SA/Rz 1158/01
WyrokWSA w Rzeszowie2004-01-09
Skład orzekający: Marian Ekiert, Zbigniew Czarnik, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy może zostać wydane bez wcześniejszego wyjaśnienia przez organ charakteru pisma strony, zwłaszcza gdy strona podnosi zarzut braku doręczenia decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając postanowienie o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powinien w pierwszej kolejności wyjaśnić charakter pisma strony. Jeśli strona podnosi zarzut braku doręczenia decyzji i nie sprecyzowała jednoznacznie trybu postępowania, organ powinien wezwać ją do sprecyzowania żądania, zamiast dowolnie kwalifikować pismo jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Niewyjaśnienie tych wątpliwości może stanowić naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący T. K. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją z dnia [...].05.2000r. Skarżący twierdził, że nie otrzymał tej decyzji. Pismem z dnia 30.01.2001r. poinformował organ o braku doręczenia decyzji i niemożności odwołania się od niej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowieniem z dnia [...].04.2001r. stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając pismo skarżącego za taki wniosek. Skarżący zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i Konstytucji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert /del/spr. Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant ref.st. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].04.2001 Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy I uchyla zaskarżone postanowienie II zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego tytułem kosztów postępowania sądowego kwotę 10 zł (słownie: dziesięć)
Działając na podstawie art. 25 ust. 2 pkt ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego [t.jedn. Dz.Ust. Nr 142 poz. 950 z późn.zm.] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...].05.2000r. nr [...] pozbawił T. K. s. A. uprawnień kombatanckich przyznanych mu przez Zarząd Wojewódzki związku Bojowników o Wolność i Demokrację decyzją z dnia [...].03.1977r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od dnia 14.11.1944r. do dnia 7.05.1945r., czyli łącznie przez okres 7 miesięcy. Decyzja ta została jak wynika ze znajdującego się w aktach dowodu doręczenia została doręczona pod wskazany adres w dniu 5.06.2000r.
W związku z tą decyzją T. K. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z pismem opatrzonym datą 30.01.2001r., które wpłynęło do Urzędu w dniu 2.02.2001r. i w którym zawarł on -informację", że nie otrzymał decyzji pozbawiającej go przedmiotowych uprawnień i z tej przyczyny nie mógł odwołać się od tego bezpodstawnego i mocno krzywdzącego go aktu. Dalej wywodzi on, iż w jego przekonaniu przysługuje mu prawo do obrony i ten sposób załatwienia sprawy narusza jego Konstytucją przyznane uprawnienia.
Po rozpatrzeniu tegoż wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 i art. 129 § l i 2 kpa postanowieniem z dnia [...].04.2001r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do złożenia przez T. K. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...].05.2000r.
W uzasadnieniu swojego postanowienia organ podniósł, iż tę ostatnią decyzję T. K. otrzymał w dniu 5.06.2000r., co potwierdza zwrotne poświadczenie jej odbioru. Z wnioskiem wyżej wymieniony wystąpił w dniu 31.01.2001r., nadając go w tym dniu w Urzędzie Pocztowym. Art. 129 § 2 w zw. z art. 127 § 3 kpa stanowi, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy składa się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Termin zatem do wystąpienia z wnioskiem w tej sprawie upłynął wyżej wymienionemu w dniu 19.06.2000r. Dokonane ustalenia stanowią zatem o tym, że wnioskodawca uchybił temuż terminowi. To ostatnie postanowienie zaskarżył skargą skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. K., zarzucając naruszenie art. 6 i 9 § l kpa oraz przepisów ustawy o kombatanckiej i wnosząc o skierowanie sprawy do Urzędu w celu -wycofania" decyzji pozbawiających go uprawnień kombatanckich.
W motywach skargi skarżący wywodzi, iż w zaskarżonym postanowieniu zawarto pouczenie o możliwości jego zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uprawnień kombatanckich pozbawiono go jednakże wcześniej, bo w dniu 15.09.2000r., o czym powiadomiono ZUS w J., Telekomunikację Polską oraz Urząd Pocztowy w K.. Skarżący utrzymuje, że decyzji pozbawiającej go uprawnień kombatanckich w ogóle nie otrzymał. W tej sytuacji ocenia on działania organu jako wyprzedzające i pozaprawne, czym jest wielce zaskoczony. Naruszono bowiem w tym konkretnym przypadku zasadę praworządności jak również Konstytucją gwarantowane zasady godności i dóbr osobistych. Mając na uwadze powyższe oczekuje on, że poszanowane zostaną jego uprawnienia procesowe, albowiem z góry nie może być skazany na pozbawienie praw kombatanckich. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 97 § l i 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.Ust. Nr 153 poz. 1271] sprawy w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i w których postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej w skrócie p.s.a., z tym że w tych sprawach stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach. Ta dyrektywa normatywna o charakterze intertemporalnym znajduje zastosowanie w okolicznościach badanej sprawy, a właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie do jej rozpoznania wynika z § l rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25.04.2003r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [Dz.Ust. Nr 72 poz. 653].
Kierując się nią należy zauważyć, iż skarga jest o tyle uzasadniona o ile podniesione w niej zarzuty dotyczą naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Otóż przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje problem legalności postanowienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].04.2001r., stanowiącego o wystąpieniu przez skarżącego w wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy z uchybieniem terminu do wystąpienia z tego rodzaju środkiem zaskarżenia.
Rzecz zatem w tym czy w okolicznościach sprawy zaistniały przesłanki do wydania tego typu aktu. Jak wspomniano już wyżej określone wątpliwości budzi charakter pisma skarżącego z dnia 30.01.2001r. Organ zakwalifikował je dość dowolnie jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy w jego treści T. K. podniósł, iż z uwagi na brak doręczenia mu decyzji z dnia [...].05.2000r. nie mógł się od niej -odwołać". Nie wnosił także o przywrócenie mu terminu do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani też w sposób jednoznaczny nie sprecyzował trybu w jakim pismo to winno zostać rozpatrzone. Problem zaś doręczenie skarżącemu decyzji z dnia [...].05.2000r. pozostaje kwestią sporną w okolicznościach badanej sprawy o doniosłych skutkach prawnych. Jeżeli bowiem decyzję tę doręczono skarżącemu w dniu 5.06.2000r. jak twierdzi organ, powołując się w tym względzie na zalegający w aktach sprawy dowód jej doręczenia, to po upływie 14 dni od tej daty wywołało to skutek prawny w postaci wyposażenia tej decyzji w walor ostateczności, a zatem korzysta ona ze znamion trwałości o której stanowi art. 16 kpa. Oznacza to, że mogłaby być ona wzruszona jedynie w szczególnym trybie. W takiej zatem sytuacji gdy strona podnosi zarzut naruszenia jej uprawnień procesowych w zakresie dotyczącym pozbawienia jej możliwości udziału we wszystkich fazach postępowania administracyjnego, tak jak ma to miejsce w badanej sprawie, to okoliczność ta uzasadniać może jedynie żądanie wznowienia postępowania {art. 145 § l pkt 4 kpa}. Tego rodzaju stanowisko wyrażono już w orzecznictwie {vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.08.1993r. sygn.akt II SA 1226/93 czy orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 23.09.1993r. sygn.akt III ARN 47/93}.
Wobec zatem zaistniałych wątpliwości co do treści żądania skarżącego wyrażonej w przedmiotowym piśmie organ na wstępnym etapie nadania sprawie biegu w związku z tym właśnie pismem winien był tę kwestię wyjaśnić, a w szczególności wezwać skarżącego o sprecyzowania żądania w nakreślonym terminie. Chodzi o to czy pismo to należało traktować jako właśnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy też jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, czy wreszcie jako żądanie idące w kierunku wszczęcia jakiegoś innego postępowania. Wyjaśnienie tych wątpliwości pozwoli na nadanie sprawie w dalszym postępowaniu właściwego biegu, zakończonego wydaniem aktu odpowiadającemu prawu.
W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło