II SO/Rz 1/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-03-06

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej choroby zawodowej, w której skarżący jest z mocy prawa zwolniony z kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat i wydatków sądowych, a jednocześnie ustanowić adwokata z urzędu, jeśli skarżący spełnia kryteria majątkowe?
Ratio decidendi
W sprawach dotyczących chorób zawodowych skarżący jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat i wydatków sądowych podlega umorzeniu. Niemniej jednak, jeśli skarżący spełnia kryteria majątkowe określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy mu ustanowić adwokata z urzędu, nawet jeśli sprawa nie jest szczególnie zawiła pod względem prawnym.
Stan faktyczny
Skarżąca K. Z. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz o ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odmawiającej stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżąca uzasadniła swój wniosek trudną sytuacją majątkową i osobistą, wynikającą z poważnej choroby i wysokich kosztów leczenia. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1) umorzenie postępowania w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowienie dla skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2009 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, K. Z., o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję, Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, z dnia [...] stycznia 2009 r. znak [...], wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzania choroby zawodowej, - postanawia - 1) umorzyć postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej adwokata. K. Z. przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Jej skarga ma dotyczyć decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2009 r. o nr [...]. Wymienioną decyzją organ inspekcji sanitarnej odmówił stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej K. Z. Wniosek o prawo pomocy został zarejestrowany w repertorium o symbolu SO. Swój wniosek strona skarżąca uzasadniła bardzo trudną sytuacją majątkową i osobistą. Wnioskodawczyni od kilkunastu lat cierpi na bardzo poważną chorobę. Większość uzyskiwanych środków strona przeznacza na pokrycie wydatków związanych ze swym leczeniem. Oprócz poważnych wydatków na leczenie, K. Z. wydaje pieniądze na dojazdy do lekarzy specjalistów. Konieczność przemieszczania się za pomocą transportu "taxi" wynika z trudności w poruszaniu się spowodowanych wspomnianą chorobą. Stan zdrowia strony utrudnia jej wykonywanie zwykłych czynności związanych z prowadzeniem domu. Podstawą utrzymania wnioskodawczyni jest dochód w wysokości 1-408 zł brutto. Na ten dochód składa się emerytura oraz dodatek opiekuńczy. Strona samodzielnie utrzymuje gospodarstwo domowe; posiada mieszkanie własnościowe o pow. 33,5 m-. Stwierdzono co, następuje: W określonych przedmiotowo sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący w tych postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać opłat sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy, o których mowa wyżej wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Ustawodawca w treści art. 239 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zwolnił z obowiązku uiszczenia opłat sądowych skarżących w sprawach dotyczących chorób zawodowych. Nie ulega wątpliwości, iż skarga K. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego jest sprawą z zakresu chorób zawodowych. W rezultacie strona jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Dalszą konsekwencją tego ustalenia, jest konieczność umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w granicach wniosku o zwolnienie od opłat i wydatków sądowych. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej obejmuje również ustanowienie adwokata. Oznacza to konieczność ustalenia czy strona skarżąca wykazuje w wymaganym stopniu przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. K. Z. spełniła wymogi dotyczące ustanowienia adwokata z urzędu. Jej oświadczenia zawarte we wniosku PPF w pełni odpowiada przesłankom z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Szczegółowa treść uzasadnienia wniosku strony nie pozwala wątpić, iż kwota otrzymywanych dochodów jest zbyt niska, aby można było z niej uiścić wynagrodzenie adwokackie. Przedstawiony przez skarżącą dochód oraz pozostałe składniki majątkowe dają silne podstawy do twierdzenia, że strona nie dysponuje środkami pieniężnymi pozwalającymi na uiszczenie wydatków wykraczających ponad poziom koniecznego utrzymania. Poczynienie ewentualnych oszczędności z kwoty 1-406 zł., niewątpliwie odbiłoby się negatywnie na utrzymaniu koniecznym w tym zwłaszcza kosztach leczenia bardzo poważnej choroby wnioskodawczyni. Podana przez skarżącą kwotą jest kwotą brutto, a to oznacza, że rzeczywiste dochody skarżącej są o wiele niższe. Sytuacji majątkowej skarżącej nie poprawia ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W celu uchronienia K. Z. od niebezpieczeństwa doznania uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego i aby zapewnić odpowiedni poziomi doradztwa prawnego, należy przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie fachowego pełnomocnika. Takiego rozstrzygnięcia wniosku strony skarżącej wymaga treść wspomnianego wyżej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Warto też dodać, że powołany przepis nie wymaga od strony ubiegającej się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu udowadniania, że sprawa, w której występuje jest szczególnie zawiła lub trudna pod względem normatywnym. Jedynym kryterium ustanowienia pełnomocnika z urzędu dla osoby fizycznej jest kryterium majątkowe oraz rodzinne, którym posługują się jednostki redakcyjne art. 246 § 1 p.p.s.a. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 239 pkt 1 lit. c, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło