II SO/Rz 2/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2021 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. N. o wymierzenie Rektorowi [...] grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie skargi P. N. wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy na bezczynność Rektora [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - postanawia – I. wymierzyć Rektorowi [...] grzywnę w wysokości 500 (słownie: pięćset) zł, II. zasądzić od Rektora [...] na rzecz wnioskodawcy P. N. kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 19 kwietnia 2021 r. P. N. (dalej także: "wnioskodawca") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z wnioskiem o wymierzenie Rektorowi [...] (dalej także: "Rektor") grzywny w związku z brakiem przekazania do Sądu jego skargi na bezczynność Rektora wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Podniósł, że skargę tę złożył drogą elektroniczną dnia 11 marca 2021 r. i do dnia wystąpienia z niniejszym wnioskiem nie została ona przedstawiona Sądowi. Odpis powyższego wniosku został doręczony Rektorowi dnia 29 kwietnia 2021 r., jednak nie udzielono na niego odpowiedzi. Wobec powyższego, wezwano Rektora do nadesłania takiej odpowiedzi, a odpowiedź ta została przekazana do Sądu wraz ze skargą wnioskodawcy, odpowiedzią oraz aktami sprawy dnia 7 lipca 2021 r. Rektor wskazał, że przedmiotowa skarga została przeoczona, bowiem pracownicy [...] wykonywali w dacie jej złożenia pracę zmianowo i często zdalnie, co w połączeniu z dużą ilością korespondencji wpływającej do organu przyczyniło się do niezamierzonego i niecelowego przeoczenia i braku udzielenia na nią odpowiedzi. Złożony wniosek o wymierzenie grzywny podlega uwzględnieniu. Jak wynika z nadesłanego przez wnioskodawcę Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia wniósł on skargę na bezczynność Rektora [...] dnia 12 marca 2021 r. W świetle unormowania zawartego w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", organ, o którym mowa w § 1 - a zatem za pośrednictwem którego wniesiono skargę kwestionującą jego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Modyfikację tej regulacji zawiera art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176), stosownie do którego, do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Mając na uwadze, że skarga została doręczona Rektorowi 12 marca 2021 r., to winien był on przekazać ją Sądowi wraz z odpowiedzią na tę skargę i aktami sprawy do dnia 29 marca 2021 r. (po przesunięciu terminu – zgodnie z art. 86 § 2 P.p.s.a. – wobec tego, że ostatni jego dzień upływał w sobotę). Tymczasem, wskazany obowiązek został przez Rektora wykonany dopiero 7 lipca 2021 r., a czynność ta związana była ze złożeniem przez P. N. wniosku o wymierzenie Rektorowi grzywny. Jak stanowi art. 55 § 2 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 (chodzi o obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy), sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W uchwale z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na mieszany tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter grzywny, o której mowa w art. 55 § 2 P.p.s.a. Ma więc ona przede wszystkim doprowadzić do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę, odpowiedź i akta sprawy. Ma także być sankcją za naruszenie prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazuje się też, że pełni funkcję prewencyjną, bowiem jej celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Regulacja zawarta w art. 55 § 2 P.p.s.a. pozwala zatem na wymierzenie grzywny gdy spełnione zostaną łącznie dwa warunki, tj. strona złoży wniosek o wymierzenie takiej grzywny oraz zostanie stwierdzone uchybienie przez organ terminu do wykonania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. Zatem wystarczającą przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody, dla których sytuacja taka miała miejsce. Wszystkie natomiast okoliczności konkretnej sprawy winny zostać wzięte pod uwagę przy określaniu wysokości grzywny. Uwzględniwszy powyższe Sąd doszedł do przekonania, że kwota 500 zł tytułem grzywny jest adekwatna do uwarunkowań sprawy. Jak już wyżej zaznaczono, piętnastodniowy termin na przekazanie Sądowi skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy został przez Rektora przekroczony i to znacznie, zwłaszcza biorąc pod uwagę krótszy niż w innych sprawach czas na wykonanie tego rodzaju obowiązku, a wynikający z powołanego wyżej art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Opóźnienie wynosi ponad trzy miesiące. Poza tym, podkreślenia wymaga, że 29 kwietnia 2021 r. doręczono Rektorowi odpis wniosku P. N. o wymierzenie grzywny, lecz organ nie udzielił na niego odpowiedzi. Odpowiedź ta została przekazana Sądowi dopiero po wezwaniu do dokonania tej czynności z wyznaczeniem piętnastodniowego terminu w tym zakresie. Dopiero wówczas wykonany został też obowiązek z art. 54 § 2 P.p.s.a. Tłumacząc powody, dla których skargi nie przekazano przez tak długi czas Rektor podniósł, że było to związane ze zmianową i zdalną pracą pracowników [...], jak też dużą ilością napływającej korespondencji. W ocenie Sądu, nie są to jednak powody usprawiedliwiające postępowanie organu. Jego rolą jest bowiem takie zorganizowanie pracy kierowanej jednostki organizacyjnej, aby wszystkie potrzebne czynności mogły zostać terminowo dokonane. Z tych względów orzeczono jak w pkt I postanowienia na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Natomiast o zasądzeniu na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a., zaliczając do nich kwotę 100 zł tytułem wpisu od wniosku oraz kwotę 480 zł z tytułu wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika działającego imieniem wnioskodawcy (zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – Dz. U. z 2018 r. poz. 256).