II SAB/Rz 97/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2025 r. sprawy ze skargi D. G. na bezczynność Wojewody Podkarpackiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 2) zobowiązuje Wojewodę Podkarpackiego do rozpoznania wniosku skarżącego D. G. z dnia 5 maja 2025 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z doręczeniem odpisu prawomocnego wyroku, 3) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) w pozostałym zakresie skargę oddala, 5) zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz skarżącego D. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi D. G. (dalej: skarżący/wnioskodawca) jest bezczynność Wojewody Podkarpackiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy skarżący wnioskiem z 5 maja 2025 r. zwrócił się do Wojewody Podkarpackiego o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej działań podjętych przez Podkarpacki Urząd Wojewódzki w Rzeszowie, z urzędu w ramach przysługujących organowi kompetencji, po wpłynięciu do wiadomości Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej POW pism dokumentujących nieprawidłowości w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym im. Fryderyka Chopina w [...], tj: pisma od Rzecznika Praw Pacjenta do Szpitala z dnia 16 grudnia 2024 r., pisma od pełnomocnika Szpitala mec. A. B. do RPP z dnia 23 grudnia 2024 r., pisma od Wnioskodawcy do Dyrektora Szpitala z dnia 26 marca 2025 r., w następującym zakresie: 1. sygnatury nadanej sprawie, w której zostały zgromadzone w/w pisma, 2. listy czynności, które zostały podjęte celem wyjaśnienia wskazanych nieprawidłowości, przeciwdziałania utrwaleniu się obstrukcji w Szpitalu oraz przywrócenia poszanowania dla przepisów prawa przez Szpital, 3. treści wszystkich wiadomości, także w komunikacji elektronicznej, przesłanych do organów zewnętrznych, w szczególności do RPP, Szpitala i/lub pełnomocnika Szpitala mec. A. B., Rektora Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz Podkarpackiego Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia i/lub Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia, 4. treści wszystkich notatek sporządzonych z rozmów telefonicznych wykonanych do organów zewnętrznych, w szczególności do RPP, Szpitala i/lub pełnomocnika Szpitala mec. A. B., Rektora Uniwersytetu Rzeszowskiego, Podkarpackiego Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia i/lub Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia. Wojewoda Podkarpacki w odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z 28 maja 2025 r. poinformował wnioskodawcę, że przyjął do wiadomości treści nadesłanych pism, w tym informacje o jej bieżącym monitorowaniu w łatach 2023 - 2025 przez Biuro Rzecznika Praw Pacjenta Departament Postępowań Wyjaśniających, począwszy od daty stwierdzenia naruszenia prawa pacjenta do dokumentacji medycznej przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Fryderyka Chopina w [...], tj. od 6 marca 2023 r, przez 2024 r. do roku bieżącego. Następnie wskazał, że ponieważ przedmiotem wniosku jest udostępnienie informacji w zakresie działań podjętych przez Podkarpacki Urząd Wojewódzki w Rzeszowie w sprawie przekazania przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Fryderyka Chopina w [...] dokumentami medycznej pacjentki Z. G. z całego okresu jej hospitalizacji nie można uznać że dotyczy on sprawy publicznej , a zatem żądane w nim informacje nie powinny być udostępniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie można bowiem przy pomocy ustawy o dostępie do informacji publicznej starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. Pismem z 20 maja 2025 r. wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie. Skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie Podkarpackiego UW do udostępnienia informacji publicznej niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 2. zobowiązanie Podkarpackiego UW do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego nieprzekazania informacji publicznej w związku ze świadomym lekceważeniem przepisów prawa KPA, 3. nałożenie na Podkarpacki UW grzywny w wysokości nie mniejszej niż 1000 zł w związku ze świadomym lekceważeniem przepisów prawa KPA, 4. rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, 5. zasądzenie od Podkarpackiego UW na moją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniósł, że do momentu złożenia skargi tj. w dniu 20 maja 2025 r. Podkarpacki Urząd Wojewódzki nie udostępnił mu żądanej informacji publicznej na platformie ePUAP, ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art.16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył ustawowy 14-dniowy termin wskazany w art.13 ust. 1 ww. ustawy, który upłynął w dniu 19 maja 2025r. Wojewoda Podkarpacki w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że pismem z 28 maja 2025 r. udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a, kontrola działalności administracji publicznej przez ww. sądy obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 149 § 1 p.p.s.a, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Wojewody Podkarpackiego w zakresie udostępnienia skarżącemu informacji – mających, zdaniem skarżącego, status informacji publicznych – określonych we wniosku z 5 maja 2025 r. Wskazać należy, że bezczynność na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. .dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.), polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia takiej informacji nie podejmuje tej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. Jedynie w przypadkach, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, bądź nie znajduje się w posiadaniu organu, czy też jej udostępnienie regulują przepisy szczególne, załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy istotną jest więc kwestia, czy żądane przez wnioskodawcę informacje stanowią informację publiczną oraz czy Wojewoda Podkarpacki jest podmiotem zobowiązanym do udzielania takich informacji. Ponadto należy ustalić, czy działania organu nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy takie odstępstwo znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy. Przy czym wskazać należy, że złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku "automatycznego" udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on zbadać, czy przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej znajdują zastosowanie w danej sytuacji i jeżeli tak to winien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej został określony w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., z tym dodatkowym zastrzeżeniem, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: (1) organy władzy publicznej; (2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; (3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; (4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; (5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Wojewoda Podkarpacki jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych. Rozważając z kolei przedmiotowy aspekt sprawy – zawierający się w pytaniu, czy żądane informacje stanowią informację publiczną – należy wyjść od stwierdzenia, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). Aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła swoistą definicję legalną "informacji publicznej", wskazaną w treści z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., która jest "każda informacja o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wprost wynika, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W razie niedysponowania żądaną informacją publiczną, po stronie adresata wniosku nie powstaje zatem również obowiązek wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że wskazanie, iż podmiot, do którego skierowano żądanie udzielenia informacji publicznej, informacji tej nie posiada, nie stanowi odmowy jej udzielenia. W takiej sytuacji adresat wniosku – tak jak i w przypadku żądania informacji niebędącej informacją publiczną – zobowiązany jest jedynie powiadomić pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie (por. przykładowo wyroki NSA: z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02 i z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1644/09). W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej dotyczącej działań podjętych przez Podkarpacki Urząd Wojewódzki w Rzeszowie, po wpłynięciu do wiadomości Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej POW pism dokumentujących nieprawidłowości w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym im. Fryderyka Chopina w [...]. Wniosek wpłynął do organu za pomocą środków komunikacji elektronicznej 5 maja 2025 r. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę Wojewoda Podkarpacki, jako organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, dopuścił się bezczynności, bowiem, w przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowym terminie na udostępnienie informacji tej nie udostępnił (odpowiedzi na wniosek udzielono dopiero po wniesieniu skargi przez Wnioskodawcę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego tj. 28 maja 2025 r.) a ponadto błędnie przyjął, że żądane informacje nie powinny być udostępniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż dotyczą przekazania przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Fryderyka Chopina w [...] dokumentacji medycznej pacjentki Z. G. z całego okresu jej hospitalizacji co powoduje, że nie można przy pomocy ustawy o dostępie do informacji publicznej starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. Wskazać należy, że zgodnie z art. 6 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: 1.polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o: a) zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej, b) projektowaniu aktów normatywnych, c) programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań; 2. podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: a) statusie prawnym lub formie prawnej, b) organizacji, c) przedmiocie działalności i kompetencjach, d) organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, e) strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, f) majątku, którym dysponują; 3. zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: a) trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, b) trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, c) sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, d) sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, e) stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, f) prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, g) naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych, h) (uchylona); 4. danych publicznych, w tym: a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: - treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, - dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, - treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu, b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, c) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, d) informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych; 5. majątku publicznym, w tym o: a) majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, b) innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach, c) majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych , d) majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach, e) dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit. a-c, mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat, f) długu publicznym, g) pomocy publicznej, h) ciężarach publicznych. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że żądanie udostępnienia informacji zawartych we wniosku D. G. z 5 maja 2025 r. dotyczy informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d) i e) u.d.i.p. - tj. zasady funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym sposobach przyjmowania i załatwiania spraw oraz stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania i rozstrzygania. Wobec powyższych ustaleń i stwierdzeń Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności. Dlatego też działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Wojewodę Podkarpackiego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 5 maja 2025 r., w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z doręczeniem odpisu prawomocnego wyroku. Ponadto na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd orzekł, że bezczynność skarżonego organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W działaniach i zaniechaniach organu nie można dopatrzeć się takich cech, które mogłyby stać się podstawą do oceny, że w sprawie doszło do celowego lub uporczywego naruszenia prawa podmiotowego skarżącego do dostępu do informacji publiczne albowiem udzielenie odpowiedzi na wniosek D. G. nastąpiło nie nastąpiło z powodu złej woli podmiotu zobowiązanego (organ udzielił odpowiedzi z nieznacznym przekroczeniem terminu) ale wynikało z błędnej interpretacji przez organ przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tych samych przyczyn oddalano wniosek skarżącego o wymierzenie skarżonemu organowi grzywny. Sąd nie uwzględnił wniosku Skarżącego o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego nieprzekazania informacji publicznej, bo jest to uprawnienie pracodawcy, a sąd administracyjny nie ma kompetencji aby orzekać w tym zakresie. Sąd administracyjny stosuje środki przewidziane w ustawie, w tym przypadku wynikające z art.149 p.p.s.a., a wśród nich nie ma zobowiązania do ukarania dyscyplinarnego pracownika podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. O kosztach postępowania sądowego, na które złożył się uiszczony wpis, orzeczono w punkcie piątym wyroku, zasądzając na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. od skarżonego organu na rzecz strony skarżącej ich zwrot.