II SO/Rz 12/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu F. B. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 czerwca 2018 r. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika przed wystąpieniem ze skargą na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2018 r. sygn. akt II SO/Rz 12/18 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odmówił wnioskowi F. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Zdaniem referendarza wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w jakimkolwiek zakresie. Łączna suma wykazanych przez wnioskodawcę dochodów z gospodarstwa domowego wynosiła 4.277,14 zł i przenosiła kwotę wskazanych wydatków. Na podstawie analizy przedłożonych rachunków, referendarz sądowy stwierdził dodatnie saldo rachunku za luty 3.226,93 zł, za marzec 4.478,66 zł, za kwiecień 2018 r. 5.359,44 zł. W sprzeciwie wniesionym w ustawowo przewidzianym do tego terminie wnioskodawca wskazał, że nie zgadza się z zaskarżonym postanowieniem i wnosi o jego zmianę, ewentualnie o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł. W uzasadnieniu wskazał, że zaoszczędzona kwota 5.359,44 zł w całości przeznaczona jest na turnus rehabilitacyjny, który nie jest dofinansowywany przez państwo, na który odkładał pieniądze od kilku miesięcy. Zarzucił, że referendarz sądowy dokonał błędnej oceny jego sytuacji osobistej, zdrowotnej i majątkowej. Podniósł, że nie jest w stanie przedstawić rachunków na zakup leków i wizyt lekarskich ponieważ ich nie gromadzi, lecz wyrzuca. Podobnie jak w oświadczeniu podniósł, że wraz z żoną są schorowanymi osobami, leczą się i wymagają stałej opieki. Ponadto 17 letni samochód, jakim dysponują wymaga wymiany, co również wiązać się będzie z koniecznością wydatkowania sumy pieniężnej. Końcowo podniósł, że jeżeli nie będzie możliwości zwolnienia od kosztów sądowych w całości, zwraca się o zwolnienie od kosztów, ponad 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: sprzeciw nie znajduje uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: "P.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym, czego dotyczy niniejszy wniosek- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy przewidziana jest dla najuboższej warstwy społecznej, dla której obowiązek poniesienia kosztów postępowania stanowiłby barierę w dochodzeniu praw przed sądem. Sąd zgadza się ze stanowiskiem referendarza, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie uzasadnia skorzystania z wnioskowanej pomocy. Ze złożonego oświadczenia majątkowego oraz dokumentów stanowiących jego uzupełnienie wynika, że wraz z żoną utrzymują się z dochodów, których łączna miesięczna wysokość to 4300 zł netto. Zajmują spółdzielcze własnościowe mieszkanie o powierzchni 50 m2, posiadają 17 letni samochód, którego wartość według polisy ubezpieczeniowej obejmującej okres ubezpieczenia 12 maja 2018 r. do 11 maja 2019 r., wynosi 4.480 zł, saldo rachunku bankowego na miesiąc przed złożeniem wniosku - kwiecień 2018 r. wynosiło 5.359,44 zł. Górna granica stałych miesięcznych wydatków i opłat została określona w kwocie 4000 zł. Wnioskodawca legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja nie mieści się w dyspozycji art 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ani też w art 246 § 1 pkt 2 tego przepisu. Uzyskiwane dochody zapewniają stabilność finansową, która zabezpiecza egzystencję na normalnym poziomie, jak również daje możliwość poczynienia oszczędności. Skarżący wraz z małżonką mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie posiadają długów, wnioskodawca jest współwłaścicielem samochodu marki Mitsubishi Carisma. Odnosząc się do argumentów sprzeciwu, że kwota znajdująca się na rachunku bankowym, wykazana jako nadwyżka, w całości przeznaczona jest na sfinansowanie turnusu rehabilitacyjnego stwierdzić należy, że w oświadczeniu majątkowym złożonym we wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawca jako koszt turnusu rehabilitacyjnego wskazał kwotę 2.000 zł, podczas gdy rachunek wykazał nadwyżkę w kwocie 5.359,44 zł. Sąd stwierdza, że w opisanej sytuacji nie jest możliwe prowadzenie postepowania sądowoadministracyjnego na koszt państwa. Gdyby przyznać wnioskodawcy, w tak opisanej sytuacji, prawo skorzystania z prawa pomocy, obowiązek ponoszenia kosztów sądowych stałby się iluzoryczny. Oznaczałoby to bowiem, że większość osób musiałaby zostać zwolniona z kosztów sądowych, co pozostaje w sprzeczności z wynikającym z art 199 P.p.s.a. obowiązkiem ich ponoszenia. Mając to wszystko na uwadze Sąd stwierdził brak podstaw do uwzględnienia wniosku. Odnosząc się do zgłoszonego w sprzeciwie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł., Sąd stwierdza, że koszy sądowe w niniejszej sprawie są niższe aniżeli 500 zł. Wpis od skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wynosi 100 zł, tyle samo wynosi opłata od uzasadnienia wyroku a także wpis od skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art 260 § 1 w zw. z art 24 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.