II SO/Rz 9/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej wniosku o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w związku z nieterminowym przekazaniem jej skargi na postanowienie tego Kolegium z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - p o s t a n a w i a - przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. E. S. w terminie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. od wniesionego przez siebie wniosku o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości; wniosek ten motywowany trudną sytuacją zdrowotną i materialną podtrzymała w złożonym następnie urzędowym formularzu PPF, mającym zastosowanie do osób fizycznych wnioskujących o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wg zawartych w nim informacji, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, utrzymując się z pobieranych rent (w jej przypadku wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym) w wysokości odpowiednio 1040 i 680 zł., które z trudem wystarczają im na przeżycie. Ponoszą opłaty za gaz, energię elektryczną, wywóz śmieci i nieczystości płynnych, ułatwiający "załatwianie" wielu spraw telefon oraz wydatki związane z zakupem środków czystości i leczeniem; skarżąca na zakup leków przeznacza ok. 400 zł. miesięcznie, do czego dochodzą okresowe wydatki na rehabilitację i dojazdy do lekarzy (dotykają ją m.in. dolegliwości kardiologiczne, neurologiczne, ortopedyczne, laryngologiczne, ginekologiczne), nieco mniej na leki wydatkuje jej mąż (stan po operacji serca i przepukliny w 2012 r., objęty jest leczeniem kardiologicznym, neurologicznym, ortopedycznym, laryngologicznym i z zakresu chirurgii naczyniowej). Z uwagi na brak wystarczających środków korzystają ze wsparcia żywnościowego rodziny (ziemniaki, mleko). Skarżąca wraz z mężem zamieszkuje w starym domu "do generalnego remontu" (wybudowanym w latach 50 XX w.), bez bieżącej wody, łazienki i centralnego ogrzewania. Są także właścicielami nieruchomości rolnej o pow. 1,36 ha, odłogowanej ze względu na stan zdrowia. Z tych samych względów zmuszeni są do okazjonalnego korzystania z pomocy osób trzecich, co generuje dodatkowe koszty. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych objęte jest częściowym prawem pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny – art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Wedle powyższego, jedynym kryterium przyznawania prawa pomocy jest sytuacja majątkowa i możliwości płatnicze osoby wnioskującej. Opierając się na udzielonych przez skarżącą informacjach dot. jej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów należy stwierdzić, że warunek E. S. spełniła. Mimo dysponowania przez nią i męża stałymi źródłami dochodów, ich wysokość (łącznie 1720 zł. miesięcznie) okazuje się niewystarczająca nawet do pokrycia w niezbędnym zakresie wszystkich ich uzasadnionych potrzeb życiowych, co jak wynika z udzielonych informacji, powodowane jest przede wszystkim znaczącym obciążeniem domowego budżetu kosztami leczenia. Oprócz bezpośrednio związanych z tym wydatków, zły stan zdrowia wnioskodawczyni i jej męża generuje także dodatkowe koszty powodowane koniecznością korzystania z odpłatnej pomocy osób trzecich, czyniąc również niemożliwym wykorzystanie (poprzez samodzielną uprawę) posiadanej nieruchomości rolnej. O trudnościach w zaspokajaniu bieżących potrzeb życiowych najlepiej świadczy podnoszona przez wnioskodawczynię okoliczność korzystania ze wsparcia żywnościowego krewnych oraz zły stan techniczny jej domu, którego wyposażenie znacząco odbiega od powszechnie uznanych obecnie standardów. W przedstawionej sytuacji, nawet wobec braku kwotowego wyszczególnienia ponoszonych przez E. S. i jej męża wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu (oprócz związanych z leczeniem), pozostające do ich dyspozycji dochody należy uznać za niewystarczające także do częściowego partycypowania przez nią w kosztach sądowych. Powyższe prowadzi do stwierdzenia zasadności zwolnienia skarżącej od całości kosztów sądowych związanych z jej udziałem w sprawie. Ubocznie należy wskazać, że prawo pomocy w analogicznym zakresie, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych na mocy postanowienia z dnia 10 maja 2013 r. zostało także skarżącej przyznane w sprawie II SA/Rz 288/13, której nieterminowego przekazania akt sprawy dotyczy wniosek o wymierzenie grzywny (skarga E. S. na postanowienie SKO w Rzeszowie z dnia 7 lutego 2013 r. Nr SKO.4161/203/2012). W związku z powyższym orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.