II SO/Rz 18/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-12-16
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, doktorant w stopniu umiarkowanym, zdolny do pracy jedynie w warunkach chronionych, z niskimi dochodami i korzystający ze wsparcia rodziny, powinien zostać przyznany prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawcy należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, ponieważ jego niskie dochody (stypendium w wysokości 600 zł) nie pozwalają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (wyżywienie, leczenie, rehabilitacja, utrzymanie mieszkania), a tym bardziej na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Dodatkowo, wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, zdolną do pracy jedynie w warunkach chronionych i korzysta ze wsparcia rodziny oraz pomocy społecznej.Stan faktyczny
S. L., doktorant w stopniu umiarkowanym, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że zamierza zaskarżyć Rektora Uniwersytetu z powodu braku rozpatrzenia wniosku o umorzenie kwoty nienależnie pobranych stypendiów. Przedstawił swoją trudną sytuację materialną, niskie dochody (600 zł stypendium), wydatki na podstawowe potrzeby oraz korzystanie ze wsparcia rodziny i pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie przeciwko Rektorowi Uniwersytetu [...] w przedmiocie braku rozpatrzenia wniosku o umorzenie kwoty nienależnie pobranych stypendiów - postanawia - przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
S. L. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że zamierza wystąpić do tut. Sądu ze skargą skierowaną przeciwko Rektorowi Uniwersytetu [...] w związku z brakiem rozpoznania przez ten organ złożonego przez niego wniosku o umorzenie kwoty nienależnie pobranych stypendiów. Podał, że jest doktorantem w zakresie nauk politycznych na Uniwersytecie Pedagogicznym w [...], osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej. Mieszka w mieszkaniu należącym do zasobów komunalnych. Obecnie uzyskuje na wskazanym Uniwersytecie tylko stypendium dla osób niepełnosprawnych, wynoszące 600 zł. Wspomagają go rodzina i przyjaciele dostarczając produkty żywnościowe, lekarstwa, ubrania, a czasem także środki pieniężne. Niedawno temu otrzymał w ramach pomocy społecznej zasiłek celowy na zakup żywności oraz na wymianę wybitych szyb w mieszkaniu oraz zasiłek okresowy na sfinansowanie kosztów rehabilitacji. Nie ma żadnego majątku poza przedmiotami codziennego użytku. Comiesięczne wydatki to: wyżywienie – 400 zł, lekarstwa i rehabilitacja – 200 zł, utrzymanie mieszkania – 300 zł, koszt transportu i korespondencji urzędowej – 100 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Ustawodawca przewidział dwa zakresy przyznawanej pomocy tj. całkowity i częściowy. Ten pierwszy obejmuje zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata (art. 245 § 2 P.p.s.a.), natomiast drugi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Najszersze granice prawa pomocy adresowane są do osoby, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), natomiast częściowa pomoc skierowana jest do osoby wykazującej, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Mając na uwadze dane przedstawione przez S. L. w jego wniosku należy stwierdzić, że przemawiają one za przychyleniem się do tego żądania w całości.
Wymieniony jest bowiem osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej. Podnosi swoje kwalifikacje zawodowe będąc doktorantem na Uniwersytecie Pedagogicznym w [...]. Pobiera stypendium (dla osób niepełnosprawnych), jednak jego wysokość (600 zł) jest niewystarczająca do pokrycia wszystkich podstawowych jego potrzeb tj. związanych z wyżywieniem, leczeniem i rehabilitacją oraz utrzymaniem mieszkania. Dlatego też wnioskodawca uzyskuje pomoc rodziny i przyjaciół, którzy udzielają mu wsparcia poprzez dostarczanie żywności, odzieży, lekarstw czy też nawet środków pieniężnych. Wnioskodawca korzysta także aktualnie ze świadczeń z pomocy społecznej.
Skoro więc uzyskiwany przez wnoszącego o prawo pomocy dochód jest zbyt niski by wystarczył na podstawowe potrzeby życiowe, to tym bardziej żadna jego część nie może być przeznaczona na koszty postępowania, które wnioskodawca zamierza zainicjować przed tut. Sądem. Dlatego uwzględniono jego żądanie i zwolniono go od kosztów sądowych, jak też ustanowiono dla niego adwokata. Podstawą powyższego był art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło