SA/Rz 101/02

WyrokWSA w Rzeszowie2004-09-09

Skład orzekający: Marian Ekiert, Stanisław Śliwa, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca operat modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków może zostać utrzymana w mocy, jeśli postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności w okresie braku obowiązujących przepisów wykonawczych?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa, ponieważ w kluczowym okresie brak było obowiązujących przepisów wykonawczych do ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organy administracji powoływały się na przepisy, które utraciły moc prawną lub nie były jeszcze obowiązujące, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący K. J. zakwestionował decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta w sprawie zatwierdzenia operatu modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków. Skarżący zarzucił pomniejszenie powierzchni jego działki nr 129/2 oraz zaprzeczył swojemu udziałowi w okazaniu granic. Organy administracji utrzymywały, że powierzchnia została ustalona zgodnie ze stanem faktycznym i protokołem granicznym.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta w części dotyczącej działki nr 129/2 K. J. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz K. J. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 9 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] w części w której dotyczą one działki nr 129/2 (nowy numer 1274) obręb [...] stanowiącej własność K. J. II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rzecz skarżącego K. J. kwotę 30 zł /słownie: trzydzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego do wyroku z dnia 9 września 2004 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), art. 20, ust. 1 i 2 oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. -Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) po rozpatrzeniu między innymi odwołania K. J. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r., Nr [...] w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków miasta [...] - obręb [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję między innymi w części dotyczącej K. J. W uzasadnieniu aktu w części dotyczącej K. J. podano, że rozporządzeniem Nr [...] Wojewoda [...] w dniu 4 sierpnia 1999 r. zatwierdził projekt modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków obrębu [...]. Opracowany operat opisowo - kartograficzny został wyłożony do wglądu wszystkich zainteresowanych stron. W toku okazania operatu osoby, które nie przyjęły okazanego stanu ewidencyjnego, złożyły uwagi i zastrzeżenia. Po ich rozpatrzeniu Prezydent Miasta [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2001r., nr [...] zatwierdził projekt operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków obr. [...]. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się zgłoszonych uwag i zastrzeżeń. Od tej decyzji odwołał się między innymi K. J., który nie zgadza się z jej treścią podając, że powierzchnia jego działki nr 129/2 (po modernizacji 1234) została pomniejszona o 90 m2. Zaprzecza również faktowi swojego uczestnictwa w okazaniu przebiegu granic na gruncie. Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Według zgromadzonych w sprawie dokumentów opracowany projekt operatu modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków dla obr. [...] wykonany przez A. S.A. w dniach od 5 do 13 czerwca 2000 r. wyłożony został do wglądu zainteresowanych osób. Organ I instancji rozpatrzył zgłoszone uwagi i zastrzeżenia a po przeprowadzeniu kontroli technicznej całości dokumentacji tworzącej operat ewidencji gruntów i budynków, wydaną decyzją zatwierdził operat opisowo - kartograficzny obrębu [...]. K. J. w swoim odwołaniu kwestionuje powierzchnię działki własnej nr 129/2 (nowy nr 1274), domagając się aby wykazano powierzchnię zgodnie z aktem notarialnym Rep. [...]. Organ podał, że zgodnie z przepisami art. 26 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. 98, poz. 106) podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczyste są dane z ewidencji gruntów. W operacie ewidencji gruntów wykazuje się powierzchnię według stanu faktycznego. Dlatego też odwołanie K. J. który podpisał protokół graniczny wyrażając zgodę na przebieg granic a tym samym na powierzchnię, należy uznać za nieuzasadnione. Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżył K. J. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że już w toku okazania operatu opisowo-kartograficznego do wglądu zainteresowanych stron złożył swe uwagi i zastrzeżenia. Skarżący jest w 14/56 cz. wraz z 8 innymi osobami współwłaścicielem dużej działki o powierzchni 1880 m2. Do tej pory nie dokonano jej podziału fizycznego. Powód nie zgadza się z treścią decyzji I i II instancji, gdyż powierzchnia sztucznie utworzonej przez geodetów działki nr 129/2 obr. [...] (po modernizacji nr 1234 lub 1274 wg ww. decyzji WINGiK z [...] 12.2001 r.) została bezprawnie i samowolnie pomniejszona najpierw o 90 m2, a następnie o 102 m2. Skarżący uważa, że na zmniejszenie powierzchni jego działki mogła mieć wpływ jego siostrzenica pracującą w miejskich służbach geodezyjno-kartograficznych. Skarżący domaga się, by wielkość jego działki była zgodna z aktem notarialnym Rep. [...], w którym figuruje, że posiada 14/56 części z działki o powierzchni 1880 m2. Zatem wielkość działki nr 129/2 winna wynosić nieco ponad 462 m2, a nie - jak to stwierdzili geodeci - 360 m2. Nie polega na prawdzie, by skarżący podpisał geodetom jakiekolwiek dokumenty. Musiał to zrobić za niego ktoś inny. Organy pozbawiły skarżącego służebności przechodu, przegonu i przejazdu wspólną drogą (ulicą Z.) od jego działki nr 129/2 w kierunku głównej ulicy S., likwidując ją, a zarazem ulicę publiczną widniejącą od dawna na wszystkich mapach turystycznych miasta. Na skutek tego zabiegu, część współwłaścicieli przyłączyła sobie całą szerokość tej drogi na odcinku przylegającym do ich parcel, jemu zaś pozostawiono odcinek drogi do ulicy B., która jest tylko nieznacznie utwardzoną drogą polną, podczas gdy ulica S. jest wyłożona asfaltem. Skarżący jest 76-letnim schorowanym rencistą. Choruje na cały szereg nieuleczalnych chorób, które uniemożliwiają mu poruszanie się. Nie zna się na "kruczkach geodezyjnych i prawnych." W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podniósł, że podczas prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i założeniem ewidencji budynków dla obrębu [...], wszystkie zainteresowane strony wezwane zostały na grunt, celem ustalenia przebiegu granic swoich nieruchomości. Między innymi wezwany został K. J. (I inst. k.6), który w dniu 2 listopada 1998 r. podpisał protokół ustalenia granic działki własnej (I inst. k.7). Następnie w czasie wyłożenia operatu ewidencyjnego K. J. wniósł zastrzeżenia do powierzchni działki nr 1274, którą określono na 0,0370 ha, wnosząc o wpisanie w ewidencji 0,0450 ha (I inst. k.8-9). Po rozpatrzeniu zastrzeżeń skarżącego, Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r., Nr [...] w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo- kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków obr. [...] uznał, że są one nieuzasadnione (I inst. k. 13-16). Powierzchnia działki skarżącego zwiększyła się o 10 m2, obliczona została z danych przedstawiających niekwestionowany przebieg granic (I inst. k. 17). Organ II instancji rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, utrzymał w mocy zaskarżona decyzję w części dotyczącej m.in. K. J., podając, że w operacie ewidencji gruntów wykazano powierzchnię rzeczywistą wg stanu faktycznego wskazanego przez skarżącego (II inst. k.24-38). Wniosek, aby w ewidencji gruntów obr. [...] wykazać działkę nr 1274 o pow. 0.0450 ha ma charakter roszczenia własnościowego, bowiem powierzchnia działki nie może być inna niż to wynika z obliczeń na podstawie danych pomiarowych w niekwestionowanych granicach. Od czasu założenia ewidencji gruntów w 1964 r. na rzecz K. J. wykazana była działka nr 129/2 (stary numer) o pow. 0,0360 ha (I inst. k.2). Prezydent Miasta [...] Aktem Własności Ziemi z dnia 8 stycznia 1976 r. nr [...] stwierdził własność działki nr 129/2 o pow. 0,0360 ha na rzecz K. J. s. J. i K. (I inst. k-1-2). Analizując powołany przez skarżącego akt notarialny Rep. [...] z dnia 16 IX 1960 r. należy stwierdzić, iż dotyczy on zniesienia współwłasności opisanych w nim nieruchomości oraz ich podziału na podstawie planu sytuacyjnego Miejskiego Referatu Geodezyjnego w R. z dnia 30 listopada 1959 r. i decyzji o podziale nieruchomości Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 14 maja 1960 r. nr [...], a nie jak podaje skarżący nabycia spadku w 14/56 cz. parceli 125/1 o pow. 1 880 m2 (II inst. k.5-6). Odnosząc się do zarzutu, iż zapis działki nr 129/2 w KW nr [...] o pow. 0,0360 ha dokonany został na wniosek organów geodezyjnych stwierdzono, że jest on bezzasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Są-u Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc niniejsza sprawa, mimo złożenia jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostanie rozpoznana w trybie wskazanej ustawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż te, które zostały wskazane w uzasadnieniu skargi. Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 12697) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że postępowanie w przedmiotowej sprawie rozpoczęło się w 1999 r., kiedy to w dniu 4 sierpnia 1999 r. rozporządzeniem Nr [...] Wojewoda [...] zatwierdził projekt modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków obrębu [...]. Wobec tego stwierdzić należy, że było ono wszczęte i prowadzone na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U Nr 158, poz. 8137). Siłą rzeczy przedmiotowe postępowanie prowadzone było również w okresie od dnia 1 października 1999 r. do 1 czerwca 2001 r. We wskazanym w poprzednim zdaniu okresie czasu brak było rozporządzenia wykonawczego do ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne na podstawie którego prowadzić można było czynności związane z opracowaniem operatu opisowo- kartograficznego. Rozporządzenie z dnia 17 grudnia 1996 r. utraciło moc w dniu i października 1999 r. Wynika to z art. 105 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872). Przepis ten przewiduje, że do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie upoważnień zmienionych ustawą kompetencyjną nie dłużej jednak niż do dnia 30 września 1999 r., zachowują moc dotychczasowe akty wykonawcze, o ile nie są sprzeczne z ustawami. Ustawa kompetencyjna z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668) w art. 60 pkt 22 lit. b nadała nowe brzmienie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, upoważniając ministra właściwego do spraw administracji publicznej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi do określenia w drodze rozporządzenia sposobu zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowego zakresu informacji objętych tą ewidencją, sposobu i terminu sporządzania powiatowych, wojewódzkich i krajowych zestawień zbiorczych danych objętych tą ewidencją, a także rodzajów budynków, które nie będą wykazywane w ewidencji. Rozporządzenie z dnia 17 grudnia 1996 r. było wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 26 ust. 2 prawa geodezyjnego i kartograficznego, które zostało zmienione powyższa ustawą kompetencyjną. Z tego względu art. 105 ustawy z dnia 13 października 1998 r. (Dz.U. Nr 133, poz. 872) obejmuje również rozporządzenie z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Na podstawie delegacji ustawowej zamieszczonej w ustawie kompetencyjnej, zostało wydane rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), które weszło w życie z dniem 2 czerwca 2001 r. Oznacza to, że w okresie 1 października 1999 r. - 1 czerwca 2001 r., nie było przepisów wykonawczych określających procedurę związaną z prowadzeniem czynności procesowych w sprawach między innymi modernizacji ewidencji gruntów i zakładania ewidencji budynków. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086) nie zawiera przepisów procesowych określających tok czynności w tego rodzaju sprawach. Organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 r., Nr [...] w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków miasta [...] - obręb [...] powołał wprawdzie, jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), które weszło w życie z dniem 2 czerwca 2001 r., jednak czynności dokonanych pod rządami poprzednio obowiązującego rozporządzenia, ani dokonanych w okresie, kiedy przepisów określających tok czynności w tego rodzaju sprawach nie było nie powtórzył. Tryb czynności i właściwość poszczególnych organów biorących udział w procedurze modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków w rozporządzeniu Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U Nr 158, poz. 8137) i rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) nie są tożsame. Trudno więc w takiej sytuacji przyjąć, że Prezydent Miasta [...] prowadząc postępowanie w tej sprawie rzeczywiście stosował w całości przepisy powołanego przez siebie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Podobnie sytuacja ma się z organem II instancji, który wprawdzie w treści swojej decyzji rozpatrując odwołanie między innymi K. J. powołał przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, lecz nie oceniał czynności według cytowanych przepisów, lecz według przepisów rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Prowadzenie postępowania administracyjnego na podstawie przepisów procesowych zamieszczonych w akcie prawnym, który utracił moc prawną stanowi naruszenie prawa przez organy orzekające w tej sprawie skutkujące koniecznością uchylenia decyzji obu instancji. Prowadząc ponownie postępowanie odnośnie sporządzenia operatu opisowo-kartograficznego w części dotyczącej działek należących do skarżącego organ I instancji powtórzy czynności procesowe, w oparciu o rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków zapewniając przy tym stronie czynny udział w postępowaniu. Stwierdzone uchybienia dały podstawę Sądowi do uchylenia decyzji obu instancji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270). Na podstawie przepisu art. 152 powołanej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżony akt nie może być wykonany do czasu uprawomocnienia się wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono po myśli art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło