SA/Rz 1036/02
WyrokWSA w Rzeszowie2004-10-01
Skład orzekający: Maria Piórkowska, Maria Serafin-Kosowska, Bożena Wieczorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zwrotu należności celnych, które zostały wpłacone przed powstaniem długu celnego, przysługują odsetki, jeśli niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik nie przyczynił się do powstania tego błędu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu celnego, uznając, że brak jest podstaw do odmowy wypłaty odsetek od zwracanej kwoty należności celnych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że w aktach sprawy brak jest protokołu kontroli, na który powoływała się strona skarżąca, co uniemożliwia sądowi ocenę, czy niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego i czy strona nie przyczyniła się do jego powstania. Sąd wskazał również na rozróżnienie pojęć 'należności celnej' i 'długu celnego'.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi "A" Spółki z o.o. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego odmawiającą wypłaty odsetek od zwracanej kwoty należności celnych. Spółka wpłaciła kwotę należności przed powstaniem długu celnego, a następnie po umorzeniu postępowania karnego skarbowego, organ celny zwrócił nadpłatę, odmawiając naliczenia odsetek. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 250 § 3 Kodeksu celnego, wskazując na błąd organu celnego jako przyczynę niewłaściwego ustalenia należności.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego. Określono, że decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę 4.685,40 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn.. akt SA/Rz 1036/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: ł Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędziowie NSA Maria Serafin-Kosowska NSA Bożena Wieczorska Protokolant ref. staż. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 1 października 2004 r. na rozprawie - sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. w W.Oddział w R. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] kwietnia 2002r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [..] maja 2001r. Nr [..], II. określa, że powyższe decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz "A" Spółki z o.o. w R. kwotę 4.685,40 (słownie: cztery tysiące sześćset osiemdziesiąt pięć i 40/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 1036/02
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł, po rozpoznaniu odwołania A. Spółka z o.o. w W. Oddział w R., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2001r. w przedmiocie odmowy zapłaty odsetek od zwracanej kwoty. Jako podstawę materialnoprawną orzekający w sprawie organ powołał art. 250 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm./.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzją z dnia [...] maja 2001r. Dyrektor Urzędu Celnego zarządził zwrot kwoty 134.399,70zł odmawiając wypłacenia odsetek od tej kwoty. Orzeczoną kwotę skarżąca wpłaciła w dniu 13 marca, a więc w okresie gdy w stosunku do niej dług celny nie powstał. Dług celny powstał dopiero, gdy wydane zostały decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w dniach [...] czerwca 2000r. oraz [...] lipca 2000r.
Jak to wynika z treści art. 250 § 3 Kodeksu celnego od należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu.
W przedmiotowej sprawie przy ustalaniu należności nie zaistniał błąd organu celnego, zaś wpłata kwoty należności jeszcze przed ustaleniem długu celnego nie może skutkować wypłatą odsetek od przedwcześnie uiszczonych należności.
Na decyzję tę A. Sp. z o.o. w W. Oddział w R. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Decyzji tej skarżąca zarzuciła naruszenie prawa w szczególności art. 250 § 3 w zw. z art. 250 § 5 Kodeksu celnego.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w wyniku przeprowadzanej kontroli przez Urząd Celny w siedzibie Oddziału sporządzony został w dniu 20 stycznia 2000 r. protokół kontroli w treści którego na str. 9 zamieszczono kategoryczne stwierdzenie, że w wyniku nieprzestrzegania przez skarżącego przepisów prawa celnego nastąpiło uszczuplenie należności przywozowych w kwocie 172.733,50zł. W oparciu o ten protokół Urząd Celny w P., w dniu 8 marca 2000r. wszczął dochodzenia w przedmiocie przestępstwa skarbowego. Skarżący obawiając się dalszych karnych odsetek uiścił ustaloną przez organ celny kwotę w dniu 13 marca 2000r. W wyniku przeprowadzonego postępowania Prokuratura Rejonowa w P. umorzyła postępowanie wobec braku cech przestępstwa, zaś organ celny dokonał zwrotu nadpłaty w kwocie 134.399,70 zł odmawiając wypłaty odsetek od tej kwoty.
W uzupełnieniu skarżąca naprowadziła, że organ stara się zminimalizować błędne postępowanie, gdyż w sytuacji gdyby dyrektor spółki poddał się karze proponowanej przez organ /20.000 zł/, podstawę odpowiedzialności stanowiłby właśnie ten protokół.
W ocenie skarżącego organ naruszył przepis art. 250 § 3 Kodeksu celnego gdyż niewłaściwe ustalenie należności celnych było wynikiem błędu tego organu, a więc winien dokonać zwrotu nadpłaconej kwoty wraz z odsetkami.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Na podstawie art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.
Stosownie do treści art. l § l i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzje podlegają uchyleniu, jakkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w skardze.
Z treści art. 250 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny /Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm./, powołanego jako podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnej było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu a w takim wypadku odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że dla jego zastosowania niezbędnym jest przede wszystkim ustalenie czy istniała należność celna przywozowa lub wywozowa określona art. 3 § 1 pkt. 8 i 9 Kodeksu celnego. Rozpatrując przedmiotową sprawę wskazać należy, że pojęcie -należności celnej" nie jest tożsame z pojęciem -długu celnego", a skoro przepis art. 250 § 3 Kodeksu celnego operuje pojęciem -należności celne", brak jest podstaw do rozpoznawania tej sprawy w aspekcie długu celnego. Kolejną przesłanką zwrotu należności celnych wraz z odsetkami w świetle art. 250 § 3 Kodeksu celnego jest wyjaśnienie, czy niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu i czy dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do jego powstania.
W rozpoznawanej sprawie brak jest tych ustaleń, a przede wszystkim brak jest w aktach sprawy protokołu kontroli z dnia 20 stycznia 2000r. nr [...] na który powołuje się skarżąca. Z tych przyczyn Sąd nie może dokonać kontroli zasadności stanowiska organu wypowiadającego się w tym zakresie jedynie, że nie zaistniał błąd organu celnego.
Z przyczyn wyżej wskazanych przedwczesnym jest wypowiadanie się przez Sąd w kwestiach merytorycznych, a w tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 132, art. 142 § 1, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. -a" i lit. -c" , art. 152, art. 200, 211 i art. 212 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło