SA/Rz 1030/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Surmacz Sędziowie NSA Maria Piórkowska AWSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Protokolant sek.sąd. T. Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2004 r. na rozprawie - sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2003r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja wymieniona w punkcie pierwszym nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki z o.o. "A" w L. kwotę 80 zł. (słownie: osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 1030/03 U Z A S A D N I E N I E W dniu 9 października 2002 roku Agencja Celna “B" reprezentująca Spółkę z o.o. “A" złożyła zgłoszenie celne JDA SAD E 13/100400/00/012750 o objęcie towaru, w postaci bluz męskich treningowych (104 sztuki), spodni męskich treningowych (102 sztuki), spodni damskich treningowych (120 sztuk), bluz damskich treningowych (112 sztuk), procedurą dopuszczenia do obrotu, obliczając stosowne należności celne i podatkowe. Do zgłoszenia celnego załączono m. in. fakturę nr CI-047/2002 z dnia 10 sierpnia 2002 roku, Certyficate of Origin o numerze 014403,014406,014401,014399, DWC oraz sporządzony przez funkcjonariuszy celnych w magazynie celnym protokół stwierdzenia rozbieżności pomiędzy zawartością przesyłki a treścią faktury. Naczelnik Urzędu Celnego przyjął zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom art. 64 § 1 i 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku - Kodeks celny (tekst jednolity Dz.U. z 2001r., Nr 75, poz. 801 ze zm.), określanej dalej jako Kodeks celny, co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą i określenie kwoty wynikającej z długu celnego. W wyniku przeprowadzonej w trybie art. 70 Kodeksu celnego weryfikacji zgłoszenia celnego JDA SAD E 13/100400/00/012750 stwierdzono, że za podstawę wartości celnej zgłaszający przyjął wartość transakcyjną określoną na fakturze nr CI-047/2002 z dnia 10 sierpnia 2002 roku, którą następnie pomniejszył o ilościowe braki towaru - 15 sztuk bluz męskich , 18 sztuk spodni męskich, 8 sztuk bluz damskich, co w konsekwencji spowodowało obniżenie wartości celnej towaru o łączną kwotę 411,40 USD. W związku z zakwestionowaniem wartości celnej towaru, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia (...) października 2002 roku, Nr (...) uznał zgłoszenie celne JDA SAD E 13/100400/00/012750 za nieprawidłowe w zakresie kwoty wynikającej z długu celnego. W konsekwencji organ celny określił na nowo kwotę wynikającą z długu celnego (3811,30 PLN). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Naczelnik Urzędu Celnego powołał przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego, który stanowi, że należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Organ podniósł, że określenie “stan towaru" należy rozumieć jako stan mający miejsce w rzeczywistości w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Dodał, że chodzi tutaj o stan faktyczny towaru, który z różnych przyczyn nie zawsze musi odpowiadać stanowi towaru zawartemu w przedkładanych dokumentach. Organ celny przyznał, iż możliwe jest dokonanie korekty wartości celnej z powodu stwierdzenia niedoboru towaru, ale tylko po przedstawieniu przez importera stosownych dokumentów stwierdzających jakie płatności były należne, a jakie zostały dokonane. Jednakże w przekonaniu Naczelnika Urzędu Celnego dla ustalenia wartości celnej towaru, odmiennie od tej, która wynikała z dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego, nie jest wystarczający przedłożony przez stronę protokół stwierdzenia rozbieżności. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów art. 85 § 1 Kodeksu celnego, poprzez błędne przyjęcie, że wartość towaru wskazana w zgłoszeniu celnym nie jest wartością prawidłową. Zarzuciła organowi celnemu nieuwzględnienie dołączonych przez nią do zgłoszenia celnego dokumentów, z których wynika, że braki towaru musiały powstać poza polskim obszarem celnym. Strona wyjaśniła przy tym, że towar objęty zgłoszeniem celnym JDA SAD E 13/100400/00/012750 został przez nią nabyty od dostawcy CHINALINK INTL HOLDINGS LTD na podstawie umowy, która znalazła odbicie w treści faktury nr CI-047/2002 z dnia 10 sierpnia 2002 roku, a następnie w listach przewozowych. Towar został nadany drogą morską do portu Hamburg na warunkach FOB. W czasie załadunku towaru przez kierowcę podejmującego przesyłkę w Niemczech stwierdzono naruszenie oryginalnych zabezpieczeń towaru polegających na oklejeniu kartonów taśmą ze znakami firmowymi (...). W obecności funkcjonariusza celnego towar został więc poddany rewizji celnej w magazynie celnym Agencji Celnej “B". W jej wyniku sporządzono protokół rozbieżności towaru. Spółka nadto podniosła, że w świetle art. 23 § 9 Kodeksu celnego nie jest dopuszczalne przyjęcie, że wartością celną towarów zgłoszonych do odprawy w dniu 9 października 2002 roku jest kwota uwidoczniona na fakturze nabycia, stanowiąca ogólną cenę zapłaty. Mając na uwadze fakt, że część towaru zaginęła poza polskim obszarem celnym, podstawą do ustalenia wartości celnej zgłoszonego do odprawy towaru może stanowić jedynie kwota będąca iloczynem cen jednostkowych wyrobów ujętych w fakturze nabycia (których organ celny nie kwestionował) z liczbą sztuk towaru danego asortymentu. Towary wymienione w protokole rozbieżności jako braki zostały utracone przez przewoźnika poza granicami Polski i nie zostały wprowadzone na polski obszar celny, dlatego też - w przekonaniu Spółki - fakt ich utarty nie może obciążać strony i wywoływać dla niej negatywnych skutków. Decyzją z dnia (...) czerwca 2003 roku, Nr (...) Dyrektor Izby Celnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał przepis art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997r., Nr 137, poz. 9926 ze zm.), art. 23 § 1 i § 9, art. 85 § 1, art. 262 Kodeksu celnego. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnego, rozbudowując argumentację organu I instancji, podkreślił, że zgodnie z art. 23 § 9 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar, sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Ceną faktycznie zapłaconą jest zaś całkowita kwota płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy za przywożone towary. Powszechnie przyjmuje się nadto, że wartość transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać rzeczywistą jego wartość i tylko taka wartość jest wartością celną w rozumieniu art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego. Organ dodał, że cena faktycznie zapłacona (należna) za towar nie jest elementem składowym “stanu towaru w dniu dokonania zgłoszenia celnego", o jakim mowa w art. 85 § 1 Kodeksu celnego. Organ celny podkreślił, że w sprawie niekwestionowane jest, iż w dacie dokonania zgłoszenia celnego rzeczywista ilość towaru była inna niż wynikająca z przedłożonych dokumentów (438 sztuk zamiast 479 sztuk). Jednakże zdaniem Dyrektora Izby Celnego organ celny I instancji prawidłowo ustalił wartość celną 438 sztuk sprowadzonego towaru, przyjmując za jej podstawę kwotę określoną w fakturze CI-047/2002 z dnia 10 sierpnia 2002 roku, powiększoną o deklarowane koszty transportu. Stanowisko powyższe organ uzasadnił tym, że ewentualna korekta wartości celnej towaru z powodu stwierdzenia niedoboru towaru jest możliwa tylko po przedstawieniu przez stronę stosownych dokumentów, potwierdzających fakt uznania przez kontrahenta zagranicznego reklamacji ilościowej. Tymczasem w przekonaniu organu I, jak i II instancji w toku prowadzonego postępowania Spółka “A" nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego, że wartością transakcyjną towaru jest wartość zadeklarowana w zgłoszeniu celnym, a więc wartość niższa od określonej w przedłożonej wraz ze zgłoszeniem celnym fakturze. Dyrektor Izby Celnego dodał też, że skoro dostawa towaru realizowana była na warunkach FOB, to od momentu postawienia towaru do dyspozycji importera (a więc dostarczenia na statek w Hong Kongu) wszelkie koszty (nieujęte w fakturze zakupu) związane z przemieszczeniem towaru do miejsca przeznaczenia ponosił kupujący i to na nim ciążyło także ryzyko utraty lub uszkodzenia towaru. Organ podniósł ponadto, że w gromadzeniu materiału dowodowego nie jest związany wnioskami stron, lecz sam zakreśla granice postępowania wyjaśniającego, kierując się własnym przekonaniem co do konieczności udowodnienia pewnych faktów, będąc uprawnionym do swobodnej oceny zgromadzonych dowodów. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie skarżąca Spółka zarzuciła organom celnym naruszenie przepisów art.85 § 1, art. 65 § 4, art. 13 § 1 oraz art. 65 § 4 Kodeksu celnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Rozbudowując argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji, strona skarżąca podniosła, że stanowisko jakie zajęły organy celne prowadzi do absurdalnego wniosku, iż jeżeli strona nabędzie towar za granicą, obowiązek celny powstaje niezależnie od tego, czy towar zostanie wprowadzony na polski obszar celny, czy też nie. Stanowisko to jest tym bardziej błędne, iż organy celne nie kwestionują faktu, iż braki towaru nastąpiły poza polskim obszarem celnym, a mimo to konsekwencjami utraty towaru obciążają skarżącego, przerzucając na niego ryzyko ewentualnej utarty lub uszkodzenia towaru. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w zaskarżonej decyzji. Dodał, że przyjęty przez organ sposób ustalenia wartości celnej importowanego towaru znajduje podstawę w obowiązujących przepisach prawa, został dokonany w granicach swobodnej oceny dowodów i na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) i art.134 §1 ustawy p.p.s.a. Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona. Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy określenia wartości celnej towaru sprowadzonego z Hong Kongu przez Spółkę z o.o. “A" i objętego zgłoszeniem celnym nr JDA SAD E 13/100400/00/012750. Zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Powołanego przepisu nie można jednak stosować w oderwaniu od treści art.85 § 1 Kodeksu celnego, który nakazuje dokonywać wymiaru należności celnych według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Niesporne w niniejszej sprawie jest to, że “A" Sp. z o.o. zakupiła u kontrahenta zagranicznego odzież sportową damską i męską w ilości ogółem 479 sztuk o wartości 4.717,00 USD. W trakcie przywozu, lecz jeszcze przed wprowadzeniem towaru na polski obszar celny nastąpiła częściowa utrata towaru. Przedstawiciele Spółki zadbali o to, żeby natychmiast po stwierdzeniu uszkodzeń w opakowaniu przesyłki dokonać spisania stosownego protokołu. Stosownie do treści art.2 § 2 Kodeksu celnego wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego. W rozpoznawanej sprawie doszło do wprowadzenia towaru na polski obszar celny, przy czym wprowadzenie to nastąpiło - zgodnie z art.2 § 1 Kodeksu celnego - z chwilą faktycznego przywozu towaru na polski obszar celny. W ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem Spółki, że w tej sytuacji należnościom celnym podlegać powinien tylko ten towar, który został wprowadzony na polski obszar celny. Na polski obszar celny został wprowadzony towar w ilości 438 sztuk. Nie można przyjąć, że mimo to wartość towaru nie uległa zmianie i w dalszym ciągu wynosi 4.717,00 USD. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 1995r. sygn. akt S.A./Gd 2465/93 (publik. M.Pod. 1995/24/10): “O wartości celnej towaru nie decyduje suma należności z faktury wystawionej przez zagranicznego kontrahenta lecz rodzaj należności. Wartość celna towaru może być ustalona z uwzględnieniem tylko tych pozycji, które dotyczą towaru celnego". Skarżąca Spółka prawidłowo zatem dokonała pomniejszenia w zgłoszeniu celnym wartości celnej towaru o wartość towaru utraconego poza granicami Polski, przy czym należy zauważyć, że takie wyliczenie i jego weryfikacja nie nastręczało trudności, gdyż na fakturach dokumentujących zakup wyszczególniony został asortyment towaru i cena jednostkowa. Za nieuzasadnione należy uznać wymagania organów celnych, aby skarżąca Spółka przedstawiła korektę faktury lub inne dokumenty potwierdzające uznanie przez kontrahenta zagranicznego reklamacji ilościowej. Skarżąca Spółka nie kwestionowała przecież, że wydanie towaru nastąpiło w ilościach zgodnych z fakturą, a ubytek miał miejsce w czasie transportu. W tej sytuacji nie mogło być mowy o uznaniu przez sprzedawcę reklamacji ilościowej. Kwestia jakości towaru w ogóle nie była podnoszona. Przedstawiony przez Spółkę dowód wypłaty odszkodowania od ubezpieczyciela - w wysokości równowartości utraconego towaru - potwierdza, że ryzyko utraty towaru spoczywało na nabywcy. Nie jest prawdą, że skarżąca Spółka nie udowodniła swych twierdzeń, gdyż w istocie wykazała, w sposób nie budzący wątpliwości, że część towaru została utracona poza granicami Polski, przed wprowadzeniem towaru na polski obszar celny. W związku z tym - w ocenie Sądu - zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a to art.2 § 1 i § 2, art.23 § 1 i art.85 § 1 Kodeksu celnego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji, w oparciu o przepisy art.145 §1 pkt 1 lit. a, art.152 i art.200 ustawy p.p.s.a.