II SO/Rz 7/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. D. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 maja 2018 r., sygn. akt II SO/Rz 7/18 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego postanawia zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że: 1) zwolnić wnioskodawcę z połowy kosztów sądowych, 2) przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 14 maja 2018 r., sygn. akt II SO/Rz 7/18 referendarz sądowy odmówił K. D. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Podstawą negatywnego rozstrzygnięcia było nie wykazanie przez wnioskodawcę, pomimo stosownego wezwania, sytuacji majątkowej. Jak wyjaśnił referendarz sądowy przedstawione wydatki nie znajdowały pokrycia w jego dochodach. W sprzeciwie od powyższego postanowienia wnioskodawca wskazał, że wskazane przez niego koszty utrzymania ponosi rodzina z czego będzie musiał się rozliczyć. Podkreślił, że jedyne źródło jego utrzymania to wynagrodzenie za pracę w Zakładzie Karnym w wysokości 300 zł, które wystarcza wyłącznie na jego niezbędne potrzeby w Zakładzie Karnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd uznał sprzeciw za częściowo uzasadniony. Zgodnie z art 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W niniejszej sprawie wniosek dotyczył przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. przyznania zawodowego pełnomocnika oraz zwolnienia z wszelkich kosztów sądowych – art 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie z przedłożonych przez wnioskodawcę informacji wynika, że nie posiada żadnego majątku ruchomego, jak i nieruchomego. Jako pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie wskazał żonę wyjaśniając, że pozostaje ona na jego utrzymaniu. Wskazane przez niego zobowiązania i stałe wydatki to kwota 1100 zł z tytułu składki ZUS, którą jak wyjaśnił opłaca z uwagi na zgłoszenie żony do ubezpieczenia oraz 400 zł opłatność za media. W uzupełnieniu powyższych informacji, na wezwanie referendarza wskazał, że pracuje w Zakładzie Karnym i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 300 zł, które w całości przeznacza na własne potrzeby: dodatkowe jedzenie, środki higieny osobistej. Wydatki jego żony to- 400 zł na wyżywienie, 350 zł - gaz, telefon i internet - 108 zł, energia - 90 zł, 70 zł woda, 24 zł – śmieci. Jak wskazał wydatki te pokrywa aktualnie jego dalsza rodzina, z czego będzie musiał się rozliczyć. Sąd przychylił się do stanowiska skarżącego, że jego sytuacja majątkowa, dochodowa a także rodzinna nie pozwala na partycypowanie w pełnych kosztach postępowania obejmujących zarówno wydatki sądowe jak również wynagrodzenie pełnomocnika. Zdaniem Sądu sytuacja ta pozwala jednak na pokrycie połowy kosztów postępowania. Za takim stanowiskiem w ocenie Sądu przemawia fakt, że aktualnie skarżący nie ponosi żadnych wydatków związanych z utrzymaniem swojej żony. Z jego wyjaśnień wyraźnie wynika, że wydatki te ponosi jego dalsza rodzina. Wnioskodawca nie wyjaśnił na jakiej zasadzie i kto reguluje te koszty twierdząc jedynie, że w przyszłości będzie musiał je uregulować. Poza wskazanymi zobowiązaniami nie wskazał żadnych spoczywających na nim wierzytelności, w postaci czy to kredytów, pożyczek, które potwierdzałyby, że spłata tych należności będzie go w przyszłości obciążać. Z przedstawionych przez niego okoliczności wynika na pewno, że jest zatrudniony w Zakładzie Karnym i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 300 zł. Z uwagi na złożone przez niego oświadczenie, że kwota ta w całości przeznaczana jest na własne wydatki, Sąd uznał za zasadne obciążenie wnioskodawcy połową kosztów postępowania. Brak jest również informacji o obciążeniu tej kwoty innymi należnościami ( zajęcia egzekucyjne). Aktualnie wysokość kosztów sądowych wynosi 100 zł z tytułu wpisu od skargi w sprawie decyzji dotyczącej wymeldowania (z wniosku wynika, że tą decyzję wnioskodawca zamierza zaskarżyć). W ocenie Sądu skoro wnioskodawca przebywając w Zakładzie Karnym ma zaspokojone niezbędne potrzeby, a dodatkowo z tytułu zatrudnienia otrzymuje kwotę 300 zł, to obciążenie tej kwoty połową kosztów sądowych nie będzie wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu. Sąd zaznacza również, że art 252 P.p.s.a. dokładnie wskazuje jakie informacje ma zawierać oświadczenie o stanie majątkowym. W związku z czym to w interesie wnioskodawcy leżało wyjaśnienie w sposób wyczerpujący sytuacji finansowej, dochodowej i rodzinnej, a nie przerzucanie obowiązku uzyskiwania tych informacji na Sąd. Sąd również podkreśla, że wnioskodawca składa oświadczenie majątkowe pod rygorem odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia. Zdaniem Sądu przyznanie prawa pomocy w przyznanym zakresie jest wypadkową pomiędzy wynikającym z art 199 P.p.s.a. obowiązkiem stron ponoszenia kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie i możliwościami płatniczymi wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 260 §1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i art 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.