II SO/Rz 20/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-12-16
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy strona skarżąca jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym dotyczącym pomocy społecznej, sąd powinien przyznać jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację materialną i zdrowotną?Ratio decidendi
Sąd administracyjny powinien przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata stronie, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, jeśli jej sytuacja materialna i zdrowotna uniemożliwia jej samodzielne poniesienie kosztów profesjonalnej reprezentacji. Zwolnienie z kosztów sądowych nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, jeśli wnioskodawca wykaże brak możliwości pokrycia tych kosztów bez uszczerbku dla własnego utrzymania.Stan faktyczny
E.C. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w związku z zamiarem zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącej umorzenia świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację materialną, brak dochodów, liczne schorzenia i niepełnosprawność. Sąd uznał, że strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, ale rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata.Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.C. o ustanowienie adwokata do sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia 4 listopada 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) adresowanym do WSA w Rzeszowie E. C. wskazując na trudną sytuację materialno – bytową oraz zły stan zdrowia zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych
i ustanowienie adwokata, przy pomocy którego zamierza złożyć skargę. Do pisma została dołączona kserokopia decyzji SKO z dnia [...] października 2013 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...]
w sprawie częściowego umorzenia jej należności powstałych z tytułu wypłacenia świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 1800 zł. wraz z ustawowymi odsetkami 396,62 zł. (pkt 1) oraz odmowy umorzenia pozostałej części w kwocie 5400 zł. z ustawowymi odsetkami (pkt 2).
Wniosek o przyznanie prawa pomocy we wskazanym wyżej zakresie E. C. podtrzymała w złożonym następnie urzędowym formularzu PPF, mającym zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wg zawartych w nim informacji, nie posiada żadnego majątku ani dochodów, z nikim też nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Cierpi na liczne - szczegółowo opisane we wniosku – schorzenia (m.in. głuchota, trudności z poruszaniem się) wymagające stałej kontroli i leczenia, ma orzeczoną na stałe niepełnosprawność.
W piśmie z dnia 9 grudnia 2013 r. (data wpływu do Sądu) wnioskodawczyni potwierdziła zamiar wniesienia do WSA w Rzeszowie skargi na w/w decyzję SKO. Wyjaśniła, że przebywa w mieszkaniu użyczonym jej przez rodziców, którzy też finansują częściowo koszty jego utrzymania, w tym opłaty za energię elektryczną
i gaz oraz wspomagają ją żywnościowo. Jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną
w urzędzie pracy, bez prawa do zasiłku. Na okres od 1 października do 31 grudnia 2013 r. został przyznany jest zasiłek okresowy w kwocie 131 zł. miesięcznie, objęta jest też pomocą żywnościową finansowaną ze środków UE (wcześniej korzystała ze wsparcia w formie dodatku mieszkaniowego i na zakup leków, do 30 czerwca 2013 r. uprawniona była do świadczenia pielęgnacyjnego).
Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje:
Odnosząc się do wniosku E. C. o zwolnienie od kosztów sądowych należy wskazać na sygnalizowaną jej już w piśmie z 28 listopada 2013 r. okoliczność, że
w przypadku zamierzonego zaskarżenia decyzji SKO [...] z dnia [...] października 2013 r. Nr [...], z uwagi na jej przedmiot, przysługiwało jej będzie ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych /stosownie do art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U.
z 2012 r., poz. 270 ze zm., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej/.
W tych okolicznościach merytorycznemu rozpoznaniu podlega jedynie jej wniosek odnoszący się do żądania ustanowienia adwokata, co dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uzależnionym od wykazania przez osobę wnioskującą braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga przy tym, że zgodnie z art. 243 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony zarówno przed wszczęciem postępowania (jak w niniejszej sytuacji), lub w jego toku.
Ocena warunków materialno - bytowych i możliwości płatniczych wnioskodawczyni potwierdza spełnienie przez nią tej przesłanki. Wobec opisanych
i nie budzących wątpliwości trudności w samodzielnym funkcjonowaniu oraz bieżącym pokrywaniu wydatków związanych z zaspokajaniem takich podstawowych potrzeb jak wyżywienie, leczenie oraz utrzymanie mieszkania, należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie posiada żadnych realnych możliwości ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Utrzymuje się wyłącznie dzięki wsparciu materialnemu
i finansowemu bliskich członków rodziny oraz ośrodka pomocy społecznej, co wobec pozostawania bez pracy oraz braku posiadania jakiegokolwiek zaplecza majątkowego nakazuje uznać jej sytuację jako bardzo trudną i nakazującą uwzględnienie złożonego wniosku.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku
z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło