II SO/Rz 14/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata przed wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów - postanawia - przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Przed złożeniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie scalenia gruntów W. Ł. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie tak zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Wskazał, że do wspólnego z nim gospodarstwa domowego wchodzą jeszcze jego żona i córka. Oboje z żoną mają po 59 lat. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, po czterech udarach i zawale. Opiekę sprawuje nad nim jego żona, która również choruje (przeszła chemioterapię, cierpi na niedosłuch). Dziewiętnastoletnia córka zdała w tym roku maturę. Wymienieni utrzymują się z rent: skarżącego – 470 zł oraz jego żony – 830 zł, jak też z działalności rolniczej (gospodarstwo rolne o pow. 3,18 ha). Nie stać ich na wykupienie wszystkich lekarstw, bowiem ich łączny miesięczny koszt to od 300 do 500 zł, dlatego też nabywają tylko te najpotrzebniejsze za kwotę 200 zł miesięcznie. Inne wydatki to: prąd – 70 zł, gaz – 40 zł, woda – 60 zł, ogrzewanie – od 250 do 300 zł, wyżywienie, ubranie oraz środki czystości - od 1000 do 1300 zł. Rodzina nie posiada oprócz domu o pow. 83 m.kw. żadnego majątku. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Wedle art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postepowania lub w jego toku. Obejmuje ono w myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. bądź wymiar pełny bądź też tylko częściowy. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., ten pierwszy to zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie pełnomocnika. Natomiast, w świetle art. 245 § 3 P.p.s.a., na częściowe prawo pomocy składa się zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata czy radcy prawnego. Aby uzyskać którekolwiek z powyższych rodzajów dofinansowania należy udowodnić, że sytuacja materialna nie pozwala na samodzielne pokrycie kosztów konkretnego postępowania sądowego. Wskazuje na to wyraźna treść art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., które ustanawiają przesłanki przyznania prawa pomocy. I tak, wedle art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., pełne wsparcie otrzymuje osoba, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., częściowa pomoc adresowana jest do osoby, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze brzmienie powyższych przepisów oraz informacje wynikające z wniosku W. Ł. uznano, że w pełni zasadne jest przyznanie mu całkowitego prawa pomocy tj. tak zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie radcy prawnego. Przy czym podkreślenia wymaga, że w tym ostatnim zakresie nie kierowano się argumentem wniosku w postaci braku stosownej wiedzy prawnej. Jest to bowiem okoliczność, która nie stanowi ustawowej przesłanki prawa pomocy, a zatem nie ma w tym względzie żadnego znaczenia. Uwzględniając wniosek kierowano się przede wszystkim faktem, że wnioskodawca oraz jego żona pobierają bardzo niskie renty, a będąca na ich utrzymaniu córka nie ma jeszcze własnych środków pieniężnych, bowiem w tym roku zdała dopiero maturę. Wprawdzie wnioskodawca oświadczył, że źródłem utrzymania rodziny jest także działalność rolnicza, jednak najprawdopodobniej nie przynosi ona dużych zysków, skoro – wedle oświadczenia W. Ł. – rodziny nie stać na wykupienie wszystkich niezbędnych lekarstw. Wnioskodawca poza domem i gospodarstwem rolnym nie wykazał żadnych oszczędności czy innego majątku, którego spieniężenie mogłoby umożliwić pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Dlatego też przyjęto, że W. Ł. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bowiem odbyłoby się to z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu jego, jego żony i córki. Skutkowało to orzeczeniem o zwolnieniu wymienionego od kosztów sądowych i o ustanowieniu na jego rzecz pełnomocnika. Podstawę niniejszego postanowienia stanowił art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.