II SO/Rz 8/08

PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-08-04

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, wykazując całkowity brak możliwości ponoszenia kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Strona skarżąca może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. W przypadku wykazania przez stronę, że jej majątek i dochody pozwalają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, a poniesienie kosztów sądowych naruszyłoby jej zdolność do zaspokojenia tych potrzeb, sąd powinien przyznać prawo pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
Strony B. i B. J. wniosły o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej decyzji Wojewody o ustaleniu lokalizacji drogi gminnej. Strony przedstawiły dokumenty i oświadczenia potwierdzające ich trudną sytuację majątkową i dochodową, w tym znaczne wydatki związane z utrzymaniem lokalu, kosztami leczenia dzieci oraz niskie dochody gospodarstwa domowego. Referendarz sądowy WSA, po analizie przedstawionych dowodów, stwierdził, że strony wykazały brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w pełni i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II SO/Rz 8/08 4 sierpnia 2008r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2008r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, B. i B. J., o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionych, na decyzję Wojewody, z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], wydaną w sprawie ustalenia lokalizacji przebiegu drogi gminnej, - postanawia – przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1. zwolnienie od kosztów sądowych w pełni, 2. ustanowienie adwokata. B. i B. J. w dwóch odrębnych wnioskach zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Sprawa wyżej wymienionych osób o sygn. akt II SO/Rz 8/08 dotyczy decyzji Wojewody podjętej w sprawie lokalizacji drogi gminnej. Po przekazaniu akt administracyjnych sprawy strony skarżące będą zobowiązane do poniesienia kosztów wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Referendarz sądowy WSA zarządzeniem z dnia 15 lipca 2008r. nałożył na skarżących obowiązek przedstawienia dodatkowych dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń. Odpowiedź na to wezwanie wpłynęła w terminie i zawiera odpowiedź na wszystkie z pytań zawartych w wezwaniu sądowym. Stwierdzono co następuje : Strony postępowania ubiegają się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w pełnej wysokości oraz ustanowienie adwokata. Według treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa w zakresie całkowitym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w tym kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Wskazane powyżej warunki otrzymania prawa pomocy w pełnym zakresie podkreślają jej wyjątkowy charakter. Oświadczenia opisujące sytuację majątkową oraz rodzinną stron skarżących nie budzą wątpliwości, co do zgodności z prawdą. Powstałe wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego stron zostały rozwiane poprzez treść oświadczenia przesłanego do WSA w piśmie z dnia 25 lipca 2008r. Dowodem bardzo złego stanu majątkowego stron oraz braku zdolności płatniczych są kserokopie rachunków za wydatki związane z utrzymaniem lokalu oraz za usługi łączności. Z treści wniosku oraz dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych wynika niezbicie brak możliwości poniesienia przez wnioskujących jakichkolwiek kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Do tego wniosku prowadzi ocena warunków dochodowych i cech osobistych stron skarżących. Rodzinę J. tworzą cztery osoby. Oprócz skarżących w skład gospodarstwa wchodzą ich dzieci A. i M. J. Łączny dochód osób wchodzących w skład wspólnego gospodarstwa domowego został podany na kwotę 2770,36 zł. Wydatki konieczne ponoszone w skali miesiąca stanowią łączną kwotę ok. 2550 zł. Znaczące koszty utrzymania wiążą się ze stanem zdrowia dzieci skarżących. Zakupu drogich leków wymaga stan zdrowia B. J. Rodzina mieszka w 80 - letnim drewnianym domu Warunki egzystowania stron skarżących wypełniają w sposób pozytywny przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Strony wykazały ustalone w tym przepisie przesłanki prawa pomocy, gdyż ich majątek i związane z nim rzeczywiste możliwości zaspokajają wyłącznie potrzeby konieczne wnioskujących o prawo pomocy. Strony posiadają pewien majątek, lecz jego stan pozwala im funkcjonować wyłącznie na poziomie utrzymania koniecznego. Łączne dochody netto pozwalają pokryć wydatki w postaci zakupu żywności, utrzymania lokalu, kosztów leczenia. Rodzina nie dysponuje jakąkolwiek nadwyżką dochodów, która umożliwiałby uczestniczenie przynajmniej w części kosztów finansowych niniejszej sprawy (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Poniesienie choćby części tych kosztów naruszałoby zdolność stron do pokrycia wydatków koniecznych. Należy dodać, że stan zdrowia osób wchodzących w skład wspólnego gospodarstwa nie pozwala liczyć na poprawę sytuacji dochodowej rodziny J.. Można być pewnym, że brak zwolnienia B. i B. J. od obciążeń finansowych postępowania sądowoadministracyjnego skutkowałby niedopuszczeniem do sądowej kontroli decyzji Wojewody. Skarżący musieliby zrezygnować z kontynuowania postępowania po to, aby zaspokoić swe podstawowe potrzeby życiowe oraz potrzeby życiowe swych dzieci. Art. 246 § 1 P.p.s.a. uzależniając przyznanie prawa pomocy od wykazania niebezpieczeństwa dla poziomu egzystencji, pozwala uchronić stronę od dylematu czy kontynuować postępowanie sądowoadministracyjne kosztem środków przeznaczanych na utrzymanie konieczne. Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustalonym w sentencji postanowienia w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1, art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło