SA/Rz 1032/02
WyrokWSA w Rzeszowie2004-08-10
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Maria Zarębska-Kobak, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., może wyjść poza zakres odwołania wniesionego przez stronę?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stosując art. 138 § 2 k.p.a., nie może przekroczyć zakresu zaskarżenia wyznaczonego przez wniesione odwołanie. Uchylenie decyzji organu I instancji w części, która nie była objęta odwołaniem, stanowi istotne naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Strona skarżąca M. i S. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Wójta Gminy odmawiającą zezwolenia na wycinkę drzewa gatunku brzoza i jednocześnie zezwalającą na wycinkę drzewa gatunku wierzba. SKO uchyliło decyzję Wójta w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucili SKO naruszenie prawa procesowego, wskazując, że organ odwoławczy wyszedł poza zakres odwołania, które dotyczyło jedynie części decyzji odmawiającej zezwolenia na wycinkę brzozy, a nie zezwolenia na wycinkę wierzby, które stało się ostateczne.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: ref.-staż. Dorota Wolak po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. i S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących solidarnie M. i S. K. kwotę 50 zł /słownie: pięćdziesiąt złotych/ tytułem kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 1032/02
U Z A S A D N I E N I E
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] po rozpoznaniu odwołania M. i S. K. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marzec 2002 r. sygn. [...] w sprawie odmowy wydania M. i S. K. zezwolenia na wycinkę l szt. drzewa gat. brzoza z działki nr 2163/1 położonej w K. i zezwolenia na usunięcie l szt. drzewa gat. wierzba z działki nr 2163/1 położonej w K. i ustalenia terminu wycinki na okres spoczynku wegetacyjnego drzew tj. do 31 III 2002r. działając na podstawie art. 138 § 2 i art. 107 § 3 k.p.a – uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji zostało wyjaśnione, że decyzją Wójta Gminy z dnia [...] marzec 2002 r. odmówiono M. i S. K. wydania zezwolenia na wycinkę l szt. drzewa gat. brzoza z działki nr 2163/1 położonej w K. oraz zezwolono na usunięcie l szt. drzewa gat. wierzba z działki nr 2163/1 położonej w K. i ustalono termin wycinki na okres spoczynku wegetacyjnego drzew tj. do 31 III 2002r.
Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyli M. i S. K. zam. [...] zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego w szczególności art. 7 i 11 kpa, podnosząc, iż uzasadnienie decyzji nie odpowiada dyspozycjom art. 107 § 3 kpa.
W/g odwołujących się organ I instancji nie dokonał wszechstronnej analizy całokształtu okoliczności podnoszonych przez wnioskodawców w tym faktu, iż przedmiotowe drzewo jest zarzewiem nieustannych konfliktów sąsiedzkich, niekorzystnie wpływa na piękno działki, na której stoi, zagraża ono życiu osób mieszkających w jego pobliżu, a także wpływa na zdrowie mieszkańców.
Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy ustalił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu nakazującym uchylenie jej z obrotu prawnego.
Wskazując na treść art. 47 e ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody .Dz. U. z 2001 r., Nr 99, poz. 1079 z późn. zm./ zgodnie z którym usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić za zezwoleniem wójta, burmistrza albo prezydenta miasta który ma charakter uznaniowy i szczególną rolę w tej materii spełnia uzasadnienie orzeczenia.
Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest przedwczesna i zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wystarcza do podjęcia trafnej decyzji.
W cenie organu odwoławczego w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania należało przeprowadzić dowody, które przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy takie jak: sporządzenie dokumentacji fotograficznej lub szkicu sytuacyjnego, przesłuchanie stron oraz świadków tj. J. P. i G. K. i dopiero tak zebrany materiał pozwoliłby na wydanie prawidłowej decyzji.
Uzupełnienie postępowania dowodowego w znacznej części w/w zakresie uzasadnia wydanie decyzji kasacyjnej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący M. i S. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części uchylającej decyzję organu I instancji mocą której zezwolił na usuniecie 1 szt. drzewa gatunek wierzba z działki nr ewid. 2163/2 położonej w K.
W ocenie skarżących decyzja Wójta Gminy w zakresie w którym zezwala na usunięcie 1 szt. drzewa gatunku wierzba z działki nr ewid. 2163/2 położonej w K. stała się ostateczna w toku instancji wobec upływu 14 dniowego terminu do złożenia odwołania, gdyż od tej części decyzji skarżący nie składali odwołania i organ odwoławczy uchylając w tej części decyzje naruszył prawo.
Dodatkowo skarżący podnieśli, że przy wydaniu decyzji kasacyjnej organ odwoławczy naruszył normy prawne wyrażone w art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 136 i 139 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
skarga jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271/.
Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia /art. 135 ustawy/.
Przedmiotem skargi jest decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 138 § 2 k.p.a., zarzuty natomiast skargi sprowadzają się do stwierdzenia, ze organ odwoławczy wyszedł poza zakres odwołania tym samym naruszył przepisy prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Podstawę procesową decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowił przepis art. 138 § 2 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić decyzję w całości i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części.
Istota tego rodzaju decyzji odwoławczej polega na tym, że organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji nie rozstrzygając sprawy pod względem merytorycznym.
Dopuszczalność przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest ograniczona przez to, że przepis art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. przyjmuje jako przesłankę wydania tego rodzaju decyzji określony zakres postępowania wyjaśniającego, mianowicie "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części".
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej zgodzić należy się z zarzutem skargi, że decyzja organu I instancji w swojej osnowie zawiera dwa orzeczenia w tym jedno pozytywne dla skarżących a drugie negatywne i odwołanie dotyczyło jedynie części decyzji dotyczącej niekorzystnego rozstrzygnięcia dla skarżących.
W tej sytuacji w ocenie Sądu odwołanie zakreślało zakres kompetencji organu odwoławczego, dotyczyło odmowy w dokonaniu wycinki 1 sztuki drzewa gatunku brzozy i przekroczenie przez organ odwoławczy granicy zakreślonej w odwołaniu jest naruszeniem istotnym przepisu art. 138 § 2 k.p.a. mający wpływ na wynik sprawy.
Dokonana ocena zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania z uwzględnieniem treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym naruszenie przepisów postępowania administracyjnego może skutkować uwzględnieniem skargi tylko wówczas, jeżeli naruszenie ich spowodowało by wydanie decyzji innej treści i w ocenie Sądu taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
Z tych przyczyn zaskarżona decyzja podlega uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270/.
Zwrot kosztów postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym /Dz. U. Nr 74 poz.368 ze zm./ w zw. z art. 97 § 2 Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271/.
Określenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, znajduje wsparcie w art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło