SA/Rz 1131/03

WyrokWSA w Rzeszowie2004-05-26

Skład orzekający: Helena Rydzik, Jacek Surmacz, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca wysokość podatku rolnego na dany rok może zostać wydana bez wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu, jeśli nastąpiła zmiana stanu faktycznego (powierzchni gruntu) w stosunku do poprzedniego okresu?
Ratio decidendi
Decyzja ustalająca wysokość podatku rolnego na dany rok, wydana w sytuacji zmiany stanu faktycznego (powierzchni gruntu) w stosunku do poprzedniego okresu, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego. Organ podatkowy powinien był wszcząć postępowanie z urzędu i doręczyć stronie postanowienie o wszczęciu, a także umożliwić stronie czynny udział w postępowaniu i wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Skarżąca J.T. kwestionowała decyzję ustalającą podatek rolny na 2003 rok, zarzucając niezgodność powierzchni gruntu przyjętej do wymiaru (18,61 ara) z aktem notarialnym (24 ary). Wskazała, że w poprzednich latach podatek był naliczany od większej powierzchni. Organ pierwszej instancji uznał zmniejszenie powierzchni za skutek modernizacji ewidencji gruntów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, powołując się na wiążące dane z ewidencji gruntów. Skarżąca podniosła, że decyzja organu pierwszej instancji była pierwszą czynnością w sprawie i została wydana w innym stanie faktycznym niż poprzednie lata.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Helena Rydzik (spr.) Sędzia NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Kazimierz Włoch, Protokolant ref. staż. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] maja 2003 roku Nr [...] w przedmiocie podatku rolnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] marca 2003r. Nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J.T. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2003r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] marca 2003r. w przedmiocie ustalenia podatku rolnego na 2003 rok w kwocie 12,40 zł. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji J.T. zarzuciła, że powierzchnia gruntu 18,61 ara przyjęta do wymiaru podatku jest niezgodna z podaną w akcie notarialnym określającym jej obszar na 24 ary. W dodatkowych pismach podała, że sprawa dotycząca zapisów w ewidencji gruntów jest przedmiotem postępowania w Starostwie Powiatowym. Wójt Gminy w piśmie przekazującym odwołanie wskazał, że zmniejszenie powierzchni gruntu podatniczki było skutkiem modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej "w 2001r./2002r.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało rozstrzygnięcie Wójta za prawidłowe. Wyjaśniło, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1985r. o podatku rolnym (Dz.U. z 1993r. Nr 94, poz. 431 ze zm.) oraz z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), dla dokonania wymiaru podatku rolnego dane wynikające z ewidencji gruntów są wiążące dla organów podatkowych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.T. podtrzymała twierdzenie odwołania. Ponadto podniosła, że w poprzednich latach wymierzano jej podatek od powierzchni 24 arów, zatem decyzja organu pierwszej instancji została wydana w innym stanie faktycznym, była pierwszą i jedyną czynnością organu podatkowego w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, które mogło mieć wpływ na jego wynik. Postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z naruszeniem określonej w art. 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm. – zwanej dalej Ordynacją podatkową). zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, bez umożliwienia wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na trafność zarzutów skargi, że doręczona skarżącej decyzja organu pierwszej instancji była pierwszą czynnością w sprawie wymiaru podatku rolnego na 2003 rok. Także materiał dowodowy potwierdza, w tym dołączone do skargi decyzje Wójta Gminy za lata 2001 i 2002, że stan faktyczny – powierzchnia gruntu – uległ zmianie w stosunku do poprzedniego okresu. Oznacza to, że w sprawie nie zostały wyłączone przepisy art. 165 § 2 i 4 Ordynacji podatkowej. Zatem stosownie do treści art. 165 § 2 i 4 Ordynacji podatkowej Wójt Gminy winien wydać postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego z urzędu i doręczyć je skarżącej. W myśl § 5 pkt 1 art. 165, przepisów § 2 i 4 nie stosuje się tylko do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. Warunek ten w niniejszej sprawie nie został spełniony. Z akt sprawy wynika, że dopiero z decyzji Wójta Gminy z dnia [...] marca 2003r. w przedmiocie wymiaru podatku rolnego skarżąca dowiedziała się o zmniejszeniu powierzchni gruntów o 5,39 ara oraz na skutek powzięcia tej wiadomości o przeprowadzonej modernizacji gruntów i budynków. W związku z tym złożyła datowane na dzień 22 marca 2003r. odwołanie do Starostwa Powiatowego. Do skargi dołączyła pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2003r. zobowiązujące Starostę do przeprowadzenia postępowania dowodowo-wyjaśniającego i wydania stosownej decyzji w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów wsi Olszanica. Wskazuje to na dużą aktywność skarżącej w uregulowaniu spraw ewidencyjnych. Gdyby więc otrzymała postanowienie organu pierwszej instancji o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku rolnym na 2003 rok, to niewątpliwie z jego uzasadnienia dowiedziałaby się o zmianach w ewidencji gruntów i mogłaby podjąć stosowne działania przed wydaniem decyzji, zaś organ podatkowy w zależności od okoliczności faktycznych mógłby – na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej – zawiesić postępowanie podatkowe. Nadto postępowanie podatkowe w obu instancjach przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten nakłada na organ podatkowy obowiązek wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Wyjątek przewidziany w § 2 pkt 1 nie miał w sprawie zastosowania z przyczyn wyżej wyłożonych. Mając to na uwadze – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło