II SO/Rz 4/10

25.03.2010 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 25.03.2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S., o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie ze skargi W. S., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].01.2010 r., Nr [...], wydaną w przedmiocie przyznania świadczeń z pomocy społecznej, - postanawia – 1) umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowić adwokata. Sygn. II SO/Rz 4/10 Uzasadnienie W. S. przed wniesieniem skargi sądowoadministarcyjnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) w sprawie z zakresu pomocy społecznej, zwróciła się do Sądu o ustanowienie fachowego pełnomocnika oraz o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Żądanie strony zostało uzasadnione bardzo złą sytuacją majątkową i dochodową. Skarżąca mieszka samotnie; nie posiada znacznego majątku. Lokal mieszkalny, jakim dysponuje nie przedstawia większej wartości. Strona w celu wyremontowania lokalu i doprowadzenia do stanu spełniającego podstawowe standardy musiała zaciągnąć kredyt w banku. Dochód netto W. S. stanowi kwotę 995,99 zł. Znaczna część tego dochodu jest potrącana przez komornika na poczet należności wobec spółdzielni mieszkaniowej. Skarżącej pozostaje do dyspozycji wyłącznie kwota 500 zł. Strona wnioskująca nie może podjąć pracy. Nie ustaje w próbach znalezienia zatrudnienia na pół etatu. Jednak poszukiwania pracy nie przynoszą skutku. Stwierdzono, co następuje: W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący w tych postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać opłat sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy, o których mowa wyżej, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Ustawodawca w treści art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. zwolnił z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych skarżących w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarga W. S. na decyzję SKO w sprawie odmowy przyznania świadczeń pieniężnych, jest sprawą z zakresu pomocy społecznej. W rezultacie wnioskodawczyni jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez W. S. kosztów sądowych, Jej wniosek należy uznać za bezprzedmiotowy. Dalszą konsekwencją tej konstatacji, jest konieczność umorzenia postępowania w sprawie przyznania skarżącej prawa pomocy w granicach zniesienia opłat sądowych i wydatków. Ze względu na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz granice wniosku o prawo pomocy obejmujące ustanowienie fachowego pełnomocnika, W. S. powinna wykazać, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanki te zostały ustalone przez ustawodawcę w treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Według treści tej regulacji prawo pomocy w zakresie częściowym powinna otrzymać strona, która wykaże, że choćby częściowe pokrycie kosztów postępowania sądowego spowodowałoby uszczerbek na poziomie utrzymania strony oraz jej rodziny. Obowiązek wykazania takiego stanu ciąży na żądającym pomocy. Działania z urzędu polegające na wzywaniu o nadesłanie i badaniu dodatkowych dokumentów i informacji są dopuszczalne o ile wniosek strony będzie wzbudzał wątpliwości lub będzie zawierał istotne dla jego rozstrzygnięcia braki. Wskazane przez wnioskodawczynię składniki majątku jak również uzyskiwane dochody pozwalają z przekonaniem stwierdzić, że W. S. nie będzie w stanie zapłacić fachowemu pełnomocnikowi za poniesione koszty zastępstwa przed sądami administracyjnymi w tym w szczególności za sporządzenie skargi kasacyjnej. Nie ulega wątpliwości, iż pokrycie tych kosztów spowodowałoby znaczny uszczerbek na poziomie koniecznego utrzymania skarżącej. Kwota uzyskiwanych dochodów w podanej przez stronę wysokości netto nie może być uznana za wystarczającą do tego, aby W. S. mogła liczyć na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego w niniejszym postępowaniu. Także pozostałe elementy charakteryzujące majątek wnioskodawczyni nie poprawiają złego obrazu jej możliwości finansowych. Na podstawie opisu lokalu mieszkalnego zawartego we wniosku PPF można sądzić, że nie przedstawia dużej wartości. Poza tym, W. S. nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Uzyskiwane dochody są pomniejszane na skutek zajęcia części emerytury na poczet zadłużenia wobec spółdzielni mieszkaniowej. Za niezbędne dla zaspokajania potrzeb koniecznych należy uznać zaciągnięcie przez W. S. kredytu bankowego oraz spłatę wiążących się z tym kredytem rat. W takich warunkach rata kredytu stanowi wydatek o charakterze niezbędnym. Zaciągnięcie zobowiązania wobec banku miało na celu poprawę warunków bytowych odpowiadających minimalnym standardom egzystencji. Na polepszenie sytuacji majątkowej strony nie wpływa ustawowe zwolnienie od obowiązku pokrycia kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków. Pomimo tego zwolnienia strona wnioskująca nie byłaby w stanie samodzielnie ustanowić fachowego pełnomocnika. Strona nie sprecyzowała w treści swego wniosku, czy żąda ustanowienia adwokata czy radcy prawnego. Kierując się ekonomiką postępowania oraz merytoryczną stroną sprawy, uznano za celowe ustanowienie na rzecz W. S. adwokata. Należy wspomnieć, iż w podobny sposób rozstrzygnięto wniosek W. S. w postanowieniu WSA z dnia 26 marca 2008 r. sygn. II SA/Rz 646/07, oraz z dnia 13 listopada 2007 r. II SA/Rz 647/07. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3, art. 239 pkt 1 lit. a, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.