SA/Rz 1074/03

WyrokWSA w Rzeszowie2004-07-15

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Małgorzata Wolska, Krystyna Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy studnia wiercona, wybudowana na własnej działce w odległości 10 m od zbiornika na nieczystości, stanowi obiekt budowlany podlegający przepisom Prawa budowlanego, a jej usytuowanie narusza przepisy dotyczące warunków technicznych, uzasadniając nakaz rozbiórki?
Ratio decidendi
Studnia wiercona wybudowana na własne potrzeby gospodarcze jest urządzeniem budowlanym, a jej usytuowanie w odległości 10 m od zbiornika na nieczystości, podczas gdy przepisy wymagały 15 m, stanowi naruszenie prawa budowlanego. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki, gdyż legalizacja samowolnie wykonanych robót budowlanych nie znajduje uzasadnienia.
Stan faktyczny
Skarżący A. i M. R. wybudowali w 1994 r. na swojej działce studnię wierconą w odległości 10 m od zbiornika ścieków z 1968 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę studni, uznając, że narusza ona przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. oraz rozporządzenia o warunkach technicznych z 1980 r., które wymagały odległości 15 m. Skarżący argumentowali, że studnia jest urządzeniem wodnym, a nie budowlanym, i podlega prawu wodnemu, a także że nie jest możliwe jej usunięcie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Krystyna Józefczyk /spr Protokolant ref. staż. Dorota Wolak po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. i M. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego skargę oddala SA/Rz 1074/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania A. i M. R. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. nakazującej im rozbiórkę studni wierconej na działce nr 180 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną powołano przepis art. 103 § 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, art. 37 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Z akt administracyjnych oraz uzasadnienia decyzji wynika, że skarżący w 1994 r. wybudowali na własnej działce nr ew. 180 studnię wierconą. W jej sąsiedztwie zlokalizowany jest zbiornik ścieków sanitarnych wybudowany w 1968 r. Studnia wiercona jest usytuowana w odległości 10 m od zbiornika ścieków. Wykonanie studni wierconej w odległości 10 m od zbiornika ścieków narusza przepisy art. 5 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 3 cyt. wyżej warunków technicznych odległość studni dostarczającej wodę do picia i na potrzeby gospodarcze powinna wynosić 15 m od zbiornika do gromadzenia nieczystości. W odwołaniu od decyzji A. i M. R. wnieśli o jej uchylenie a w motywach odwołania naprowadzili, iż przedmiotowa studnia nie jest obiektem budowlanym lecz urządzeniem wodnym i problematykę tą rozstrzyga prawo wodne. Poza tym nie jest możliwym dokonanie rozbiórki studni wierconej. Ich zdaniem przewidziana rozporządzeniem odległość 15 m może być zmniejszona jeżeli jest to uzasadnione ukształtowaniem i zagospodarowaniem terenu otaczającego ujęcie wody. Kolejnym argumentem skarżących jest, iż organ nadzoru budowlanego nakazując rozbiórkę studni nie posiadał dokumentów, że woda z tej studni jest zanieczyszczona i stwarza zagrożenie dla zdrowia. Po rozpoznaniu odwołania organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W swym uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z przepisami prawa budowlanego z 1974 r. rozstrzygając sprawę samowolnego wykonania robót budowlanych w okresie obowiązywania tej ustawy organ nadzoru może wydać nakaz przymusowej rozbiórki albo zalegalizować wykonane roboty budowlane. Nakaz rozbiórki na podstawie art. 37 cyt. ustawy powinien mieć zastosowanie dopiero wówczas gdy poprzez nakazanie wykonania ewentualnych zmian dostosowujących obiekt do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe usankcjonowanie wykonanych robót budowlanych. W rozpatrywanym przypadku legalizacja stanu faktycznego nie znajduje uzasadnienia. Nie ma więc konieczności badania żadnych innych przesłanek, takich jak stan techniczny studni, który mógłby spowodować odstąpienie od wydania nakazu rozbiórki studni zlokalizowanej niezgodnie z przepisami rozporządzenia o warunkach technicznych z 1980 r. Przez pojęcie urządzenia wodnego rozumie się budowle i urządzenia hydrotechniczne melioracji wodnych, studnie publiczne /.../ oraz inne urządzenia służące do szczególnego korzystania z wód. Odwołujący się jako właściciele gruntu wykonali studnię dla zaspokojenia potrzeb własnych i gospodarstwa domowego co należy zaliczyć do zwykłego korzystania z wody nie wymagającego pozwolenia wodnoprawnego. Przedmiotowa studnia funkcjonalnie jest związana z budynkiem mieszkalnym i jest urządzeniem budowlanym. Tym samym decyzja inspektora nadzoru budowlanego stwierdzając nielegalne jej istnienie niezgodnie z przepisami rozporządzenia o warunkach technicznych jest prawidłowe i zobligowany był do wydania nakazu z art. 37 prawa budowlanego z 1974 r. Decyzję tą zaskarżyli do NSA przytaczając w skardze identyczne argumenty jak w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej /§ 1/. Kontrola ta wykonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/. Jej zakres wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną /§ 1/, zaś uwzględnić skargę może tylko wówczas, gdy stwierdzi naruszenie prawa w stopniu określonym przez przepis art. 145 § 1 cyt. ustawy. Bezspornym jest, iż studnia wiercona wybudowana została przez skarżących w październiku i listopadzie 1994 r. Wynika to między innymi z protokołu rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w obecności A. i M. R. Skarżący nie wnoszą zastrzeżeń do treści protokołu podkreślając, iż "na taką studnię dawniej i dziś nie potrzeba żadnych dokumentów". Zatem na zasadzie przepisów art. 103 § 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. rozstrzygając sprawę samowolnego wykonania robót budowlanych w okresie obowiązywania tej ustawy organ nadzoru budowlanego może wydać nakaz przymusowej rozbiórki albo zalegalizować wykonane roboty budowlane. Nakaz rozbiórki na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 cyt. ustawy powinien mieć zastosowanie dopiero wówczas, gdy poprzez nakazanie wykonania ewentualnych zmian lub przeróbek dostosowujących obiekt do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe usankcjonowanie wykonanych robót budowlanych. Przesłankami warunkującymi nakazanie rozbiórki jest spełnienie jednej z przesłanek z art. 37 cyt. ustawy. W przedmiotowej sprawie powołano się na art. 37 ust. 1 pkt 2 jeżeli powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ wskazując na niezachowanie pkt-u 2 podał, że wymagana odległość przedmiotowej studni od najbliższego zbiornika na nieczystości wynosi 10,0 m, natomiast obowiązujące w czasie budowy przedmiotowej studni przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki nie zezwalały na zbliżenie mniejsze niż 15 m. Minimalna odległość studni dostarczającej wodę do picia i na potrzeby gospodarcze powinna wynosić co najmniej 15 m - § 21 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia. Zatem podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż przedmiotowa studnia dostarcza wodę do celów gospodarczych, jest bez znaczenia w świetle brzmienia przepisów ustawy. Wobec tego legalizacja stanu faktycznego nie znajduje uzasadnienia. Nie ma więc konieczności badania żadnych innych przesłanek, takich jak stan techniczny studni, czy ocena zdatności do spożycia wody w studni. Rozstrzygając sprawę istniejący stan faktyczny odnieść należy wyłącznie do przepisów ustawy prawo budowlane i przepisów wykonawczych do wydania których legitymuje ustawa. Podnoszona przez skarżącego argumentacja, iż przedmiotową studnię regulują przepisy ustawy prawo wodne nie zasługuje na uwzględnienie. Przez pojęcie urządzenia wodnego rozumie się budowle i urządzenia hydrotechniczne, melioracji wodnych, studnie publiczne i inne ujęcia wód podziemnych, ujęcia wód powierzchniowych, urządzenia zabezpieczające wody przed zanieczyszczeniem /.../ lub inne urządzenia służące do szczególnego korzystania z wód. Szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe. Skarżący wykonali studnię dla zaspokojenia własnych potrzeb i gospodarstwa domowego co zaliczyć należy do zwykłego korzystania z wody nie wymagającego pozwolenia wodnoprawnego. Nadmienić należy, iż również przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie pozwalają na zbliżenie studni na odległość mniejszą niż 15 m od osadnika ścieków. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło