SA/Rz 1057/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Sędzia NSA Marian Ekiert /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: st. sekr. sądowy B. Krztoń po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. M. i B. N. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2003r. Nr [...] w przedmiocie opinii dotyczącej warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2003r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżących Z. M. i B. N. kwotę po dziesięć zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 1057/03 U Z A S A D N I E N I E Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta [...] o uzgodnienie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji p.n. "Rozbudowa stacji tankowania pojazdów gazem o drugi zbiornik wraz z przedłużeniem istniejącego murku ogrodzeniowego /p. poż./ na działce nr 1755 obr. [...], przy ul. L. w R. działając na podstawie art. 106 i 124 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 pkt 2 i art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27.04.2001 r. – Prawo ochrony środowiska /Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm./ Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...].04.2003 r. nr [...] uzgodnił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla wskazanego przedsięwzięcia zawarte w przedłożonym "projekcie" decyzji. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ ustalił, że przedmiotowa inwestycja polegać będzie na zainstalowaniu na terenie istniejącej stacji tankowania gazem propan-butan, zlokalizowanej przy zbiegu ulic B. i L. w R., drugiego zbiornika na gaz o pojemności do 5m3 oraz przedłużeniu ściany przeciwpożarowej przy południowej granicy działki. Aktualnie na terenie tej stacji znajduje się jeden zbiornik na gaz o pojemności 4,85 m3, ustawiony na konstrukcji stalowej, opartej na fundamencie oraz budynek socjalny. Uprzednio Państwowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...].01.2003 r. uzgodnił już warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla tego przedsięwzięcia, jednakże postanowienie to w związku z zażaleniem Z. M. i B. N. zostało uchylone postanowieniem z dnia [...].03.2003 r. przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z uwagi na brak w przedłożonych materiałach dowodowych wyników pomiarów natężenia hałasu oraz emisji gazu do środowiska przeprowadzonych w trakcie procesu przepompowywania gazu z cysterny do istniejącego zbiornika. Aktualnie pomiary te zostały wykonane przez J. K. prowadzącego Firmę Akustyczną "[...]", a ich wyniki przedstawiono w przedłożonej przez opiniodawcę dokumentacji w dniach 12.03.2003 r. i 17.04.2003 r. Analiza wykonanych pomiarów wskazuje, że obecnie w trakcie napełniania zbiornika gazem z cysterny samochodowej, emitowany hałas wyrażony równoważnym poziomem dźwięku w dB-A na terenach chronionych akustycznie, poza granicami działki inwestora. Pobrano również trzy próbki powietrza /w dniach 4, 7 i 9 kwietnia 2003 r./ w trakcie procesu przepompowywania gazu z cysterny do zbiornika. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że w tym czasie na tych stanowiskach nie występują związki węglowodorów alifatycznych. W świetle ustaleń organ dochodzi do wniosku, że dobudowa zbiornika nie będzie mieć żadnych następstw w sferze oddziaływania na zdrowie lub życie ludzi. Postanowienie to zaskarżyły zażaleniem skierowanym do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego Z. M. i B. N., wnosząc o jego uchylenie jako wydanego w oparciu o przeprowadzone w sposób niewłaściwy i z naruszeniem przepisów postępowanie. Uzasadniając swoje wnioski co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu zażaleniowym żalące się podnoszą, iż jego wydanie winno być zgodne z art. 77 k.p.a. poprzedzone właściwie przeprowadzonym postępowaniem dowodowym. Organ zlecił przeprowadzenie pomiarów hałasu J. K. prowadzącemu Firmę Akustyczną "[...]", a przeprowadzenie pomiarów stężenia zanieczyszczenia powietrza samej zainteresowanej W. P. Jest rzeczą niedopuszczalną aby ta sama osoba występowała w postępowaniu w podwójnej roli jako strona i jednocześnie biegły, albowiem w takiej sytuacji niemożliwym jest bezstronne i obiektywne przeprowadzenie postępowania. Dalej wywodzą żalące się, iż o przeprowadzeniu żadnej z tych czynności nie zostały powiadomione i z tego powodu nie mogły wziąć w nich udziału, przez co naruszone zostały reguły postępowania wyrażone w art. 79 § 1 i 2 oraz 10 § 1 k.p.a. W takiej sytuacji zgodnie z art. 81 k.p.a. nie można uznać wyników tych pomiarów za dowody w sprawie i wydać na ich podstawie orzeczenia. Oznacza to, że postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wydane zostało bez podstawy faktycznej i jako takie jest wadliwe. Niezależnie od tego żalące się zgłosiły zastrzeżenia także co do sposobu przeprowadzenia pomiarów, albowiem przeprowadzone one zostały tylko w czasie napełniania zbiorników, podczas gdy zapach gazu wyczuwalny jest w czasie tankowania paliwa przez dużą ilość samochodów, zwłaszcza w czasie deszczu. Również jedynie "wyrywkowa" analiza stanu powietrza nie wystarczy do uzasadnienia twierdzenia, że planowana inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na środowisko oraz na zdrowie lub życie ludzi. Ponadto zauważają one, iż napełnianie zbiornika odbywa się z reguły w nocy, w związku z czym nawet hałas mieszczący się w normie dziennej jest uciążliwy. Wreszcie prezentują kolejny zarzut, iż pomiar hałasu nie został dokonany na ich działce, co dla wyników sprawy ma istotne znaczenie. Po rozpatrzeniu tegoż zażalenia Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 106 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. postanowieniem z dnia [...].06.2003 r. Nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Uzasadniając powyższe postanowienie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zauważa, iż wydając zaskarżony akt organ I instancji oparł się na "Raporcie uciążliwości dla środowiska" dołączonym do wniosku o pozwolenie na budowę dla przedmiotowego przedsięwzięcia opracowanym przez Biuro Projektowo-Usługowe "[...]" w R., będącym autorstwa inż. R. R. – biegłego z listy Wojewody z zakresu sporządzania ocen oddziaływania na środowisko z grudnia 2002 r., Pomiarach hałasu przenikającego do środowiska z obiektu stacja tankowania pojazdów gazem propan-butan R. ul. L. – opracowane przez Firmę Akustyczna "[...]" w Rzeszowie autorstwa J. K. – biegłego z listy Wojewody w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko oraz raporcie z badań emisji zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego emitowanych ze stacji tankowania pojazdów samochodowych gazem propan-butan PPHU [...] przy ul. L. w R. opracowanym przez Firmę Akustyczną "[...]" w R., autorstwa J. K. biegłego z listy Wojewody w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko, które odpowiadają kryteriom określonym w art. 52 ustawy z dnia 27.04.2001 r. – Prawo ochrony środowiska. Oceny te wykazują, że stacja paliw zarówno w stanie obecnym jak i po jej rozbudowie i powiększeniu o drugi zbiornik gazu, przy zastosowaniu zaproponowanym w nich technologii, rozwiązań i parametrów nie będzie stanowić zagrożenia dla środowiska naturalnego w rejonie jej lokalizacji. Zgodnie zaś z przepisami ustawy z dnia 27.04.2001 r. – Prawo ochrony środowiska, uzgodnienie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz projektu budowlanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko dokonywane jest na podstawie odpowiedniego dla danego etapu inwestycyjnego raportu o oddziaływaniu takiego przedsięwzięcia na środowisko, sporządzonego na koszt inwestora i przedstawionego przez inwestora. W świetle zatem dokonanych ustaleń w ocenie organu zażaleniowego brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. To ostatnie postanowienie zaskarżyły skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. M. i B. N. wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi prezentują one tę samą argumentację, którą przedstawiły już uprzednio w motywach zażalenia na postanowienie organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego w ramach postępowania sądowego z mocy zapisu zawartego w art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm./ Sąd zobowiązany jest do jego oceny w aspekcie zgodności z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania. Naruszenie tych ostatnich, w zależności od ciężaru gatunkowego zaistniałego uchybienia, rzutuje bezpośrednio na kwestię dalszego bytu zakwestionowanego aktu w obrocie prawnym. W badanej sprawie przedmiotem oceny pozostaje legalność postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].06.2003 r., stanowiącego o utrzymaniu w mocy postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].04.2003 r. uzgadniającego warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Kwestionując to ostatnie postanowienie zażaleniem skarżące podniosły zarzuty natury procesowej oparte o art. 79 § 1 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a., a także oparte o art. 81 k.p.a., twierdząc, iż zostały one pozbawione jako strony udziału w postępowaniu dowodowym poprzedzającym wydanie tego postanowienia, kwestionując w aspekcie podmiotowym przeprowadzenie pomiarów stężenia i zanieczyszczenia powietrza, które następnie posłużyły do wydania raportu, jak również zarzuty natury merytorycznej. W tym miejscu z całą stanowczością stwierdzić należy, iż organ II instancji w motywach zaskarżonego postanowienia nie odniósł się do poruszonych w zarzutach kwestii natury procesowej, czym naruszył postanowienia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i co więcej dopuścił się tych samych uchybień, nie powiadamiając zainteresowanych o możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, do rangi których niewątpliwie pretendują powołane wyżej raporty. Zgodnie zaś z art. 10 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zachowanie wymogów art. 81 k.p.a. niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji publicznej. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi o naruszeniu przepisów traktujący o postępowaniu administracyjnym, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Podobne stanowisko od dawna prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /vide: wyrok z dnia 13.02.1986 r. sygn. akt II SA 2015/85 – ONSA Nr 1 poz. 13/. To zaś w świetle postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, zwanej dalej w skrócie p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm./ implikuje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W dalszym zatem postępowaniu organ zobowiązany będzie do umożliwienia stronom zajęcia stanowiska co do "opinii" biegłych i odebrania od tych ostatnich stosownych wyjaśnień w kontekście podniesionych przez strony zarzutów. Dopiero tak uzupełniony materiał dowodowy i właściwa jego ocena pozwoli na zajęcie w sprawie odpowiadającego prawu stanowiska. Orzeczenie o braku wykonalności zaskarżonego postanowienia znajduje swoje uzasadnienie w art. 152 p.s.a., zaś o kosztach postępowania sądowego w art. 200 powołanej ustawy.