SA/Rz 1070/03
WyrokWSA w Rzeszowie2004-03-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Solarski, Sędzia WSA Krystyna Józefczyk, Sędzia WSA Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów, jeśli nie brały w nim udziału wszystkie strony postępowania, w tym następcy prawni zmarłego współwłaściciela?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów, ponieważ nie brały w nim udziału wszystkie strony, w tym następcy prawni zmarłego współwłaściciela. Brak udziału strony w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę wydanego dla J. W. na przebudowę lokalu mieszkalnego i budowę schodów. Z. S., współwłaścicielka lokalu, wniosła odwołanie od decyzji Starosty, a następnie skargę do sądu administracyjnego, kwestionując pozwolenie. W trakcie postępowania sądowego ujawniono, że jeden ze współwłaścicieli, M. S., zmarł przed wszczęciem postępowania, a jego następcy prawni (w tym córki J. S. i L. G.) nie brali w nim udziału. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję Starosty.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądza od Wojewody na rzecz Z. S. kwotę 10 zł tytułem kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. S. oraz J. S. i L. G. – następców prawnych M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2003 r. znak [...]; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Z. S. kwotę 10 zł /dziesięć/ tytułem kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 1070/03
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...].07.2003r. Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Z. S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...].03.2003r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz wydania dla J. W. pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego nr 1 na sklep wielobranżowy oraz budowę schodów wejściowych na działkach nr 2052/2 i 1366/2 obręb [...] położonych w J. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że na wniosek J. W. organ I instancji zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego i budowę schodów.
Na decyzję tą odwołanie wniosła Z. S. stwierdzając, że nie wyraża zgody na przebudowę lokalu i budowę schodów. Odwołująca się zakwestionowała również decyzję Burmistrza Miasta [...] i opinią konserwatorską.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda przedstawił tok postępowania przed organem I instancji wskazując m.in. na dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane przedłożony przez J. W. odnośnie do lokalu nr 1, jak również umowę najmu wnioskodawczyni z Gminą Miejską w J. o wyrażeniu zgody na utworzenie schodów i dojścia do lokalu handlowo-usługowego na działce nr 1366/2. Zaznaczył również, że odwołująca się jako przeszkodę wydania pozwolenia wskazała na postępowanie zawisłe przed sądem rejonowym dotyczące zarządu rzeczą wspólną, które to postępowanie w dniu 13.12.2002r. zostało zawieszone. Ta ostatnia okoliczność w ocenie organu I instancji nie stanowiła przeszkody do wydania pozwolenia, bowiem wniosek o pozwolenie nie obejmuje części wspólnych, a dotyczy tylko lokalu mieszkalnego nr 1 stanowiącego własność J. W. Na etapie postępowania odwoławczego wezwano wnioskodawczynię do doprowadzenia projektu budowlanego do stanu zgodnego z wnioskiem o pozwolenie na budowę oraz decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak również o uzupełnienie dokumentacji o wyrys i wypis z mapy ewidencji gruntów dla działek objętych wnioskiem. Inwestor wykonał powyższe zalecenia co z kolei stanowiło podstawę do podjęcia działań w trybie art. 10 K.p.a. Efektem zapoznania się z materiałem było pismo Z. S., które w istocie stanowi powtórzenie dotychczas składanych zastrzeżeń i uwag. Przy takim materiale dowodowym brak jest prawnych podstaw wynikających z przepisów Prawa budowlanego do orzeknięcia, iż na przebudowę lokalu mieszkalnego nr 1 i budowę schodów wejściowych nie może być udzielone pozwolenie na budowę. Inwestor przedłożył projekt budowlany posiadający wymagane opinie oraz uzgodnienia, dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Dopełnił tym samym warunków z art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego. Projekt zagospodarowania działki nie narusza ustaleń obowiązującego planu i jest zgodny z przepisami szczegółowymi. Nadto dobudowa schodów została zaakceptowana przez służby konserwatorskie i w tym stanie brak było podstaw do odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w świetle art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego. Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że przebudowa lokalu mieszkalnego polegająca na wykonaniu ścianki działkowej nie obejmuje części wspólnej budynku co skutkuje, że nie jest wymagana zgoda pozostałych współwłaścicieli obiektu. Zgoda taka byłaby wymagana w przypadku robót budowlanych w częściach wspólnych. Natomiast dobudowa schodów nie rzutuje na rozstrzygnięcie decyzji, gdyż dotyczy ona działki nr 1366/2 stanowiącej własność Gminy Miejskiej w J. Inwestor przedłożył umowę, która wykazuje jego prawo do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. W tym stanie rzeczy decyzja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego. Co się tyczy zaś zarzutów adresowanych do innych organów to kwestia ta wykracza poza niniejsze postępowanie.
Na decyzję tą skargę wniosła Z. S. i przedstawiła okoliczności związane z przedmiotowym budynkiem, w którym wnioskodawczyni ma własność lokalu mieszkalnego oznaczonego nr 1. Wskazując następnie i opisując działania inwestora podważała rozstrzygnięcia organów orzekających w sprawie pozwolenia. Opisując w dalszej części skargi rozwiązania objęte projektem, w szczególności dotyczące schodów podnosiła, że argument o oddzieleniu schodów od budynku jest co najmniej dziwny. Twierdziła, że prace te naruszą ponad stuletni obiekt i jego otoczenie.
Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację podaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest uzasadniona z innych jednak przyczyn niż te, na które wskazuje.
Na wstępie należy zauważyć, że stosownie do przepisu art.97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach, o których mowa w § 1, stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych. Sytuacja, o jakiej mowa w tym przepisie ma miejsce w niniejszej sprawie, zatem skarga wniesiona przed dniem 1.01.2004r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie rozpatrzona została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Sąd ten, stosownie do przepisu art.134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270, zwaną dalej - Ppsa), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Te uprawnienie Sądu zadecydowały o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.
Z akt administracyjnych, w szczególności z wypisu uproszczonego z rejestru gruntów (K.10) wynika, że stronami postępowania w sprawie z wniosku J. W. o wydanie pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego oraz na budowę schodów, wszczętego w dniu 5.02.2003 (zawiadomienie organu I instancji z dnia 18.02.2003r.) są m.in. Z. i M. S., jako współwłaściciele lokalu mieszkalnego nr 5 w budynku oznaczonym numerem 45 przy ul. K. w J., którego to budynku dotyczy wniosek. Osoby te zostały zawiadomione o postępowaniu, gdzie potwierdzenia odbioru pisma dokonała 20.02.2003r. Z. S., która w tym samym dniu wniosła zastrzeżenia odnośnie do uprawnień wnioskodawczyni do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Strona ta nie poinformowała przy tym organu, że jej mąż – M. S. już nie żyje oraz, że pozostawił następców prawnych, którzy nie biorą udziału w postępowaniu. Wobec braku tej informacji i podejmowaniu przez Z. S. wszelkiej korespondencji adresowanej również do zmarłego M. S. z decyzjami organów obu instancji włącznie, organ odwoławczy po wniesieniu skargi przedstawił akta sprawy wraz z odpowiedzią na skargę Sądowi. Dopiero na rozprawie w dniu 3 lutego 2004r. J. S. będąca córką Z. i M. S., działająca jako pełnomocnik skarżącej oświadczyła, że M. S. zmarł w dniu 18.05.2002r., a więc przed wszczęciem postępowania w sprawie. Z oświadczenia pełnomocnika potwierdzonego pisemnym oświadczeniem Z. S. (z daty J., 4.02.2004r.) wynika ponadto, że postępowanie spadkowe po M. S. nie zostało dotychczas przeprowadzone, zaś następcami prawnymi zmarłego są Z. S. (wdowa) oraz córki: J. S. - będąca pełnomocnikiem skarżącej i L. G. Ta ostatnia nie jest znana z miejsca pobytu, jednakże Sąd Rejonowy w J. na wniosek J. W. postanowieniem z dnia 3.07.2003r. sygn. [...] ustanowił kuratora dla L. G. w osobie adwokata. Kurator ustanowiony został w związku z postępowaniem dotyczącym rozstrzygnięcia zarządu rzeczą wspólną (budynkiem, którego sprawa dotyczy).
W świetle przedstawionych powyżej faktów stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało (wprawdzie bez winy organu) z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego: od wszczęcia postępowania nie uczestniczyły w nim L. G. i J. S. – jako następcy prawni M. S. Okoliczność ta stanowi podstawę kasacyjną, o jakiej mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit.b Ppsa, gdyż organy naruszyły prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art.145 § 1 pkt 4 Kpa). Nie ma przy tym znaczenia, iż dla obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.b Ppsa wznowienie postępowania z art.147 Kpa z przyczyny określonej w art.145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4.12.2002r. sygn. III RN 200/01 – OSN IPUSiSP Nr 24 poz.582 z 2003r.; wyrok ten dotyczył wprawdzie art.22 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. nr 74, poz.368 ze zm./, jednakże wyrażony pogląd jest nadal aktualny, z uwagi na analogiczne uregulowanie w obecnie obowiązującym stanie prawnym).
Z przedstawionych wyżej przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję, w oparciu o art.145 § 1 pkt 1 lit.b w zw. z art.135 Ppsa.
Z oświadczenia złożonego przez J. S. do protokołu rozprawy wynika, że roboty budowlane objęte zaskarżoną decyzją zostały w całości wykonane. W tej sytuacji Sąd nie orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku (art.152 Ppsa).
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło