SA/Rz 1168/03
WyrokWSA w Rzeszowie2005-03-16
Skład orzekający: Maria Zarębska-Kobak, Stanisław Śliwa, Zbigniew Czarnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego jest ważna, jeśli odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało złożone po terminie, a strona nie wniosła o przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia prawa, stwierdzając nieważność swojej decyzji, ponieważ rozpatrzył odwołanie, które zostało złożone po terminie, a strona nie wystąpiła o przywrócenie terminu. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie miał podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy, a jego decyzja powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako dotknięta wadą nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Skarżąca A. Ś. zarzuciła naruszenie art. 29 prawa budowlanego przez błędne uznanie, że budowa wymaga pozwolenia. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z innych przyczyn niż podniesione w skardze, wskazując na wadliwe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji i złożenie odwołania po terminie.Rozstrzygnięcie
I. Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji. II. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. Ś. i Z. Ś. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. Ś. i Z. Ś. solidarnie kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 1168/03
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2001 r., [...] nakazującą A. i Z. Ś. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 2,40m x 8,38m samowolnie wybudowanego na działce nr ewidencyjny 690, położonej w Ł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że odwołujący wybudowali budynek gospodarczy bez wymaganego prawem pozwolenia w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy wymagały dla takiej budowy zezwolenia organu budowlanego. Zaistnienie takiego faktu skutkować musi przyjęciem, że w sprawie ma zastosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawa budowlanego /Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126/, a to oznacza, że wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] września 2001 r., [...] nie narusza prawa.
Z decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zgodziła się A. Ś. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie wniosła o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem skarżącej organy nadzoru budowlanego dopuściły się naruszenia art. 29 prawa budowlanego przez błędne jego zastosowanie polegające na uznaniu, że budowa parterowego budynku gospodarczego o powierzchni do 35m2 wymaga pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie przywołując argumentację jak z uzasadnienia własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi A. Ś., gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Sąd administracyjny rozpoznając skargę stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: prawo o p.s.a., nie jest związany zarzutami skargi, jej wnioskami, ani przywołaną przez stronę podstawą prawną. Sąd rozpoznając skargę orzeka w granicach danej sprawy dokonując oceny zaskarżonej decyzji z obowiązującym porządkiem prawnym.
Ocena zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zarzutów skargi możliwa jest dopiero wtedy, gdy w postępowaniu kontrolnym Sąd stwierdzi, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w taki sposób, który skutkować musi jej usunięciem z obrotu prawnego. Dlatego dokonując merytorycznej oceny decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Sąd stwierdza, że skarga podlega uwzględnieniu choć z innych powodów niż w niej podniesione.
Wydanie decyzji przez organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. jest możliwe tylko w sytuacji, gdy od decyzji I-wszo instancyjnej zostało złożone odwołanie i spełnia ono wymogi formalne. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd poza sporem pozostaje fakt, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając jako organ I instancji wydał decyzję w dniu [...] września 2001 r. i decyzja ta nie została doręczona w normalnym trybie, gdyż w aktach sprawy zalega koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru decyzji i adnotacją, że przesyłki nie odebrano, choć kierowana była na adres skarżącej /wtedy odwołującej/; R., ul. C. Faktycznie A. Ś. odebrała decyzję w dniu 25 czerwca 2002 r. /pismo K-75/ oświadczając na piśmie, że podejmuje zaległą korespondencję i wskazując, że wszelkie pisma należy kierować na adres Ł. Odwołanie A. Ś. złożyła w dniu 8 czerwca 2002 r. czyli w terminie 14 dni od daty podjęcia korespondencji w dniu 25 czerwca 2002 r. Organ odwoławczy przyjął, że odwołanie z daty 8 czerwca 2002 r. złożone zostało w terminie i mogło być podstawą przeprowadzenia postępowania odwoławczego. Sąd nie podziela takiego poglądu i stwierdza, że odwołanie od decyzji z dnia [...] września 2001 r. zostało złożone z uchybieniem terminu do złożenia odwołania, a wobec braku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie było podstaw do rozpatrzenia odwołania. Stanowisko swoje Sąd uzasadnia w sposób następujący. W aktach sprawy zalega dowód doręczenia decyzji, a jest nim koperta i zwrotka /K. 68/. Z treści tych dokumentów wynika, że decyzję awizowano i po niepodjęciu przez adresata zwrócono nadawcy, po czym organ włączył ją do akt sprawy. Dowody te potwierdzają doręczenie decyzji dlatego, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego doręczał decyzje na adres wskazany przez odwołującą. Zmiana adresu do doręczeń, czy też nieobecność /jak wynika z oświadczenia na karcie 75/ są okolicznościami, które obciążają odwołującą, gdyż stanowią naruszenie konkretnych przepisów k.p.a. Z treści art. 41 § 1 k.p.a. wynika dla strony obowiązek zawiadamiania organu o każdej zmianie adresu. Art. 41 § 2 k.p.a. stanowi, że w przypadku niewykonania tego obowiązku pismo doręczone pod dotychczasowym adresem wywiera skutek prawny, zatem skarżącej A. Ś. decyzja organu I instancji doręczona została 28 września 2001 r. tj. 7 dni od daty drugiego awiza /21.07.2001 r./ i od 28 września 2001 r. rozpoczął bieg 14-dniowy termin do złożenia odwołania. W tym terminie skarżąca odwołania nie złożyła, zatem uchybiła terminowi ustawowemu, nie wystąpiła także o przywrócenie uchybionego terminu. W konsekwencji oznacza to, że organ II instancji rozpatrzył odwołanie i wydał decyzję, gdy nie było skutecznie wniesionego odwołania. To oznacza, że organ odwoławczy dopuścił się rażąco naruszenia prawa, a to oznacza, że na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należało stwierdzić nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło