II SAB/Rz 90/14
WyrokWSA w Rzeszowie2014-10-22
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Krystyna Józefczyk, Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Starosta Powiatu miał podstawę prawną do pozostawienia wniosku o podział nieruchomości bez rozpoznania z powodu nieprzedłożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, i czy jego działanie stanowiło bezczynność?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Starosta powinien był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania zamiast pozostawić wniosek bez rozpoznania, ponieważ skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego. W odniesieniu do drugiego żądania, sąd wskazał, że odmowa udostępnienia informacji z operatu ewidencyjnego powinna przybrać formę decyzji. W związku z tym sąd zobowiązał Starostę do załatwienia wniosku w określonym terminie, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o podział nieruchomości i wpisanie zmian w ewidencji gruntów. Starosta wezwał ją do uzupełnienia wniosku o postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, a następnie pozostawił podanie bez rozpoznania. Po zażaleniu skarżącej, organ odwoławczy uznał je za bezzasadne. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Starosty, domagając się zobowiązania do wydania aktu, ukarania pracownika, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, wymierzenia grzywny i zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Starostę Powiatu do załatwienia wniosku K. Ś. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi; stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; oddalono wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny; zasądzono od Starosty Powiatu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Ewa Partyka Protokolant Anna Zięba-Drymajło po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. sprawy ze skargi K. Ś. na bezczynność Starosty Powiatu [...] w sprawę podziału nieruchomości I. zobowiązuje Starostę Powiatu [...] do załatwienia wniosku K. Ś. z dnia 21 lutego 2014 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny; IV. zasądza od Starosty Powiatu [...] na rzecz skarżącej K. Ś. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi K. Ś. jest bezczynność Starosty Powiatu [...] w sprawie podziału nieruchomości i wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Skarżąca wyjaśniła, że w dniu 21 lutego 2014 r. wystąpiła z żądaniem dokonania podziału działki nr 1619/3 w T. w części odpowiadającej parcelom gruntowym 1225/8 i 1225/12 i wpisania w operacie gruntów właściciela nowych działek według stanu ujawnionego w Lwh [...] i [...] gminy katastralnej [...] oraz podania podstawy prawnej wpisania w ewidencji gruntów działki nr 1619 na rzecz Urzedu Gminy [...]. W piśmie z dnia 14 marca 2014 r. Starosta wezwał ją do uzupełnienia podania o nadesłanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. D., a następnie w piśmie z dnia 8 kwietnia 2014 r. powiadomił ją o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia. Z powodu nie otrzymania żadnej odpowiedzi na kolejne jej pismo z dnia 23 kwietnia 2014 r. wniosła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zażalenie na niezałatwienie przez Starostę sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. organ odwoławczy uznał to zażalenie za bezzasadne. Niemniej, do dnia złożenia skargi Starosta nie wydał w sprawie żadnego aktu rozstrzygającego w przedmiocie zgłoszonego przez nią żądania. Wzywając ją do przedłożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku Starosta nie wskazał natomiast podstawy prawej, z której wynikałoby, że orzeczenie takie stanowi brak formalny podania w rozumieniu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skarżąca domaga się zobowiązania organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od doręczenia Staroście akt sprawy, zobowiązanie go do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, orzeczenie czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości oraz orzeczenie o kosztach postępowania.
W odpowiedzi na skargę Starosta Powiatu [...] wyjaśnił, że skarżąca podając się za spadkobiercę J. D. zwróciła się z opisanym wyżej żądaniem dokonania podziału działki i ujawnienia prawa nowo wydzielonej działki na rzecz nieżyjącego J. D. Wobec tego wezwano ją do przedłożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. D. pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia, a wobec niewywiązania się z nałożonego obowiązku postąpiono zgodnie z zakreślonym rygorem. W stosunku do osoby zmarłej nie było bowiem możliwe wszczęcie postępowania administracyjnego i dlatego niezbędne było ustalenie następców prawnych takiej osoby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu interpretacji lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, ale ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie Wniesienie skargi na "bezczynność władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga danego aktu (por. uzasadnienie uchwały 7 Sędziów W-wa z dnia 3.09.2013 r. sygn. akt I OPS 2/13 LEX nr 1356405).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 21 lutego 2014 r. skarżąca K. Ś. złożyła podanie zawierające wniosek o dokonanie podziału działki nr 1619/3 obr. [...], gmina [...] w części odpowiadającej parcelom gruntowym 1225/8 i 1225/12 oraz wpisanie w operacie ewidencji gruntów właściciela nowych działek według stanu ujawnionego w LWH [...] i LWH [...] gminy katastralnej [...] oraz podania podstawy prawnej wpisania w ewidencji gruntów działki nr 1619 na rzecz Gminy [...].
Wezwaniami z dnia 14 marca 2014 r. i 28 marca 2014 r. Starosta Powiatu [...] wezwał K. Ś. do uzupełnienia wniosku o postanowienie w sprawie nabycia spadku po J. D. i pouczył, że nieusunięcie tego braku w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Skarżąca w piśmie z dnia 28 marca 2014 r. podała, ze przepis art. 64 § 2 k.p.a. służy usunięciu braków formalnych wniosku wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny wniosku, nie może być wykładany szeroko i zamykać stronie możliwości rozpatrzenia jej sprawy w sposób merytoryczny.
Pismem z dnia 8 kwietnia 2014 r. skarżąca została powiadomiona o pozostawieniu wniosku z dnia 21 lutego 2014 r. bez rozpoznania.
W piśmie z dnia 23 kwietnia 2014 r. skarżąca poinformowała, ze wszystkie dokumenty złożyła przy wniosku z dnia 21 lutego 2014 r., a pomimo tego jej wniosek w obydwu żądaniach został pozostawiony bez rozpoznania. Ponadto ponowiła żądania zawarte we wniosku z dnia z 21 lutego 2014 r.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] uznał zażalenie K. Ś. ma bezczynność Starosty [...] w sprawie załatwienia wniosku z dnia 21 lutego 2014 r. oraz wniosku z dnia 23 kwietnia 2014 r. za nieuzasadnione.
Przepis art. 64 § 2 k.p.a. stanowi, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków formalnych w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Problematykę podziału nieruchomości reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), dalej zwana w skrócie u.g.n. Zgodnie z art. 97 ust. 1cyt. ustawy podział nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny, natomiast ust. 1a i ust. 1 b zostały wymienione dokumenty jakie należy dołączyć do wniosku o podział nieruchomości.
Z przywołanych przepisów wynika, że organ był uprawniony do wezwania skarżącej do uzupełnienia wniosku celem wykazania legitymacji do wystąpienia z takim wnioskiem. Poza sporem jest okoliczność, że skarżąca pomimo dwukrotnego wezwania organu nie przedłożyła postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Z art. 104 k.p.a. wynika natomiast, że organ administracji publicznej załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Tę inną formę załatwienia sprawy wobec niewykazania interesu prawnego zdefiniowanego w art. 28 k.p.a. określa przepis art. 61a k.p.a. W myśl tego przepisu, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przywołany wyżej stan faktyczny sprawy, gdy skarżąca na wezwanie organu nie wykazała istnienia swojego interesu prawnego to organ winien być zakończyć postępowanie wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, a nie poinformować tylko o pozostawieniu podania bez rozpoznania. Pozostawienie podania bez rozpoznania, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. może nastąpić w przypadku wystąpienia innych braków wniosku określonych przepisami prawa niż brak interesu prawnego wnoszącego podanie.
Odnośnie drugiego żądania wniosku skarżącej o podanie podstawy prawnej wpisania w ewidencji gruntów działki nr 1619 na rzecz Gminy [...], Sąd wskazuje na treść art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz.1287 ze zm.). W ust. 3 art. 24 cytowanej ustawy określono formy, w jakich starosta udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencji gruntów. Natomiast z art. 24 ust. 4 wymienionej ustawy wynika, że każdy z zastrzeżeniem ust. 5 może żądać informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. Przepis art. 24 ust. 5 zawiera katalog podmiotów, które mogą zwrócić się z żądaniem udostępnienia danych ewidencyjnych zawierających dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Jednoznaczna sytuacja istnieje, gdy organ udziela żądanych informacji, wątpliwości mogą się pojawić w jakiej formie organ powinien odmówić udzielenia wydania wnioskowanych informacji.
Prawo geodezyjne i kartograficzne jak i rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków kwestii tej nie regulują. W literaturze wskazuje się, że jeżeli przepisy prawa upoważniają organ administracji publicznej do załatwienia sprawy administracyjnej, lecz nie określają formy rozstrzygnięcia tej sprawy, to w przypadkach takich jest możliwe przyjęcie domniemania o decyzyjnej formie jej załatwienia (por. A. Wróbel w: M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz". wyd. II, Zakamycze 2005, s. 611). Negatywne zatem rozstrzygnięcie, poprzez odmowę skarżącemu wydania wypisu i wyrysu, niezależnie od przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, powinno przybrać formę decyzji. Konsekwencją przyjęcia takiego stanowiska jest również umożliwienie stronie weryfikacji działań organu pierwszej instancji, poprzez wnoszenie środków zaskarżenia w trybie instancyjnym jak i środków nakierowanych na zwalczanie bezczynności organu.
Na tle ustalonego stanu faktycznego sprawy uwzględnionego do orzekania Sąd uznał, że bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 21 lutego 2014 nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Konsekwencją uznania, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa jest odstąpienie od wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Podkreślić należy, że na mocy tego przepisu Sąd może, ale nie jest zobowiązany do wymierzenia grzywny w związku ze stwierdzeniem bezczynności organu.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. zobowiązał Burmistrza do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych organowi (art. 286 § 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu, wskazany termin jest odpowiedni ze względu na przedmiot sprawy oraz pozostaje adekwatny do stopnia zaawansowania postępowania administracyjnego.
Zważywszy na wynik sprawy, uwzględniony został wniosek strony skarżącej o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego obejmujących uiszczony wpis od skargi (art. 200 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło