II SO/Rz 13/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-12-20

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje znaczne obniżenie warunków egzystencji rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości został uwzględniony, ponieważ sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawców, w tym wielodzietność, niepełnosprawność dziecka, niskie dochody i konieczność ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego i rehabilitacją dziecka, jednoznacznie wskazują na brak możliwości poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego.
Stan faktyczny
A. L. i M. L. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wniosku o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywny za niewywiązanie się z obowiązku przekazania skargi do sądu. Strony przedstawiły swoją trudną sytuację majątkową i rodzinną, wskazując na sześć osób w gospodarstwie domowym, czwórkę małoletnich dzieci (jedno z nich niepełnosprawne), niskie dochody, spłacany kredyt budowlany oraz posiadanie samochodu dostawczego. Wnioskodawcy argumentowali, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje znaczne obniżenie warunków ich egzystencji.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono A. L. i M. L. od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

20 grudnia 2012 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. i M. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie z wniosku M. L. o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczego, grzywny z powodu niewywiązania się z obowiązku przekazania przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego do Sądu skargi na decyzję z dnia [...] września 2012 r., znak [...] w sprawie o ustalenie warunków zabudowy, - postanawia – zwolnić A. L. i M. L. od kosztów sądowych w całości. A. L. oraz M. L. po doręczeniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych (zwolnienie od opłat i wydatków sądowych). Wniosek ten złożono do sprawy o sygn. akt II SO/Rz 13/12, dotyczącej wniosku M. L. o wymierzenie SKO grzywny z uwagi na nieprzekazanie w terminie ustawowym do Sądu skargi wyżej wymienionej oraz A. L. wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Należy dodać, że sprawa o sygn. II SO/Rz 13/12 nie została zakończona przed WSA. Sytuacja majątkowa stron skarżących decyzję SKO została wyczerpująco przedstawiona w treści urzędowego formularza PPF. Wobec tego istnieją podstawy do rozpoznania żądania stron bez potrzeby prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Z treści złożonego wniosku PPF wynika, że wnioskujący tworzą sześcioosobowe gospodarstwo domowe. W skład ich rodziny wchodzi czwórka małoletnich dzieci. Najmłodsze dziecko posiada orzeczony stopień niepełnosprawności. Z tego powodu wymaga ciągłej rehabilitacji. Utrzymują się dzięki świadczeniom rodzinnym oraz z pozarolniczej działalności gospodarczej w łącznej kwocie 3409,90 zł. Wnioskodawcy są właścicielami domu o pow. 126,3 m² oraz nieruchomości rolnej o pow. 1,4 ha. W ich dyspozycji pozostaje samochód dostawczy marki Renault TRAFIC z 2005 r. Rodzina nie dysponuje innymi wartościowymi przedmiotami. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, iż z rodziny pracuje tylko A. L. Z uzyskiwanych dochodów jest spłacany kredyt budowlany na budowę domu. W skali miesiąca jest to kwota 344,82 zł. Stwierdzono, co następuje: Wniosek stron dotyczy wyłącznie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strony powinny udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków egzystencji rodziny. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego. W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajdują się wnioskujący, koszty sądowe obejmują wpis sądowy w wysokości 100 zł. Oprócz tej kwoty strony mogą na kolejnych etapach zostać zobowiązane do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA. Należy mieć także świadomość ewentualności wydatków wynikających z kosztu ustanowienia fachowego pełnomocnika w celu sporządzenia określonych środków odwoławczych od orzeczeń WSA. Opisana w wniosku PPF sytuacja majątkowa i rodzinna stron ponad wszelką wątpliwość udowodnia brak większych możliwości pokrycia wiążących się z procesem kosztów sądowych. Rodzina nie posiada zasobów majątkowych dających szanse na uiszczenie pełnej kwoty wpisu sądowego jak i pozostałych ciężarów finansowych (opłat i wydatków sądowych) prowadzonej sprawy. Posiadane przez wnioskujących gospodarstwo jest niewielkich rozmiarów i realnie może dostarczyć rodzinie jedynie podstawowych składników żywieniowych. Dla rozpoznającego wniosek PPF nie ulega wątpliwości, że wydatki rodziny pochłaniają w całości osiągane dochody oraz należą do wydatków koniecznych, czyli niezbędnych dla właściwej egzystencji osoby fizycznej. Dochody podzielone na członka rodziny dają kwotę ok. 568 zł. Ta wysokość jest adekwatna do utrzymania tylko niezbędnego poziomu życia samotnie żyjącej osoby fizycznej. Aby zachować ten poziom, budżet rodziny nie może zostać obciążany ciężarem uiszczenia wpisu sądowego w pełnej wysokości. Z uwagi na wielodzietność rodziny oraz stan zdrowia dzieci, strony nie posiadają nawet minimalnej zdolności zaoszczędzenia środków pieniężnych. Argumentem przekonującym za przyznaniem prawa pomocy jest okoliczność dotycząca niepełnosprawności najmłodszego dziecka wnioskujących. Na zwiększony poziom wydatków koniecznych wielodzietnej rodziny wpływa aktualna pora roku. W okresie zimy, gospodarstwa domowe zużywają zdecydowanie więcej nośników energii i ciepła. Dorastanie małoletnich wiąże się też z koniecznością sezonowej wymiany odzieży i obuwia. Wszystkie te okoliczności rozpatrywane łącznie w kontekście przepisów o prawie pomocy, nakazują zwolnić strony od kosztów sądowych w całości. Z przedstawionych powodów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w części poprzez zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło