II SO/Rz 14/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-12-20
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu może zostać uwzględniony w całości, jeśli strona posiada lokal mieszkalny, gospodarstwo rolne i osiąga stałe dochody, choć niskie?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu nie może zostać uwzględniony w całości, jeśli strona posiada majątek (lokal mieszkalny, gospodarstwo rolne) i osiąga stałe dochody, nawet jeśli są one niskie. Sytuacja majątkowa i rodzinna strony wypełnia jednak przesłanki do przyznania prawa pomocy w części, poprzez zwolnienie od połowy kosztów sądowych.Stan faktyczny
Strona E. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na uchwałę Rady Gminy dotyczącą rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Strona wraz z żoną tworzy dwuosobowe gospodarstwo domowe, posiada dom mieszkalny o pow. 105 m², nieruchomość rolną o pow. 3,06 ha, a ich łączny dochód z emerytur wynosi 1734 zł miesięcznie.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości, 2) odmówiono ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
20.12.2012 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 20.12.2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o zwolnienie od całości kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego, na uchwałę Rady Gminy [...], z dnia [...].06.2012 r., nr [...], wydaną w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy [...], - postanawia – 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości, 2) odmówić ustanowienia adwokata.
E. K. przed złożeniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na uchwałę Rady Gminy [...] zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych (zwolnienie od opłat i wydatków sądowych) oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Wniesienie skargi na uchwałę Rady Gminy będzie wiązać się z obowiązkiem uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 300 zł. Ta wysokość wpisu sądowego wynika z treści § ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Sytuacja majątkowa strony została przedstawiona w treści urzędowego formularza PPF. Z treści złożonego wniosku PPF wynika, że strona wraz ze swą żoną tworzą dwuosobowe gospodarstwo domowe. Członkowie gospodarstwa domowego zajmują dom mieszkalny o pow. 105 m². Posiadają także nieruchomość rolną o pow. 3,06 ha. Oprócz gospodarstwa podstawą utrzymania rodziny K. są emerytury w łącznej wysokości 1734 zł.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek strony skarżącej uchwałę rady Gminy dotyczy zarówno zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Ze względu na tak szeroko zakreślone granice wniosku, strona skarżąca powinna udowodnić, że nie posiada jakichkolwiek możliwości poniesienie kosztów postępowania sądowego w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych oraz wynagrodzenia pobieranego przez fachowego pełnomocnika (prawo pomocy w zakresie całkowity). Te warunki przyznania prawa pomocy wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., zwana dalej P.p.s.a.).
Oprócz kwoty wpisu sądowego w wysokości 300 zł strona skarżąca może na kolejnych etapach rozpoznania jej skargi zostać zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA. Należy mieć świadomość ewentualności wydatków wynikających z kosztu ustanowienia fachowego pełnomocnika w celu sporządzenia określonych środków odwoławczych od orzeczeń WSA.
Opisana w wniosku PPF sytuacja majątkowa i rodzinna stron skarżących nie udowodnia braku możliwości pokrycia jakichkolwiek wiążących się z procesem kosztów sądowych oraz wynagrodzenia adwokackiego. Rodzina posiada bowiem lokal mieszkalny, gospodarstwo rolne oraz osiąga w skali miesiąca stałe dochody. Z tych przyczyn, nie sposób zaliczyć skarżącego do kategorii osób ubogich. Strona mając świadomość ewentualności wszczęcia postępowania przed WSA, mogła wcześniej czynić oszczędności w wydatkach zbędnych dla zachowania poziomu utrzymania koniecznego. Ponadto, Skarżący w treści swego wniosku nie podał argumentów mogących przekonać o tym, że jego sytuacja na tyle wyjątkowa, że wymaga przyznania prawa pomocy w najszerszych możliwych granicach tej instytucji czyli w zakresie całkowitym. Innymi słowy, w sytuacji rodzinnej, osobistej i majątkowej wnioskującego nie sposób doszukać się motywów przemawiających za przesunięciem wszelkich kosztów finansowych wszczętej przez niego sprawy na państwo a w rezultacie na członków wspólnoty terytorialnej.
Opisane we wniosku okoliczności wypełniają natomiast warunki przyznania prawa pomocy w części (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy przyznać, że osiągane w skali miesiąca przychody pieniężne rodziny są dość niskie jak na potrzeby dwuosobowego gospodarstwa. Dlatego zasadnym będzie zwolnienie strony od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości. W ten sposób, skarżący będzie współuczestniczył w kosztach postępowania bez zagrożenia dla podstaw swego utrzymania koniecznego. Zniesienie połowy kosztów sądowych oznacza, że strona poniesie jedynie połowę wpisu sądowego, czyli kwotę 150 zł. Także przyszłe koszty sądowe zostaną pomniejszone o połowę ich ustawowej wysokości.
Z przedstawionych powodów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w części poprzez zastosowanie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło