energetycznej, za pomocą których Spółka prowadzi działalność gospodarczą i stanowiących majątek przedsiębiorstwa stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Zarzut bezczynności uznano za bezzasadny wobec udzielania odpowiedzi na kierowane przez skarżącego pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Merytoryczna ocena złożonej do sądu administracyjnego skargi uzależniona jest od dopuszczalności tej skargi, przesłanką której jest m. in. posiadanie przez strony postępowania zdolności sądowej. Powyższe wynika z brzmienia art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wedle którego brak zdolności sądowej jednej ze stron skutkuje koniecznością odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 25. § 1 P.p.s.a. zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Niniejsza skarga dotyczy bezczynności związanej z brakiem udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta w art. 4 ust. 1 stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wedle ust. 2 powołanego artykułu, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne. Skarżący W. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego, w złożonej skardze jako swego przeciwnika procesowego wskazał "A. S.A. Oddział [...]". W świetle art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodek spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) spółka akcyjna nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru (tzn. Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego). Żaden z przepisów Kodeksu spółek handlowych nie przyznaje natomiast osobowości prawnej, jak też zdolności sądowej oddziałowi spółki akcyjnej mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oddział spółki akcyjnej nie mieści się w katalogu podmiotów zobowiązanych z mocy cytowanego wyżej art. 4 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej. W szczególności nie może być uznany za podmiot reprezentujący inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne. Oddział jest więc tylko jednostką organizacyjną osoby prawnej jaką jest spółka akcyjna, nie posiadającym jednakże samodzielności w rozumieniu podmiotowości na gruncie prawa cywilnego czy administracyjnego. To zaś spółka akcyjna wykonująca zadania publiczne mogłaby być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie o udzielenie informacji publicznej. Niewłaściwe wskazanie przez skarżącego podmiotu, którego bezczynność kwestionuje w skardze, który to podmiot nie ma zdolności do występowania przed sądem administracyjnym jako strona prowadzonego postępowania skutkować musi - wobec jednoznacznego brzmienia art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. - odrzuceniem skargi. Należy w tym miejscu podkreślić, że brak ten nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 31 § 1 P.p.s.a., który dotyczy sytuacji, gdy nabycie zdolności sądowej związane jest z dokonaniem określonej czynności, takiej jak wpis do rejestru, zaś jej dokonanie uzależnione jest od woli podmiotu niemającego zdolności sądowej (tak: M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi B. Dauter, B.Gruszczyński. M. Niezgódka-Medek, System Informacji Prawnej Lex 2011). Ponadto należy mieć na uwadze, że korespondencja skarżącego w niniejszej sprawie od początku kierowana była do A. S.A. Oddział [...]. To zaś strona skarżąca zawsze decyduje, kto jest jej przeciwnikiem procesowym. Uznając zatem, że skarga niniejsza skierowana została przeciwko podmiotowi, który w świetle tego, co wyżej przedstawiono, nie może być zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, jako, że nie mieści się w zakresie podmiotowym art. 4 u.d.i.p. skargę tę należało odrzucić, co Sąd uczynił na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 P.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a.