II SO/Rz 10/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Asesor WSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2021 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o wymierzenie Dyrektorowi Zespołu Szkół w [...] grzywny na podstawie art. 55 §1 p.p.s.a. - p o s t a n a w i a - I. wymierzyć Dyrektorowi Zespołu Szkół w [...] grzywnę w wysokości 200 zł /słownie: dwieście złotych/, II. zasądzić od Dyrektora Zespołu Szkół w [...] na rzecz M.S. kwotę 100 zł /sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem rozpoznania Sądu jest wniosek M.S. ( dalej: "skarżący") o wymierzenie Dyrektorowi Zespołu Szkół w [...] ( dalej: "organ" lub "Dyrektor Szkoły") grzywny, na podstawie art 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") oraz art 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. ustawy o dostępie do informacji publicznej ( Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 dalej: "u.d.i p.") w zakresie nie przekazania skargi na bezczynność wraz z aktami sprawy. Z wniosku, jak również z dołączonych do niego dokumentów wynika, że w dniu 14 maja 2021 r. skarżący wniósł za pośrednictwem platformy e-PUAP skargę na bezczynność organu w zakresie udzielenia informacji publicznej. ( dowód UPP – akta sądowe k.11). Z analizy akt, jak również sądowych urządzeń biurowych wynika, że do dnia rozpoznania wniosku, skarga nie została przekazana. W udzielonej odpowiedzi Dyrektor Zespołu Szkół w [...] wyjaśnił, że Szkoła nie korzysta z Platformy e-PUAP, że on jako osoba prywatna posiada taką skrzynkę, jednak jako Dyrektor Szkoły rzadko jej używa. Ponadto wskazał, że w BIP szkoły zostały udostępnione informacje takie jak: nr telefonu, e-mail oraz fax, jako formy kontaktu ze Szkołą. Nie wskazano tam platformy e-PUAP. Skarżący nie mógł zatem przesłać informacji na nieistniejącą skrzynkę podawczą. Nadana przez skarżącego pocztą elektroniczną wiadomość mogła zostać przekazana gdzie indziej, stąd nie otrzymał skargi. Do dnia 16 listopada 2021 r. nie wpłynął żaden wniosek o udostępnienie informacji publicznej ani też żadna skarga na bezczynność organu. Wyjaśnił również, że podjął działania celem uzyskania dostępu do platformy e-PUAP jako podmiot publiczny. Końcowo nadmienił, że na podstawie u.d.i.p udostępnianie informacji publicznej następuje także w drodze zamieszczenia informacji w BIP Szkoły, gdzie dostępne są informacje, o które starał się skarżący, a ponadto, że dokumenty, o które wnosił mogą mu zostać w każdym czasie udostępnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Na podstawie art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2-2c p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2019 r. przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2019 r. wyniosło 4918,17 zł. Na podstawie art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Z akt sprawy bezspornie wynika i przyznaje to z resztą organ, że skarga nie została do Sądu przekazana. Organ twierdzi, że nie otrzymał skargi, w związku z powyższym nie może odpowiadać za jej nie przekazanie do Sądu. Twierdzi przy tym, że Szkoła nie korzysta z platformy e-PUAP, za pośrednictwem której skarżący nadał skargę. W związku z powyższym podnosi, że nie było możliwe wysłanie skargi na nieistniejący adres. Skarżący dysponuje dowodem potwierdzającym przesłanie skargi do Zespołu Szkół w [...], wygenerowanym ze skrzynki e -PUAP [...]. Przesłanki wymierzenia grzywny zostały wyczerpująco wymienione w art. 55 § 1 p.p.s.a. jako "niezastosowanie się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2". Chodzi więc wyłącznie o niedotrzymanie przez organ ustawowego terminu przekazania dokumentacji do sądu administracyjnego, bez względu na to, czy skarga, której przekazania dotyczy opóźnienie będzie podlegała rozpoznaniu, czy też nie. Należy też zauważyć, że wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązku przekazania do sądu skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, nawet jeżeli dopełnienie tego obowiązku nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Fakt przekazania przez organ skargi wraz z niezbędnymi dokumentami nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym. ( postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 lutego 2020 r. II SO/Gd 3/20 orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl ). Z taką sytuacją nie mieliśmy w sprawie do czynienia. Organ w ogóle nie wywiązał się z obowiązku przekazania skargi, co spowodowało wyczerpanie przesłanek o których mowa w art 55 §1 p.p.s.a. w zw. z art 21 pkt 1 u.d.i.p. Przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość. Stwierdzić jednak należy, że nie ma racji organ wskazując, że Szkoła nie korzystała z platformy e-PUAP. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że szkoły i placówki publiczne będące jednostkami budżetowymi bądź samorządowymi zakładami budżetowymi mają obowiązek posiadać elektroniczną skrzynkę podawczą e-PUAP, co wynika z treści, art. 16 ust. 1, w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w (Dz.U. z 2020 poz. 346 ze zm.; dalej zwana ustawą o informatyzacji). Z udostępnionej przez Ministra Cyfryzacji Listy adresów Elektronicznych Skrzynek Podawczych wynika, że Zespół Szkół w [...] korzysta z platformy e-PUAP. Pod pozycją [...] odpowiadającą wymienionej Szkole znajduje się przyporządkowana podmiotowi platforma oznaczona [...], na którą to skarżący wysłał skargę, i z której otrzymał urzędowe poświadczenie przedłożenia. Zatem nie ma racji Dyrektor Szkoły, że Szkoła nie korzysta z platformy e-PUAP. Odrębną natomiast kwestią jest prawidłowe korzystanie z tej platformy. Podanie do powszechnej wiadomości adresu poczty elektronicznej przez organ należy traktować jako jego zobowiązanie, że wiadomości wysłane na ten adres będą odbierane (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2897/15 ). W orzecznictwie przyjmuje się dość rygorystycznie, że za wszelkie uchybienia w nieprawidłowości funkcjonowania poczty elektronicznej podmiotu publicznego odpowiada ten podmiot. Podkreśla się bowiem, że jednostka ma prawo działać w zaufaniu do władzy publicznej i oczekiwać, że skoro organ podaje do publicznej wiadomości adres swojej poczty elektronicznej to będzie odbierał listy skierowane na ten adres. Bez znaczenia pozostaje przy tym do jakiego folderu przesyłka zostanie przesłana, czy do folderu: widomości, kosz, spam, powiadomienia czy oferty. To na dysponencie skrzynki spoczywa obowiązek jej prawidłowej obsługi. W związku z tym za nieusprawiedliwione przy ocenie braku odpowiedzi na pocztę, uznaje się powoływanie przez podmiot publiczny na fakt skierowania poczty do folderu SPAM. Tym bardziej w ocenie Sądu za nieusprawiedliwione należy uznać tłumaczenie organu, że nie obsługiwał skrzynki e-PUAP, w sytuacji, gdy jak wyżej wskazano została ona podana do publicznej wiadomości. Nie ma również wpływu na ocenę tej sytuacji fakt, że adres skrzynki nie figurował na stronie internetowej Szkoły, w sytuacji gdy nadawca przesyłki zadał sobie trud i odnalazł adres na Liście adresów Elektronicznych Skrzynek Podawczych, gdzie adres ten figurował. Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1876/15). Zatem w niniejszej sprawie nie może usprawiedliwiać niewykonania przez organ obowiązku przekazania skargi do Sądu, fakt nie obsługiwania platformy e-PUAP. Sąd stwierdził, że zasądzona w symbolicznej kwocie, bo 200 zł grzywna, osiągnie swój cel represyjny i będzie adekwatna do przewinienia. Sąd przy ustalaniu tej kwoty kierował się głównie tym, że nie wykonanie wynikającego z przepisów p.p.s.a. obowiązku przekazania skargi wynikało z nieświadomości wpływu skargi. I choć, jak wcześniej wskazano nie może mieć to wpływu na samą ocenę wykonania obowiązku, to jednak rzutuje na wysokość grzywny. Inaczej bowiem należy ocenić sytuację, w której podmiot świadomie nie wykonuje obowiązku, inaczej zaś sytuację, w której organ pozostaje w nieświadomości co do ciążących na nim obowiązków. Z urzędu Sąd ma również wiedzę ( w związku z innymi skargami na bezczynność Dyrektorów Szkół), że platformy e-PUAP w wielu Szkołach Publicznych funkcjonują nieprawidłowo bądź wcale, co także ma wpływ na ocenę zachowania organu. Świadczy to bowiem o niedoskonałości sytemu zarówno po stronie podmiotów korzystających z programu, ale również wskazuje na wadliwość wprowadzania obowiązku w życie. Określając wysokość grzywny Sąd miał także na uwadze to, że głównym przedmiotem działalności skarżonego organu jest edukacja młodzieży. Zatem nie tylko z prawnego ale i społecznego punktu widzenia nie jest uzasadnione obciążanie takiej jednostki zbyt wysokimi kosztami. Końcowo Sąd poucza, że na podstawie art. 55 § 2 p.p.s.a. jeżeli organ nie przekaże sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, Sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. O kosztach, na które składa się wpis od wniosku w kwocie 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art 200, art. 205 § 1 i 209 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.