II SO/Rz 12/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-12-01

Skład orzekający: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, pomimo częściowego zwolnienia przyznanego przez referendarza sądowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jej sytuacja materialna i rodzinna, w tym niskie dochody, wysokie wydatki oraz korzystanie z pomocy rodziców, wskazują na niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym, sąd zwolnił skarżącą od dalszych kosztów sądowych i ustanowił adwokata, uchylając tym samym w całości postanowienie referendarza sądowego.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wcześniej referendarz sądowy zwolnił ją od kosztów w połowie i ustanowił adwokata. Skarżąca wniosła sprzeciw, argumentując trudną sytuacją finansową rodziny i kwestionując sposób naliczania dochodów. Sąd rozpoznał sprzeciw, analizując sytuację materialną skarżącej.
Rozstrzygnięcie
I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie o wymierzenie grzywny Marszałkowi Województwa [...] - p o s t a n a w i a - I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić adwokata. II SO/Rz 12/09 U z a s a d n i e n i e R. B. w dniu 27 października 2009 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jednocześnie skarżąca uiściła wpis sadowy w kwocie 100 zł od wniesionej skargi w sprawie o wymierzenie grzywny Marszałkowi Województwa [...] z powodu nie przesłania w ustawowym terminie akt administracyjnych sprawy. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. akt II SO/Rz 12/09 wydanym przez referendarza sądowego zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w 1/2 części i ustanowiono adwokata. Od wyżej opisanego postanowienia skarżąca wniosła w dniu 23 listopada 2009 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) sprzeciw domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w całości i ustanowienia adwokata. Nie zgodziła się z wydanym postanowieniem. W uzasadnieniu skarżąca zwróciła uwagę na trudną sytuację finansową swojej rodziny. Podkreśliła, że do dochodów rodziny nie powinien być wliczany zasiłek wychowawczy. Podniosłą, że Sąd nie wskazał należycie dochodów rodziny. Zwróciła uwagę na postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1139/09 dotyczące przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej –P.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Należy podkreślić, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie w sprawie zastępcy prawnego (m.in. adwokata) wchodzi w zakres instytucji całkowitego prawa pomocy (art. 245 § 2 P.p.s.a). Może być przyznane w sytuacji, gdy osoba ubiegająca o takie prawo wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Dokonana pod tym kątem analiza sytuacji materialnej skarżącej pozwala uznać, że spełnia on przesłanki wymienione w tym przepisie i nie będzie w stanie uiścić niezbędnych kosztów sądowych oraz ponieść kosztów związanych z ustanowieniem adwokata celem reprezentowania i należytego zabezpieczenia praw w przedmiotowej sprawie. Przemawiają za tym okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w złożonym sprzeciwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie ustalił, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i 2 dzieci (2 i 5 lat). Rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z wynagrodzenia za pracę skarżącej w kwocie 612,82 zł miesięcznie i jej męża w kwocie około 1476 zł miesięcznie. Dodatkowo skarżąca otrzymuje zasiłek wychowawczy w kwocie 400 zł miesięcznie, natomiast dochód z gospodarstwa (1,06 ha) ustalony według powierzchni przeliczeniowej wynosi 1898 zł rocznie. W styczniu następnego roku, strona skarżąca utraci prawo do zasiłku wychowawczego. Posiadane przez rodzinę składniki majątkowe obejmują dom o pow. 116,5 m, oraz nieruchomość rolną o pow. 1,06 ha. Skarżąca nie otrzymuje dopłat do gruntów rolnych. Prowadzi działalność rolniczą w niewielkich rozmiarach. Z podanych przez skarżącą danych wynika, że średnie wydatki jej rodziny w skali miesiąca obejmują następujące pozycje: gaz 70 zł, energia elektryczna 150 zł, bilety miesięczne 260 zł, ubezpieczenie NW 77 zł, ogrzewanie 650 zł, opłacenie podatku rolnego, nakłady związane z prowadzeniem gospodarstwa (około 2000 zł). Skarżąca ponosi również wydatki na zakup żywności w tygodniu od 70 do 100 zł, natomiast w okresie świątecznym od 280 do 400 zł. Strona, aby utrzymać swe gospodarstwo domowe korzysta z pomocy rodziców. Pokrywają oni koszty opłat sądowych, a także opłat pocztowych. Rodzice pomagają także w zakupie żywności oraz środków czystości. Ponadto, R. B. ponosi koszty utrzymania samochodu oraz telefonu komórkowego. Samochód został zakupiony dzięki pomocy sióstr skarżącej. Na utrzymanie samochodu rodzina wydatkuje 100 zł na miesiąc zaś na telefon komórkowy 25 zł. Budżet rodziny obciążają wydatki na zakup papierosów w skali miesiąca na kwotę 300 zł. Dokonując oceny przedstawionej sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej Sąd uznał, iż R. B. spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Opisane dochody wystarczają na pokrycie niezbędnych wydatków rodziny. Nie jest możliwe aby z tych dochodów skarżąca była w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania. Podkreślenia wymaga, że przyznane zwolnienie od kosztów sądowych nie rozciąga się na opłacony przez skarżącą wpis od skargi w kwocie 100 zł, gdyż wniosek o prawo pomocy wywiera skutki od daty jego wniesienia i nie obejmuje kosztów, które strona uiściła przed jego złożeniem. W tej sytuacji uiszczony wpis nie podlega zwrotowi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło