II SO/Rz 13/08

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w składzie : Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi E. W. na bezczynność, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w przedmiocie wydania z akt odpisu z protokołu z rozprawy administracyjnej, -postanawia- odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SO/Rz 13/08 Uzasadnienie E. W. w sprawie sygn. II SO/Rz 13/08, zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Złożone żądanie poprzedziło złożenie skargi na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Skarżący po przekazaniu do Sądu skargi wraz z aktami sprawy będzie zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, należnego z tytułu wniesienia skargi na bezczynność organu nadzoru budowlanego. Ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wyjaśniał wszystkich wiążących się ze sprawą okoliczności, referendarz sądowy WSA w Rzeszowie pismem z dnia 22 października 2008r., wezwał wnioskodawcę do : 1) podania daty urodzenia, 2) podania kwoty miesięcznych wydatków na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania oraz nadesłania dowodów potwierdzających ponoszenie tych wydatków, 3) wyjaśnienia czy skarżący otrzymuje w związku z posiadanymi nieruchomościami rolnymi o pow. 12 ha, dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej a jeżeli tak to w jakiej wysokości, jeżeli skarżący nie otrzymuje takiej pomocy należy podać przyczyny tego stanu, 4) wyjaśnienia czy wraz ze skarżącym zamieszkuje syn skarżącego tj. S.W, a jeżeli tak należy opisać jego sytuację majątkową w tym posiadane składniki majątkowe oraz osiągane dochody. Odpowiedź na to wezwanie referendarza sądowego wpłynęła do Sądu w dniu 13 listopada 2008r. Strona w odpowiedzi na wezwanie referendarza podała datę swych urodzin, miesięczne wydatki oraz wyjaśniła, iż S. W. jest synem T. W., i nie zamieszkuje ze skarżącym. W odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt 3 wezwania, napisano: nie dotyczy. Stwierdzono, co następuje: E. W. ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wobec tego powinien wykazać, że koszty sądowe sprawy sądowoadministracyjnej odbiją się negatywnie na poziomie jego utrzymania koniecznego oraz jego rodziny. Przesłanki przyznania prawa w zakresie częściowym ustala art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.). Ciężar wykazania warunków przyznania prawa pomocy obciąża wyłącznie wnoszącego o prawo pomocy. Inkwizycyjność ogranicza się do wzywania wnioskującego o usunięcie braków formalnych oraz merytorycznych wniosku. Należy dodać, że przedstawiane przez skarżących oświadczenia i dowody podlegają swobodnej ocenie referendarza sądowego wyznaczonego do rozpoznania wniosku. Zdolność do ponoszenia kosztów postępowania ocenia się na podstawie całokształtu okoliczności istotnych dla kwestii przyznania prawa pomocy. Referendarz sądowy nie może uznać za udowodnione takie twierdzenie wnioskującego, którego wiarygodność będą podważać zebrane w sprawie dowody oraz zasady logiki i doświadczenia życiowego. Nie ulega wątpliwości, iż przyznanie prawa pomocy w jakiejkolwiek części na podstawie okoliczności nieodpowiadających prawdzie obiektywnej skutkować będzie nieuzasadnionym pozbawieniem Skarbu Państwa należnych mu dochodów. W niniejszej sprawie nie wykazano ponad wszelką wątpliwość, przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący nie wyjaśnił, bowiem wszystkich istotnych dla oceny jego zdolności majątkowych okoliczności faktycznych. Skarżący wyraźnie oświadczył w treści wniosku, iż jest właścicielem gruntu o powierzchni 12 ha. Grunt ten stanowi przedmiot dzierżawy na rzecz S.W.. Z własnością gruntu rolnego wiążą się bardzo realne możliwości otrzymania dopłat ze środków Unii Europejskiej. Okoliczność uzyskiwania dopłat z tytułu posiadania gruntu rolnego jest istotna z przyczyny bardzo niskiego dochodu skarżącego oraz jego małżonki tj. 400 zł na miesiąc. Logika i doświadczenie życiowe podpowiada, że w sytuacji majątkowej, w jakiej znajduje się E. W., obywatel stara się wykorzystać wszelkie możliwości poprawy swego bytowania. Taką możliwością daje skarżącemu prawo własności do nieruchomości o znacznej jak na Polskie warunki powierzchni. Na podstawie odpowiedzi Skarżącego, należy sądzić, iż E. W. dopłat do gruntów rolnych nie otrzymuje. Strona odpowiadając na pytanie o treści: czy skarżący otrzymuje w związku z posiadanymi nieruchomościami rolnymi o pow. 12 ha, dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej a jeżeli tak to w jakiej wysokości, jeżeli skarżący nie otrzymuje takiej pomocy należy podać przyczyny tego stanu ograniczyła się do sformułowania zdania: nie dotyczy. Pomimo wyraźnego wezwania, nie wyjaśniono, z jakich przyczyn strona nie korzysta z pomocy publicznej bądź, kto jest beneficjentem tej pomocy. Dla oceny przesłanek przyznania prawa pomocy ma ogromne znacznie to, czy wnioskodawca wykorzystuje swe możliwości dochodowe. Na pomoc państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nie powinna liczyć strona, która pomimo posiadania możliwości uzyskiwania dochodu z pracy lub z innych źródeł, tych możliwości nie stara się zrealizować. To założenie stanowi jeden z refleksów zasady subsydiarności, która pozwala instytucjom publicznym interweniować, o ile obywatel samodzielnie nie jest w stanie sprostać napotkanym trudnościom. W niniejszej sprawie strona nie odpowiadając w pełni na wezwanie referendarza, uniemożliwiła przeprowadzenie pełnej oceny swych zdolności majątkowych, a tym samym nie wykazała ustawowych warunków przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Nie można też pominąć, iż wnioskujący nie nadesłał dowodów ponoszenia wydatków bieżących (pkt 2 wezwania referendarza sądowego z dnia 22 października 2008r.). Ponieważ nie wyjaśniono powodów nie korzystania z pomocy publicznej oraz nie nadesłano dowodów potwierdzających ponoszenie wydatków bieżącego utrzymania, orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 245 § 3 i 4, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.