II SAB/Rz 90/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie zapewnienia właściwej szerokości drogi dojazdowej do nieruchomości - postanawia - I. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. S. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie zapewnienia właściwej szerokości drogi dojazdowej do nieruchomości Do skargi dołączyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczyła, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Podniosła, że z emerytury wynoszącej 1308 zł utrzymuje się sama, jak też trzydziestoletniego niepracującego syna. Rodzina mieszka w domu o pow. 100 m.kw., który stanowi jedyny jej majątek. Comiesięczne wydatki to: 80 zł – prąd, 85 zł – gaz, 34 zł – telefon, 30 zł – podatek od nieruchomości, 95 zł – woda i ścieki, 210 zł – ogrzewanie domu, 110 zł – lekarstwa. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: S. M. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w najszerszych przewidzianych przez ustawodawcę granicach, a mianowicie w zakresie zarówno zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia adwokata. W art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", udzielenie żądanego przez stronę wsparcia uzależnione zostało od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w częściowym zakresie (zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata) przyznawane jest stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brzmienie powołanych unormowań wskazuje na wyjątkowy charakter instytucji prawa pomocy. O takim przesądza z kolei wprost treść art. 199 P.p.s.a., ustanawiającego zasadę ponoszenia przez strony postępowania jego kosztów. Oznacza to, że dofinansowanie wnioskodawcy ze środków Skarbu Państwa powinno następować, gdy znajduje się on w rzeczywiście trudnej sytuacji rodzinnej i majątkowej, a zdobycie przez niego środków na pokrycie kosztów swojego udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W szczególności odnosi się więc do osób bez jakiegokolwiek dochodu bądź uzyskujących wprawdzie dochód lecz w zbyt niskiej wysokości, by można było z niego wygospodarować środki na koszty postępowania. Dane przedstawione przez S. M. skłaniają ku uwzględnieniu jej żądania, ale tylko w części. Strona ma bowiem zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jak również uzyskuje stały dochód. Ma wprawdzie na utrzymaniu trzydziestoletniego syna, jednak nie przedstawiła okoliczności wskazujących, by ciążył na niej wobec wymienionego obowiązek alimentacyjny. Syn wnioskodawczyni winien zatem dołożyć wszelkich starań, by się usamodzielnić. Zaniechanie w tym przedmiocie nie może przemawiać za pozytywnym ustosunkowaniem się do całości żądania strony. Ponadto, należy mieć na względzie, że regulacje P.p.s.a. nie przewidują na obecnym etapie postępowania udziału zawodowego pełnomocnika, jeśli więc strona zamierza skorzystać z jego usług winna w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach, by zgromadzić potrzebne w tym celu środki. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga sprawę w jej granicach, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie zaistniałe w niej na etapie postępowania administracyjnego uchybienia. Poza tym, w razie uzasadnionej potrzeby sąd udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań, o czym stanowi art. 6 P.p.s.a. Jednocześnie wzięto pod uwagę, że strona leczy się, co powoduje konieczność wydatkowania kwoty ok. 110 zł miesięcznie na ten cel. Mając wszystkie powyższe okoliczności na względzie zwolniono wnioskodawczynię od kosztów sądowych, których obecna wysokość to 100 zł (wpis od skargi), odmawiając jednocześnie ustanowienia na jej rzecz adwokata. Podstawę orzeczenia stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.