II SO/Rz 12/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.S. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Rzeszowie na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) za nieprzekazanie skargi na postanowienie z 18 kwietnia 2024 r. nr SKO.4170/81/2023 - postanawia - I. wymierzyć Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Rzeszowie grzywnę w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych); II. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz B.S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z 18 kwietnia 2024 r. nr SKO.4170/81/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie stwierdziło niedopuszczalność odwołań od wymienionych w tym postanowieniu decyzji Prezydenta Miasta [...]. Postanowienie to zostało doręczone m. in. B.S. Następnie w dniu 15 lipca 2024 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – 12 lipca 2024 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynął wniosek B.S. o wymierzenie SKO w Rzeszowie, podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") za nieprzekazanie jego skargi z 23 maja 2024 r. na opisane na wstępie postanowienie Kolegium z 18 kwietnia 2024 r. Wnioskodawca wyjaśnił, że skargę nadał w urzędzie pocztowym 24 maja 2024 r., do Kolegium wpłynęła ona 27 maja 2024 r. Następnie dnia 11 lipca 2024 r. drogą mailowa skierował do SKO w Rzeszowie zapytanie dotyczące wywiązania się organu z obowiązku terminowego przesłania jego skargi, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do WSA w Rzeszowie. W odpowiedzi, otrzymanej drogą mailową tego samego dnia, uzyskał informację, że skarga nie została przekazana. Wobec tego, że Kolegium nie dopełniło obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a., złożył wniosek o nałożenie na organ grzywny. Składający wniosek wyjaśnił także, że jego intencją nie jest ukaranie organu, lecz potrzeba dalszego procedowania sprawy. Powyższy wniosek został przesłany do Kolegium wraz z wezwaniem do udzielenia odpowiedzi na ten wniosek. Korespondencja została odebrana - 16 lipca 2024 r. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny SKO w Rzeszowie zwróciło się o jego oddalenie. Wyjaśniło, że 27 maja 2024 r. do organu wpłynęła skarga B.S. na postanowienie z 18 kwietnia 2024 r. Niezwłocznie, bo 28 maja 2024 r. zwrócono się do organu I instancji o przekazanie całości akt sprawy. Akta te zostały przesłane 6 czerwca 2024 r. Kolejno 12 czerwca 2024 r. spośród pozaetatowych członków SKO został wyznaczony sprawozdawca w celu przygotowania projektu odpowiedzi na skargę. Następnie 11 lipca 2024 r. B.S. złożył na adres poczty elektronicznej zapytanie w przedmiocie braku przekazania skargi. W tej sytuacji niezwłocznie zwrócono się do sprawozdawcy o przedstawienie odpowiedzi na skargę, co ostatecznie nastąpiło 12 lipca 2024 r. Następnie 16 lipca 2024 r. odpowiedź na skargę wraz z aktami administracyjnymi została przesłana do WSA w Rzeszowie. Kolegium wskazało, że przekazanie skargi nastąpiło niezależnie od wezwania Sądu w tym zakresie. Organ przyznał, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że przekazanie skargi nastąpiło z uchybieniem terminu o jakim mowa w art. 54 § 4 P.p.s.a. Jednak art. 55 § 1 P.p.s.a. nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. W okolicznościach sprawy znaczny spadek liczby osób orzekających w Kolegium, przy znacznym wpływie spraw spowodował wydłużenie terminów w jakich załatwiane są sprawy. Obecnie wszczęta jest procedura konkursowa w celu wyłonienia większej ilości pozaetatowych członków Kolegium, co pozwoli w przyszłości na uniknięcie uchybień. Z tej przyczyny oraz z uwagi na podjęte działania naprawcze, nałożenie kary grzywny na organ jawi się jako nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę sąd - w oparciu o art. 55 § 1 P.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przepis art. 154 § 6 P.p.s.a. stanowi, że przedmiotową grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Należy podkreślić, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że B.S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie SKO w Rzeszowie z 18 kwietnia 2024 r. Skarga ta została złożona za pośrednictwem organu. Została ona nadana w urzędzie pocztowym 24 maja 2024 r. Natomiast jak wynika z analizy akt sprawy II SA/Rz 858/24 (sygn. pod którą zarejestrowano skargę), ww. skarga wpłynęła do organu 27 maja 2024 r. Stosownie zatem do art. 54 § 2 P.p.s.a., organ miał obowiązek przekazać skargę do tut. Sądu wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy najpóźniej 26 czerwca 2024 r. Tymczasem Kolegium powyższy obowiązek wykonało 16 lipca 2024 r. (data wpływu do Sądu – 17 lipca 2024 r.), a więc z prawie trzy tygodniowym opóźnieniem. W ocenie Sądu argumentacja organu przedstawiona w odpowiedzi na wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Problemy kadrowe czy organizacyjne nie usprawiedliwiają niewykonania obowiązku przekazania skargi do sądu. Obowiązek przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny, a w szczególności organ nie jest uprawniony do kontroli formalnej skargi, czy też oceny jej dopuszczalności. Również to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Wypada przypomnieć, że wymierzenie organowi grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek: stwierdzenia uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę. Obie przesłanki w niniejszej sprawie zostały spełnione. Uwzględniając wielkość opóźnienia oraz fakt, że przekazanie skargi nastąpiło dopiero po wpłynięciu do organu wniosku o wymierzenie grzywny Sąd uznał, że grzywna w kwocie 100 zł jest adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego na organie i jednocześnie spełni cele, dla których została ustanowiona. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w pkt I postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. (pkt II postanowienia). Na koszty te składa się uiszczony wpis od wniosku.