SA/Rz 1052/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant: ref.-staż. Dorota Wolak po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. R., W. i H. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych skargi oddala SA/Rz 1052/02 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi do NSA jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2002 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].02.2002 r. nakazującą W. i H. G. zamurowanie trzech otworów wykonanych w ścianie ganku. Wskutek doniesienia H. R. z dnia 18 maja 2000 roku , przeprowadzono w dniu 9 czerwca 2000 roku kontrolę, która wykazała, że na działce 182/37 przy ul. M. w S. znajduje się budynek mieszkalny, wybudowany na podstawie decyzji pozwolenia na budowę z dnia [...] listopada 1987 / [...]. Do budynku samowolnie dobudowano ganek, o jednospadowym dachu krytym blachą . Według oświadczenia inwestorów, ganek wybudowany został jednocześnie z budynkiem, jednak z pozwolenia na budowę nie wynika, by ganek stanowił integralną część budynku, wchodzącą w zakres pozwolenia. Wobec ustaleń, że ganek wybudowano niezgodnie z warunkami wynikającymi z decyzji o pozwoleniu na budowę, w oparciu o art. 103 ust 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku zaistniała możliwość legalizacji obiektu po spełnieniu nałożonych przez organ warunków. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2001 roku / [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 56 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane, zobowiązał W. i H. G. do dostarczenia do Inspektoratu, w terminie do 30 kwietnia 2001 r. dokumentów związanych z wybudowanym gankiem, a to: - planu realizacyjnego zagospodarowania działki nr 182/37 w S., opracowanego na podstawie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej uzgodnionej w PZUD - inwentaryzacji budowlanej ganku - pisemnego oświadczenia osoby posiadającej stosowne uprawnienia czy przedmiotowy ganek wykonany został zgodnie z warunkami technicznymi wykonawstwa robót budowlanych i może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Decyzją [...] z dnia [...] lutego 2002 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał W. i H. G. zamurowanie otworu okiennego o wymiarach 180x116 cm., otworu okiennego o wymiarach 118 x 50 cm i otworu drzwiowego o wymiarach 138 x 80 cm. znajdujących się w ścianie ganku usytuowanego na działce 182/37 przy ul. M. w S. w terminie do dnia 31 maja 2002 roku. Podstawę prawną decyzji stanowi art. 40 Prawa budowlanego z 1974 roku, 104 § 1 i 2 k.p.a w zw. z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 roku. W uzasadnieniu decyzji organ naprowadził, że wykonując nałożony w/w postanowieniem obowiązek, inwestorzy przedłożyli dokumentację, z której wynika, że od strony działki nr 182/36 znajdują się dwa otwory okienne oraz jeden otwór drzwiowy w odległości 2,95 m od granicy działek, co jest niezgodne z § 12 ust 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz. U. Nr 17 poz. 62 ze zm./, który mówi, że otwory okienne i drzwiowe powinny być usytuowane co najmniej w odległości 4,0 m od granicy. W odwołaniu od tej decyzji W. i H. G. zarzucili, że w związku z w/w postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w uzasadnieniu którego stwierdzono, że po przedłożeniu wymaganych dokumentów istnieje możliwość legalizacji ganku, sądzili, że sprawa została definitywnie zakończona, zwłaszcza, że organ stwierdził, ze ganek wybudowany został zgodnie ze sztuką budowlaną i nadaje się do użytkowania. H. R., właściciel działki nr 182/36, również odwołał się od decyzji PINB. Zarzucił, że ganek został zalegalizowany wbrew przepisom prawa budowlanego. Nadto w decyzji pominięto ustawę Dz. U. Nr 10 poz. 4, bo pozostawiono jeden otwór drzwiowy za blisko granicy. Wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że do budynku wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę z [...] listopada 1987 roku W. i H. G. dobudowali ganek murowany o wymiarach 1,80 x 3,30 m oraz nie zadaszone schody wejściowe. Ganek nie był objęty pozwoleniem budowlanym i stanowi samowolę budowlaną popełnioną w okresie obowiązywania ustawy z 24 października 1974 r. prawo budowlane. Organ odwoławczy stwierdził, że przedłożona na wezwanie organu I instancji przez W. i H. G. dokumentacja techniczno – prawna nie mogła być zaakceptowana, bowiem odległość 2,95 m od granicy działki sąsiedniej przeczy obowiązującym warunkom technicznym, a w szczególności § 12 ust. 1 wymienionego wyżej rozporządzenia MAGTiOŚ z 3 lipca 1980 r. Ponieważ ganek jako samowola budowlana został zrealizowany przed wejściem w życie ustawy Prawo Budowlane z 1994 roku, przepis art. 40 prawa budowlanego z 1974 roku stanowi w takim wypadku, że jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 tej ustawy, organ zobowiązuje inwestora do wykonania w oznaczonym czasie zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Reasumując – organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa i jako taka nie może być zmieniona. W. i H. G. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucili, że zaskarżona decyzja jest dla nich krzywdząca. Ganek został wybudowany w dobrej wierze, zgodnie ze sztuką budowlaną. Budowa była kosztowna, a zamurowanie otworów ograniczy dostęp światła do pomieszczeń znajdujących się pod gankiem i w znacznym stopniu ograniczy ich eksploatację. Nadto – skarżący podnieśli, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą E. i H. R. zamurować otwory okienne i drzwiowe. W przypadku wykonania tej decyzji ściana budynku sąsiadów od strony skarżących będzie bez otworów W piśmie z dnia 19.09.2002 roku skarżący przedłożyli dodatkowe dokumenty na dowód wybudowania ganku ze wszystkimi otworami, które, zgodnie z zaskarżoną decyzja mają być zamurowane. H. R. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów. Skarga zarzuca, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ustalił w toku postępowania granicy pomiędzy nieruchomościami. W uzasadnieniu skargi skarżący nawiązał do decyzji nakazującej mu zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone (a do takich należy niniejsza sprawa) podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonując w ramach postępowania sądowo – administracyjnego kontroli zaskarżonego aktu, Sąd bada jego zgodność z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym, usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić jedynie wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo. W rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa przez organy administracji, w konsekwencji więc, skarga została oddalona. Stosownie do treści przepisu art. 40 ustawy prawo budowlane z 24 października 1974 roku /Dz. U. nr 38 poz. 229 z pózn. zmianami/ w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 , właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Z kolei przepis art. 37 tej ustawy stanowi, że obiekty budowlane lub jego części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany, lub jego część: - znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub - powoduje, bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy bezspornie wynika, że na działce nr 182/37 przy ul. M. w S. znajduje się budynek mieszkalny wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] listopada 1987 roku nr [...]. Do budynku dobudowany został samowolnie ganek , w którym od strony działki nr 182/36, w odległości 2,95 m od granicy znajdują się dwa otwory okienne o wymiarach 180x116 i 118x50 cm oraz jeden otwór drzwiowy wymiarach 138 x 80 cm. Wobec ustalenia, że ganek wybudowany został jednocześnie z budynkiem w 1987 roku /a zatem w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 roku/, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, stosownie do art. 56 tej ustawy, postanowieniem z [...] stycznia 2001 r. zobowiązał inwestorów W. i H. G. do dostarczenia dokumentów związanych z wybudowanym gankiem, w szczególności planu realizacyjnego zagospodarowania działki, inwentaryzacji budynku i pisemnego oświadczenia osoby posiadającej stosowne uprawnienia, że przedmiotowy ganek wybudowany został zgodnie ze sztuką budowlaną. Dokumentacja przedłożona przez inwestorów wykazała, że nie zachodzą okoliczności wymienione przez w/w przepis art. 37, dlatego organ słusznie uznał, że brak jest podstaw do nakazania rozbiórki i stosownie do w/w art. 40 wydał decyzję nakazującą inwestorowi wykonanie w oznaczonym terminie przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Przeróbki mają polegać na zamurowaniu otworów okiennych i jednego drzwiowego, znajdujących się w odległości 2,95 m od sąsiedniej działki. Zgodnie bowiem z przepisem par.12 ust 1 rozporządzenia Ministra Administracji ,Gospodarki Terenami i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki /Dz. U. 80.17.62/ budynki mieszkalne (...) oraz wolnostojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. W przedmiotowej sprawie odległość ściany ganku od strony działki sąsiedniej wynosi 2,95 m, dlatego, zgodnie z cyt. przepisem rozporządzenia, ściana nie może posiadać żadnych otworów okiennych lub drzwiowych. Zarzut skargi W. i H. G., że ich budynek wraz z gankiem jest obiektem murowanym, a tym samym nie stanowiącym zagrożenia pożarowego nie pozostaje w sprzeczności z zaskarżonymi decyzjami ,a wręcz potwierdza słuszność stanowiska organów, że w sprawie nie ma zastosowania art. 37 prawa budowlanego. Skoro ganek nie stanowi zagrożenia dla ludzi i mienia, nie podlega nakazowi rozbiórki i jedynie ulec ma przeróbce pozwalającej dostosowanie go do wymogów prawa budowlanego. Nie ma też znaczenia fakt, że otwory okienne i drzwiowe w ganku nie przeszkadzały przez wiele lat sąsiadom, bowiem obowiązek nałożony przez decyzje organów nadzoru budowlanego mają za zadanie dostosowanie budynku do stanu zgodnego z prawem budowlanym, a nie spełnienie życzeń mieszkańców sąsiedniego domu. Sąd nie podziela również słuszności zarzutów skargi H. R., bowiem rozstrzygnięcie podjęte w badanej sprawie nie ma żadnego wpływu na decyzję nakazującą mu zamurowanie otworów okiennych w jego budynku .Nie wynika też z akt sprawy, by istniał spór co do przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami nr 182/36 i 182/37, a skarżący H. R., biorąc udział w całym postępowaniu administracyjnym nie podnosił dotychczas tego zarzutu. Nietrafny jest też zarzut, że organy bezprawnie zmierzają do zalegalizowania samowoli budowlanej W. i H. G., bowiem ,jak wykazano wyżej obie decyzje zgodne są z przepisami prawa budowlanego z 1974 roku, które tylko w wymienionych tam przypadkach nakazuje rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu. Organy obu instancji działały na podstawie prawa jako organy uprawnione do nadzoru budowlanego, podjęły wszelkie niezbędne kroki w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, dokonując samodzielnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie. Wskazując na powyższe, sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ skargę oddalił jako nie zasługującą na uwzględnienie.