II SO/Rz 7/09

Dnia 3 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2009 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Sz. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. Sz. na pismo Wojewody z dnia [...] lipca 2009 roku, nr [...] rozstrzygające skargę złożoną na Starostę S. – postanawia – I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; II. ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu. W dniu 4 sierpnia 2009 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga E. Sz. na pismo Wojewody z dnia [...] lipca 2009 roku, nr [...] rozstrzygające skargę złożoną na Starostę S. W skardze zawarto wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ponieważ skarga wbrew treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.) została wniesiona bezpośrednio do Sądu, zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2009 roku przekazano ją Wojewodzie celem nadania jej prawidłowego biegu. Zawarty w skardze wniosek zarejestrowano natomiast pod sygn. II SO/Rz 7/09. W dniu 28 sierpnia 2009 roku Wojewoda przesłał skargę E. Sz. wraz z odpowiedzią. Sprawę zarejestrowano pod sygn. II SA/Rz 688/09. Zarządzeniem z dnia 2 września 2009 roku, sygn. II SO/Rz 7/09 referendarz sądowy, na podstawie art. 247 w zw. z art. 258 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przekazał wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy do rozpoznania Sądowi, albowiem w jego ocenie zaszła konieczność rozważenia, czy w sprawie nie zachodzi oczywista bezzasadność skargi. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2009 roku Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę E. Sz. jako niedopuszczalną. Na obecnym etapie postępowania niezbędne jest zatem rozpoznanie wniesionego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca będzie ewentualnie zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz do pokrycia wynagrodzenia fachowego pełnomocnika w związku ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniosek strony rozpoznawany w niniejszej sprawie dotyczy dwóch instytucji składających się na prawo pomocy tj. zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia adwokata. Oznacza to, że E. Sz. powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Według treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa w zakresie całkowitym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w tym kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Oświadczenie strony skarżącej E. Sz. zawarte we wniosku PPF nie budzi wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistością. Dlatego też istnieją podstawy do rozpoznania jej żądania w sposób merytoryczny poprzez odniesienie opisanej we wniosku sytuacji majątkowej i rodzinnej do warunków uzyskania prawa pomocy w pełnym zakresie tego prawa, tj. art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Według treści wniosku, wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodów o łącznej wysokości 1141,71 zł brutto. Kwota ta musi wystarczyć do utrzymania dwuosobowej rodziny. Miesięczne wydatki rodziny są ponoszone na pokrycie kosztów zakupu energii elektrycznej, gazu oraz usług telekomunikacyjnych. Znaczące wydatki rodziny Sz. wynikają z potrzeby zakupu leków oraz częstych wizyt lekarskich. Obciążenia te zostały wyszczególnione w pkt 11 wniosku PPF. E. Sz. oraz K. Sz. zamieszkują we własnym domu, jednakże bez elementarnego wyposażenia w postaci łazienki czy bieżącej wody. Rodzina S. nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej. W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie będzie w stanie pokryć zarówno kosztów postępowania sądowego, a także i kosztów wynikających z konieczności opłacenia adwokata. Pokrycie pełnej wysokości tych kosztów w sytuacji, w jakiej znajduje się skarżąca, będzie wiązać się ze znacznym obniżeniem warunków, w jakich żyje rodzina. Kwota łącznych dochodów dwuosobowej rodziny oscyluje na poziomie wysokości wynagrodzenia minimalnego. Dochody te przy obecnym poziomie cen za usługi i dobra o charakterze podstawowym trudno jest uznać za wystarczające do pokrycia kosztów postępowania sądowego. Pomimo, że sprawa o sygn. II SA/Rz 688/09 nie należy do spraw szczególnie skomplikowanych, to na etapie zakończenia postępowania przed WSA, możliwość weryfikowania orzeczenia sądu jest uzależniona od wniesienia skargi kasacyjnej. Ten środek odwoławczy nie może być sporządzony osobiście przez stronę, lecz wyłącznie przez adwokata lub radcę prawnego. Wymagane jest więc działanie fachowego pełnomocnika, którego ustanowienie w sprawie jak również zlecenie napisania skargi kasacyjnej przekracza możliwości finansowe E. Sz. Wobec wskazanych okoliczności stwierdzić należy, że zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nie sposób pominąć, iż w analogiczny sposób sytuację majątkową E. Sz. ocenił WSA w postanowieniu z 16 marca 2006 r. sygn. II SA/Rz 1114/05 oraz II SA/Rz 472/09. Wypada jednocześnie pouczyć wnioskodawczynię o treści art. 249 p.p.s.a. Na mocy tego przepisu przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie, których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, bez ponoszenia przez nią wynagrodzenia i wydatków adwokata, radcy prawnego (art. 244 § 2 p.p.s.a). Ustanowienie adwokata przez Sąd, w świetle powołanego przepisu, nie skutkuje jeszcze udzieleniem pełnomocnictwa. Dopiero po wyznaczeniu adwokata przez okręgową radę adwokacką, osoba korzystającą z prawa pomocy może udzielić mu pełnomocnictwa w zakresie określonym treścią art. 36 p.p.s.a. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.