II SO/Rz 19/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-02-12

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegający na zwolnieniu od całości kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona posiada wystarczające dochody i zasoby do pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegający na zwolnieniu od całości kosztów sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona posiada wystarczające możliwości pokrycia opłat i wydatków sądowych bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania rodziny. Ciężar udowodnienia takiej sytuacji majątkowej, która uniemożliwia choćby częściowe uczestniczenie w kosztach postępowania sądowego, spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca E. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od całości kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Skarżąca podała, że jej gospodarstwo domowe składa się z trzech osób, nie posiada domu ani oszczędności, a dochody rodziny wynoszą łącznie 4'200 zł. Wniosek został rozpatrzony na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 12.02.2010 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M., o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od całości kosztów sądowych, w sprawie ze skargi E. M., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z [...].12.2009 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sygn. II SO/Rz 19/09 Uzasadnienie Strona skarżąca E. M. przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Żądanie strony polega na zwolnieniu od pełnych kosztów sądowych, jakie mogą wystąpić w Jej sprawie. W toku postępowania rozpoznawczego ustalono, iż skarga E. M. ma dotyczyć decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) wydanej w sprawie odmowy dokonania wpisu do ewidencji działalności. Ze względu na przedmiot skargi, skarżąca zobowiązana będzie do uiszczenia 200 zł wpisu sądowego. Opłata w podanej kwocie jest opłatą należną z tytułu złożenia skargi sądowoadministracyjnej na decyzję SKO (zob. § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy został uzasadniony następującymi względami: w skład gospodarstwa domowego E. M. wchodzą trzy osoby – B. M. mąż skarżącej oraz M. M. syn skarżącej. Rodzina nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości oraz oszczędności. Na dochody rodziny składa się emerytura B. M. – 2’000 zł, wynagrodzenie za pracę w wysokości 1500 zł, wynagrodzenie za pracę M. M. w wysokości 1200 zł. M. M. posiada udział w nieruchomości lokalowej. Stwierdzono, co następuje: Wniosek strony, nie zasługuje na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę treść żądania wyrażonego we wniosku PPF, E. M. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Ze względu na tak określone granice wniosku, strona zobowiązana jest udowodnić, że poniesienie ciężarów kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków sądowych), spowoduje uszczerbek na poziomie koniecznego utrzymania członków rodziny. Te przesłanki prawa pomocy zamieszczono w treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym stanowi postać pomocy finansowej udzielanej przez państwo podmiotom uczestniczącym w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponieważ rezultatem przyznania prawa pomocy jest powiększanie wydatków budżetu państwa, sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskujących o prawo pomocy powinna być ustalona ze szczególną wnikliwością. Warto też podkreślić, że to na wnioskodawcy ciąży ciężar udowodnienia, takiej sytuacji majątkowej, która uniemożliwia choćby częściowe uczestniczenie w kosztach finansowych postępowania sądowego. Koszty sądowe stanowią tzw. ciężary publiczne. Według art. 84 Konstytucji RP, każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków. Zdaniem rozpoznającego wniosek, strona posiada wystarczające możliwości pokrycia wszelkich wiążących się ze sprawą kontroli zaskarżonej decyzji SKO opłat i wydatków sądowych. Poniesienie tych ciężarów finansowych nie będzie stanowić uszczerbku na poziomie utrzymania niezbędnego osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego skarżącej E. M. Rodzina dysponuje lokalem mieszkalnym przy ul. M. w R. Oznacza to, że potrzeby mieszkaniowe E. M. oraz jej najbliższych osób są w całości zaspokojone. Dwóch spośród trzech członków gospodarstwa domowego uzyskuje dochody w kwocie przewyższającej minimalne wynagrodzenie. Ustalona w postępowaniu wyjaśniającym wysokość tych dochodów tj. 4’700 zł jest w zupełności wystarczającą dla utrzymania niezbędnych standardów życia trzyosobowego gospodarstwa domowego oraz uiszczenia kosztów sądowych w pełnej wysokości. Opłacenie kosztów, o których mowa nie powinno sprawić rodzinie nadmiernych trudności, skoro wysokość wpisu sądowego z tytułu złożenia skargi na decyzję wynosi 200 zł. Wypada też podnieść, iż Skarżąca nie uzasadniła swego wniosku szczególnymi wydatkami rodziny, które mogłyby uniemożliwić uczestniczenie w kosztach finansowych niniejszej sprawy. Reasumując, w sytuacji majątkowej i rodzinnej strony wnoszącej o prawo pomocy nie dostrzeżono potrzeby zastosowania instytucji prawa pomocy w zakresie częściowym. Wobec tych okoliczności orzeczono jak w sentencji postanowienia w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło