SA/Rz 1184/03
WyrokWSA w Rzeszowie2004-12-14
Skład orzekający: Maria Piórkowska, Bożena Wieczorska, Maria Serafin-Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą uznać zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru, jeśli upusty cenowe zostały przyznane po dacie dokonania zgłoszenia celnego, ale wynikały z umów zawartych wcześniej i warunki do ich uzyskania zostały spełnione?Ratio decidendi
Wartość celna towaru, definiowana jako cena faktycznie zapłacona lub należna, nie jest ostatecznie związana z datą przyjęcia zgłoszenia celnego. Jeśli umowy przewidują możliwość uzyskania upustu cenowego po spełnieniu określonych warunków, a warunki te zostały spełnione, nawet jeśli nastąpiło to po dacie zgłoszenia celnego, upust ten należy uwzględnić przy ustalaniu wartości celnej. Organy celne mają prawo do weryfikacji wartości celnej i dokonania korekty zgłoszenia celnego, jeśli stwierdzą nieprawidłowości, nawet jeśli wynikają one z okoliczności powstałych po dacie zgłoszenia.Stan faktyczny
Spółka złożyła 12 zgłoszeń celnych na importowane leki, deklarując zerową stawkę celną i określoną wartość. Organy celne uznały zgłoszenia za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej, obniżając ją o przyznane spółce rabaty, które wynikały z umów z eksporterami i zostały przyznane po dacie zgłoszeń celnych, ale po spełnieniu warunków umownych. Spółka skarżyła decyzję, argumentując, że wartość celna powinna być ustalona na dzień zgłoszenia, a rabaty przyznane później nie powinny wpływać na tę wartość. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska Sędziowie NSA Bożena Wieczorska NSA Maria Serafin-Kosowska /spr./ Protokolant sek. sądowy T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2004 r. na rozprawie - sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę -
SA/Rz 1184/03
Uzasadnienie
W dniach 3 marca, 9 marca, 13 marca, 15 marca, 29 marca, 7 kwietnia, 11 kwietnia, 13 kwietnia, 25 kwietnia, 26 kwietnia, 27 kwietnia 2000r. spółka z o.o. "B" /obecnie A z siedzibą w Warszawie /z upoważnienia której działała Agencja Celna B/ dokonała zgłoszeń celnych nr JDA SAD E13 (...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...) /łącznie 12 zgłoszeń/ obejmujących określone leki do celów terapeutycznych w opakowaniach do sprzedaży detalicznej. Leki te importowane były z Węgier -eksporter: C i z Francji — importerzy: spółki D Groupe. Wartość importowanych leków podana została zgodnie z załączonymi fakturami zaś stawka celna wykazana została jako zerowa z wyjątkiem leku Neosynephrine objętego zgłoszeniami z dnia [...] marca i [...] kwietnia 2000r. odnośnie którego wykazano stawkę celną w wysokości 1,4%.
Zgłoszenia te zostały przyjęte i towar objęto procedurą dopuszczenia do obrotu a następnie - po połączeniu spraw - Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia (...) lutego 2003r. nr (...) wydaną między innymi na podstawie art. 65 § 4 pkt. 2"b","c", art. 23 § 1 i § 9, art. 85 § 1, art. 83 i art. 246 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny /Dz.U. nr 75 poz. 802 z 200 Ir. z późn. zm./ uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie określenia wartości celnej towaru i we wszystkich przypadkach dokonał obniżenia tej wartości o 35% przyjmując, iż spółka z o.o. A /zwana dalej spółką skarżąca/ otrzymała upusty cenowe-rabaty od spółek eksportujących..
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej spółki od powyższej decyzji, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia (...) lipca 2003r. nr (...) uchylił tę decyzję w części dotyczącej wartości celnej leków objętych poz. 3 zgłoszenia celnego nr (...) z dnia (...) marca 2000r. i określił tę wartość w innej wysokości przy czym zmiana była skutkiem wadliwego wyliczenia rachunkowego kwot przez organ I instancji a w pozostałej części przedmiotową decyzję utrzymał w mocy z powołaniem się na art. 233 § 1 pkt.2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 z późn. zm./ oraz art. 262, art. 23 § 1, § 9, art. 72 § 2 i art. 85§ 1 Kodeksu celnego.
Podzielając ustalenia i wnioski organu I instancji, organ odwoławczy podał, iż przeprowadzona w skarżącej spółce kontrola wykazała nieprawidłowe określenie wartości celnej w przedmiotowych zgłoszeniach celnych.
Ustalono bowiem, że pomiędzy skarżącą spółką a spółkami eksportującymi zawarte zostały umowy w których przyznano spółce skarżącej określone upusty w cenach zakupionych – importowanych leków.
W dniu 2 sierpnia 1996r. zawarta została umowa ze spółką C. z Węgier /zakupu od tej spółki dotyczyły zgłoszenia z z 13 marca i 27 kwietnia 2000r./, która w późniejszym czasie była nowelizowana i według której jeśli skarżąca spółka przekroczy ilość skumulowanych zakupów leków określoną w rocznym planie zakupów na dany miesiąc i będzie terminowo regulowała płatności na rzecz spółki eksportującej, to spółka importująca /skarżąca/ nabiera uprawnień do uzyskania od spółki eksportującej rabatu przyznawanego w postaci noty kredytowej wystawionej i zapłaconej przez spółkę eksportującą w terminie 90 dni po upływie danego miesiąca zakupów.
Wysokość tych rabatów - upustów na 2000 rok określono na 25% , 30% lub 35% w zależności od wielkości procentowej przekroczenia wartości zakupów w danym miesiącu /przekroczenie do 5%, od 5-10% i ponad 10%/. Ponieważ zarówno w marcu jak i w kwietniu 2000r. skarżąca spółka przekroczyła ustalony plan zakupów i terminowo regulowała płatności, spółka eksportująca Chinoin wystawiła w dniach 9 i 25 marca 2000r.- czyli jeszcze przed dokonaniem przez spółkę skarżącą zgłoszeń celnych - noty kredytowe nr 20060019, nr 20060020 i nr 20060038 w których obniżyła o określone kwoty należność za leki wyliczone w fakturach handlowych dołączonych do przedmiotowych zgłoszeń celnych z 13 marca i 27 kwietnia 2000r.
Z kolei umowa między spółką skarżącą a spółką D Groupe /Francja/ zawarta została w dniu 17 kwietnia 2000r. - ale z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2000r.- i również przewidziano w niej nabycie przez spółkę skarżącą prawa do upustu uzależnionego od terminowego regulowania należności za zakupione przez nią leki oraz od wielkości przekroczenia - w stosunku do rocznego planu zakupów - skumulowanych zakupów na koniec dowolnego miesiąca tj. przy przekroczeniu o mniej niż 5% - upust 25%, przy przekroczeniu o 5-10% - upust 30%, przy przekroczeniu o ponad 10% - upust 35%. Realizację tegoż upustu również przewidziano w formie not uznaniowych wystawianych i płatnych przez spółkę eksportującą w ciągu 90 dni po stosownym miesiącu zakupów. Zakupów od tej spółki dotyczyły zgłoszenia celne z 9 marca oraz 11, 13 i 25 kwietnia 2000r. a ponieważ ich wielkość zarówno w marcu jak i w kwietniu 2000r. przekroczyła o ponad 10% wielkości z rocznego planu zakupów, spółka eksportująca wystawiła noty kredytowe nr 398366 i nr 398367 w dniu 24 marca 2000r. oraz nr 90032077 z dnia 28 kwietnia 2000r., nr 200-04 z dnia 9 maja 2000r. z upustami za marzec i kwiecień 2000r. w wysokości 35%.
Takie same zasady odnośnie upustów jak w umowie opisanej bezpośrednio wyżej przewidziano także w umowie z dnia 2 sierpnia 1996r. - w późniejszym czasie nowelizowanej- pomiędzy skarżącą spółką a spółką prawa francuskiego D.- zakupów od tej spółki dotyczyły zgłoszenia celne z dnia 3, 15, 29 marca 2000r. oraz 7 i 26 kwietnia 2000r. Od tej spółki eksportującej spółka skarżąca otrzymała noty kredytowe nr 90032077 z dnia 28 kwietnia 2000r., nr 90033685 z dnia 10 maja 2000r, - z upustami w wysokości 35% - oraz nr 90016766 z dnia 8 lutego 2000r.- upust w wysokości 25% i nr 90023005 z dnia 13 marca 2000r. - upust 10% jako uzupełnienie noty wskazanej bezpośrednio wcześniej.
Wymienionych wyżej umów skarżąca spółka nie ujawniła przy dokonywaniu zgłoszeń celnych a po otrzymaniu wskazanych wyżej not kredytowych nie dokonała korekty zgłoszeń celnych tj. nie złożyła wniosków o zmianę nieprawidłowych zgłoszeń celnych.
Otrzymanie przez skarżącą spółkę not kredytowych uzasadniało obniżenie wartości celnej towaru /leków/ o wykazane w nich wartości, ponieważ zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną jest wartość transakcyjna czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za importowany towar przy czym według art. 85 § 1 cyt. Kodeksu dla obliczenia cła podstawą jest ta wartość oraz stan towaru z dnia dokonania zgłoszenia celnego. Cena należna lub faktycznie zapłacona nie jest elementem stanu towaru w dniu dokonania zgłoszenia celnego i może być w późniejszym czasie zmieniona i w takiej sytuacji zmiana ta powinna być przez importera wykazana w stosownym trybie a skoro skarżąca spółka tego nie uczyniła, to organ celny I instancji dokonał zmiany tychże zgłoszeń przez przyjęcie wartości celnych uwzględniających obniżenia notami kredytowymi tych wartości.
Spółka z o.o. A złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie skargę na powyższą decyzję z wnioskiem o jej uchylenie - oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji -jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 23 § 1, § 9, art. 85 § 1, art. 83 § 3, art. 65 § 4 Kodeksu celnego, art. 65 Kodeksu cywilnego, art. 2, art. 7, art. 8 ust. 2, art. 10 i art. 95 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 120, art. 121, art. 210 § 1 pkt. 6, § 4 Ordynacji podatkowej, art. 25 pkt.2, art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego /Dz.U. nr 11 poz. 38 z 1994r. z późn. zm./.
W uzasadnieniu skargi - oraz w późniejszych pismach procesowych- skarżąca spółka zarzuciła, że dokonana przez organ II instancji interpretacja przepisu art. 23 § 9 Kodeksu celnego przyjmująca dopuszczalność ustalania ceny importowanego towaru w późniejszym terminie niż dzień przyjęcia zgłoszenia celnego jest wadliwa. Treść powyższego przepisu musi być bowiem według skarżącej powiązana z treścią art. 85 § 1 cyt. Kodeksu celnego według którego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego oraz stawek obowiązujących w tym dniu. Powołany przepis art. 85 § 1 cyt. Kodeksu jest przepisem prawa materialnego i jako jedyny wskazuje chwilę oceniania wartości celnej towaru. Decydująca jest wartość towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego a późniejsze - pod dacie zgłoszenia - okoliczności skutkujące ewentualnie ustaleniem innej wartości celnej towaru nie mają żadnego wpływu na rzeczywistą wartość celną. W niniejszej sprawie wartość celna zadeklarowana przez spółkę w zgłoszeniu celnym odpowiadała obiektywnej wartości w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego bo w tym dniu spółka nie nabyła prawa do przyznania jej rabatu na podstawie umowy z eksporterem o współpracy. W związku z tym nie istniały podstawy do stosowania proceduralnego przepisu art. 83 § 3 Kodeksu celnego ponieważ przepis ten może być zastosowany tylko wtedy, gdy rzeczywista wartość celna w dniu dokonania zgłoszenia celnego nie odpowiada danym podanym w tymże zgłoszeniu. Skoro wartość celna towaru - będąca podstawą wymiaru cła - jest w sposób nieodwracalny związana z dniem przyjęcia zgłoszenia celnego, to nie jest dopuszczalna -jak uczyniły to organy celne - zmiana tej wartości na skutek okoliczności zaistniałych po tym dniu. Kwestia zapłaty przez kontrahenta zagranicznego tj. eksportera kwoty wynikającej z noty kredytowej nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, skoro w dacie zgłoszenia celnego prawo do tej kwoty /rabatu/ nie istniało bo według umowy o współpracy prawo do żądania przez skarżącą spółkę przyznania jej rabatu uzależnione było od poziomu sprzedaży i terminowości dokonywania przez nią płatności. Mianowicie uprawnienie to skarżąca nabywała wtedy, gdy skumulowane zakupy produktów gotowych pod koniec danego miesiąca przekroczyły ilość skumulowanych zakupów określoną w rocznym planie zakupów, który to plan nie był harmonogramem dostaw a tylko kryterium odniesienia dla uzyskania prawa do rabatu /poszczególne umowy sprzedaży były zawierane na podstawie konkretnych zamówień/. Jeśli warunki nabycia prawa do rabatu zostały przez skarżącą spółkę spełnione to prawo to powstawało ze skutkiem ex nunc i z związku z tym nie miało mocy wstecznej sięgającej dnia dokonania zgłoszenia celnego, przy czym prawo to nie było związane z konkretnym zakupem ale z przekroczeniem określonego poziomu zamówień - zakupów. Dla uzyskania tego prawa nie miał żadnego znaczenia fakt ciągłości współpracy skarżącej spółki z eksporterem na tych samych zasadach i korzystania przez nią z rabatu w ubiegłych miesiącach, gdyż nie oznacza to takiego samego prawa w miesiącach kolejnych skoro jego uzyskanie /nabycie/ uzależnione było od spełnienia określonych warunków i dopiero po ich spełnieniu eksporter w odrębnym oświadczeniu woli taki rabat przyznawał a jeśliby tego nie uczynił, to skarżąca spółka nabywała tylko prawa do żądania przyznania rabatu a nie "samo" prawo do rabatu. Strony związane były postanowieniami umowy o współpracy i określone w niej warunki - między innymi dotyczące rabatów - nie mogą być uznane za sprzeczne z prawem a postanowienia te absolutnie nie gwarantowały skarżącej spółce rabatów już w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Skarżąca podniosła także, że w niniejszej sprawie organy celne obu instancji przyznały sobie kompetencje prawotwórcze i rozstrzygnięcie oparły na nieistniejących normach prawnych przez przyjęcie, że są uprawnione do ustalenia wartości celnej towarów według stanu z innej chwili niż chwila przyjęcia zgłoszenia celnego i nałożenia na spółkę obowiązku podania wartości celnej z uwzględnieniem rabatów, które ewentualnie mogły jej być przyznane już po dacie zgłoszenia celnego. Za niezasadne uznała skarżąca spółka stanowisko organów celnych co do tego, że powinna była złożyć wniosek o zmianę zgłoszenia celnego, bo w dacie dokonania tegoż zgłoszenia spółka podała prawidłowe dane a w szczególności rzeczywistą, na ten dzień wartość celną towaru. Zarzuciła także, iż rozstrzygnięcie organów celnych jest sprzeczne z przepisami unijnymi i narusza art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego. Przyjęta w przepisach unijnych zasada określania wartości celnej stanowi, iż uwzględnia się tu wartość transakcyjną tj. odpowiadającą cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towary; terminy " upust", "rabat", "bonus" nie występują we Wspólnotowym Kodeksie Celnym stąd też sposób uwzględniania takich upustów nie jest jednoznacznie określony w przepisach wspólnotowych i umowach międzynarodowych. Problem upustu o który chodzi w niniejszej sprawie nie był także przedmiotem orzecznictwa Europejskiego trybunału Sprawiedliwości a jedynie Komitet Techniczny Ustalania Wartości Celnej wydał opinię dotyczącą problematyki rabatów i opinia ta /Opinia 15.1/ dotycząca rabatów ilościowych rozróżnia upusty stosowane przed sprowadzeniem towarów i stosowane po dokonanym imporcie. Według tej Opinii upust przyznany wstecznie na koniec danego okresu - jak w niniejszej sprawie - nie powinien być uwzględniany przy ustalaniu wartości celnej bo nie ma on wpływu na ustalenie wartości jednostkowej towarów. Powołując się na prawo europejskie i praktykę jego stosowania skarżąca spółka podkreśliła, że w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego znane były wyłącznie warunki przyznania rabatu ale nie wystarczało to do ustalenia czy prawo do żądania udzielenia rabatu będzie spółce przysługiwało i wobec tego - zgodnie także z Orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości - jako chwilę wiążącą dla określenia wartości celnej towaru należy przyjąć chwilę zwolnienia towarów i dopuszczenia ich do obrotu /skarżąca powołała się na wyroki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 kwietnia 1991r. C-79/89, z dnia 6 czerwca 1990r. C-11/89, z dnia 5 grudnia 2002r. C-3 79/00/. Podkreśliła także, że organy celne nie mają żadnych podstaw do stosowania arbitralnych i fikcyjnych wartości celnych a taka wartością jest wartość oparta na nieznanych lub niepewnych elementach. Powołała się również na praktykę Komisji Europejskiej odnośnie opierania się na wartości transakcyjnej jeśli jest ona znana w chwili importu co w niniejszej sprawie dotyczy ceny należnej czyli ceny sprzedaży określonej przez eksportera.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm./ sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ - powoływanej dalej jako p.s.a.
W piśmie z dnia 24 listopada 2004 r. skarżąca spółka zawarła wniosek o zawieszenie postępowania sądowego ze względu na:
1/ postępowanie dotyczące prawidłowości /nieprawidłowości/ stosowania przez Polskę wobec firm farmaceutycznych "sankcji" za naruszenie przepisów o cenach i marżach urzędowych za leki importowane toczące się przed Radą Stowarzyszenia,
2/ konieczność wystąpienia przez tut. Sąd na podstawie art. 234 "b" Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i art. 2 Aktu akcesyjnego Polski /i innych krajów/ z pytaniem prawnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu:
- w przedmiocie interpretacji art. 105 ust. 1-3 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. /Dz.U. nr 11 poz. 38 z 1994r./ jako podstawy zawieszenia niniejszego postępowania ze względu na toczące się
postępowanie przed Radą Stowarzyszenia,
- dopuszczalności zróżnicowania sytuacji prawnej krajowych producentów oraz importerów leków w zakresie stosowania przez nich marży cenowej ze względu na treść przepisów art. 10 ust. 4, art. 25 w związku z art. 68, art. 69, art. 28 cyt. Układu Europejskiego, i art. 90 cyt. Traktatu.
Dyrektor Izby Celnej uznał powyższy wniosek za nieuzasadniony, gdyż Sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji z prawem w zakresie treści rozstrzygnięcia czyli wartości celnej, natomiast postępowanie przed Radą Stowarzyszenia dotyczy innej kwestii.
Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 p.s.a. kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do dokonanej na rozprawie odmowy uwzględnienia powyższego wniosku spółki skarżącej w przedmiocie zawieszenia postępowania Sąd przed wszystkim zauważa, że przepis art. 125 § 1 pkt. 1 p.s.a. nie daje podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania, gdyż dopuszcza zawieszenie w sytuacji gdy rozstrzygnięcie toczącej się przed sądem sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym a w niniejszym przypadku:
- postępowanie przed Radą Stowarzyszenia prowadzone na podstawie art. 105 ust. 1-3 w związku z art. 102- 104 cyt. Układu Europejskiego nie może być uznane za którekolwiek w powyższym przepisie wymienionych,
- postępowanie przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości /ETS/ - które należałoby uznać za postępowanie sądowe - aktualnie nie toczy się.
Odnosząc się do kwestii kierowania pytania prawnego w przedmiocie "samej dopuszczalności" zawieszenia oraz kwestii merytorycznych, które są lub miałyby być przedmiotem rozstrzygnięcia przez instytucje wspólnotowe podkreślić przed wszystkim należy, że problemy wskazane przez skarżącą spółkę w przedmiotowym wniosku jako mające istotne znaczenie dla wyrokowania w niniejszej sprawie, w istocie takiego znaczenia nie mają, gdyż pozostają poza przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zaskarżonej do tut. Sądu.
Rozstrzygnięcia te dotyczą bowiem wyłącznie kwestii prawidłowości zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej importowanego towaru /leków/ natomiast spółka skarżąca we wniosku wskazuje spór przed Radą Stowarzyszenia dotyczący polskich przepisów odnośnie ustalania cen importowanych leków tj. obowiązującego w okresie od 1 maja 2000r. do 9 kwietnia 2002r. Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 marca 2000r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marz urzędowych oraz zasad stosowania cen w obrocie importowanymi lekami gotowymi, surowicami i szczepionkami oraz środkami antykoncepcyjnymi - Dz.U. nr 25 poz. 302 / uprzednio tj. od 1 stycznia 1999r. kwestię tę regulowało Rozporządzenie z 21 grudnia 1998r. - Dz.U. nr 161 poz. 1080/. Powołane wyżej Rozporządzenia /niezależnie od ich oceny prawnej/ zawierały samodzielną regulację odnośnie - między innymi -stosowania marż urzędowych oraz zasad stosowania cen na leki importowane, które to regulacje o tyle tylko pozostawały w związku z kwestią wartości celnej, że wskazywały wysokość marży w stosunku do tejże wartości celnej, przepisy regulujące kwestie wartości celnej zawarte były w Kodeksie celnym i sposób jej ustalenia nie pozostaje w żadnym związku z regulacjami nakładającymi obowiązek wyliczania w określony sposób marży na leki tj. prawidłowe, ustalenie tej wartości jest obowiązkiem importerów a organy celne uprawnione są do weryfikacji tego ustalenia - bez względu na to do jakich celów ta ustalona wartość zostanie wykorzystana. Stąd też wskazana we wniosku skarżącej spółki kolejna przesłanka zawieszenia tj. zwrócenie się z pytaniem prawnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości odnośnie dopuszczalności weryfikacji wartości celnej dla potrzeb krajowych - polskich przepisów regulujących dopuszczalną marżę cenową na leki importowane nie jest uzasadniona, bo weryfikacja wartości celnej przez organy celne dokonywana jest na skutek zaistnienia określonych przyczyn''' do jej zakwestionowania wymienionych w Kodeksie celnym a nie na skutek "skutków" jakie w jej wyniku mogą nastąpić dla importera w zakresie ceny -marży stosowanej w kraju na importowane leki.
W konsekwencji, skoro problem będący przedmiotem postępowania przed Radą
Stowarzyszenia oraz mający być - według wniosku - treścią pytania do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości nie ma związku z treścią rozstrzygnięcia organów celnych będącego przedmiotem skargi, to nie zachodzi potrzeba zwracania się z pytaniem odnośnie dopuszczalności zawieszenia postępowania sądowego.
Jak wynika z okoliczności przytoczonych wyżej, zgłoszenia celne dokonane w dniach 3, 9, 13, 15, 29 marca, 7, 11, 13, 25, 26 i 27 kwietnia 2000r. zostały przez organ celny I instancji przyjęte bez zastrzeżeń a w szczególności bez zastrzeżeń co do wartości celnej towaru /leków/ wykazanej zgodnie z cenami podanymi w załączonych fakturach wystawionych przez wymienionych wyżej dostawców. Następnie jednak organ I instancji skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 65 § 4 pkt. 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny /Dz.U. nr 75 poz. 802 z 2001r. z późn. zm./, który to przepis upoważnia organ celny do wydania - zarówno z urzędu jak i na wniosek strony- po przyjęciu zgłoszenia celnego decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe a zakresie określonych elementów zawartych w tymże zgłoszeniu / lit."c"/.
Podstawą zakwestionowania w niniejszej sprawie przez organy celne wartości celnej były wspomniane wyżej noty kredytowe wystawione przez spółki eksportujące w późniejszym czasie tj. po dacie zgłoszeń celnych; natomiast w przypadku zgłoszeń celnych z dnia 13 marca 2000r.i z dnia 27 kwietnia 2000r. noty te były wystawione przed dokonaniem zgłoszeń tj. odpowiednio 9 marca i 25 kwietnia 2000r. Wystawianie takich not przewidziane było w umowach:
z dnia 2 sierpnia 1966r. zawartej pomiędzy sp. z o.o. B /obecnie A/ a węgierską spółką C, z tej samej daty ze spółką francuską D , z dnia 17 kwietnia 2000r. ze spółką francuską D Groupe w których - po uwzględnieniu dokonanych nowelizacji - postanowiono, iż strony opracują Roczny Plan Zakupów Produktów Gotowych z wyszczególnieniem wartości zakupów na poszczególne miesiące. Jeśli zrealizowane skumulowane zakupy dokonane przez skarżącą spółkę w danym okresie przekroczą określoną wielkość, to wówczas spółka skarżąca nabędzie prawo do otrzymania od dostawców upustu w wysokościach wskazanych wyżej. W umowach postanowiono, że rabaty -upusty powinny być przyznawane w postaci not kredytowych wystawionych i zapłaconych przez wymienione wyżej spółki eksportujące w ciągu 90 dni po upływie danego miesiąca zakupów. We wszystkich tych umowach przewidziano także, że jeśli ze strony skarżącej spółki wystąpią opóźnienia płatności, to dostawcy zastrzegają sobie prawo do stornowania premii udzielonej na podstawie faktur niezapłaconych w terminie albo prawo do zawieszenia lub zaprzestania oferowania premii z tytułu dalszych dostaw.
Na żądanie organu celnego I instancji z dnia 2 stycznia 2003r. odnośnie udzielenia wyjaśnień co do płatności za importowane leki oraz przedłożenia dotyczących tej kwestii dokumentów, skarżąca spółka podała, że płatności są dokonywane okresowo, stosowane są kompensaty w ramach danej grupy spółek i stąd też przyporządkowanie konkretnych transakcji i zapłaty jest niemożliwe.
W nawiązaniu do zarzutów skargi w przedmiocie skutków wymienionych wyżej not kredytowych dla ustalenia wartości celnej towaru odnieść się należy do treści art. 23 § 1 cyt. Kodeksu celnego określającego wartość celną jako wartość transakcyjną czyli cenę faktycznie zapłaconą albo należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny; z kolei w § 9 cyt. przepisu zdefiniowano cenę należną lub faktycznie zapłaconą jako całkowitą kwotę płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy za przywożone towary. Jako datę miarodajną dla obliczenia należności celnych przywozowych i wielkości stawek według stanu towaru i jego wartości celnej ustawodawca w art. 85 § 1 cyt. Kodeksu wskazał dzień przyjęcia zgłoszenia celnego. Określona w powyższym przepisie przesłanka wymagalności należności celnych związanych z przywozem towaru według stanu "w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego" nie oznacza jednak, że wartość celna jako wartość transakcyjna danego towaru musi i może być ustalona ostatecznie na ten właśnie dzień. Unormowania zawarte w art. 23 § 1 i § cyt. Kodeksu wskazujące na płatność dokonaną lub mającą być dokonaną oznaczają że obiektywnie wiążąca jest taka wartość celna, która odpowiada cenie rzeczywistej należnej za sprowadzony towar czyli cenie faktycznej jaką importer zapłacił lub ma zapłacić dostawcy - lub na jego korzyść. Wskazanie przez ustawodawcę na płatność nie tylko dokonaną ale także mającą zostać dokonaną uzasadnia przyjęcie, że ustalenie tej ceny - płatności nie jest ustawowo związane z określoną datą a w szczególności z dniem zgłoszenia celnego. Cena transakcyjna jest z reguły skutkiem ustaleń umownych stron i na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego nie musi być ceną ostateczną tj. ceną -płatnością zrealizowaną lub mającą być zrealizowaną.
W niniejszej sprawie wiążące stronę skarżącą umowy z dnia 2 sierpnia 1996r. /z nowelizacjami/ i z dnia 17 kwietnia 2000r. przewidywały - jak wyżej wskazano - prawo do uzyskania przez spółkę skarżącą upustu cenowego /nazwanego od 1 stycznia 2001r. premią/ po spełnieniu określonych warunków, które to warunki obiektywnie mogły być przez skarżącą spełnione dopiero po dokonaniu zgłoszeń celnych / w szczególności jeśli chodzi o zapłatę za importowane leki/ a dopuszczalność cofnięcia tegoż upustu przewidziano tylko w przypadku nieterminowej płatności i tylko w odniesieniu do płatności wynikającej z konkretnych faktur handlowych. W konkretnych przypadkach w niniejszej sprawie upusty - rabaty zostały udzielone i chociaż nastąpiło to po dacie zgłoszenia celnego / z wyjątkiem not kredytowych z 9 marca i 25 kwietnia 2000r./, to w ostatecznym wyniku ukształtowały one wartość transakcyjną bo o określone kwoty zmniejszyły ceny faktycznie za daną dostawę należne -zapłacone przez skarżącą spółkę. Okoliczność, że wielkość - wysokość upustu cenowego mogła być wyliczona dopiero po dokonaniu zgłoszenia celnego wynikała z ustaleń umownych stron i wskazywała na przyjęty sposób jej wyliczenia, jednakże jeśli została wyliczona to niewątpliwie związana była z importem leków przez spółkę skarżącą od spółek eksportujących z Węgier i z Francji i wskazywała na rzeczywistą wartość transakcyjną tychże leków przedstawionych organowi celnemu w określonych dniach poprzez dokonanie zgłoszeń celnych.
Obliczona przez organ I instancji wielkość obniżenia wartości celnych w oparciu o wielkości podane w notach kredytowych nie budzi wątpliwości, skoro w notach tych wskazano upusty w określonych kwotach bądź co do konkretnych faktur bądź do wskazanych miesięcy. W związku z powyższym brak też podstaw do przyjęcia, by rozstrzygnięcie organów celnych w niniejszej sprawie uzależnione było od rozstrzygnięcia "zagadnienia wstępnego" tj. decyzji w sprawach innych zgłoszeń celnych. W toku postępowania jako zagadnienie wstępne strona skarżąca wskazywała poradę Światowej Organizacji Celnej odnośnie wpływu na wartość celną rabatów udzielonych po dacie zgłoszenia celnego. Organy celne uznały, że wniosek w przedmiocie takiego "zagadnienia wstępnego" nie jest uzasadniony i Sąd stanowisko to w pełni podziela.
Organ celny ma z mocy art. 83 cyt. Kodeksu uprawnienie do dokonania kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów a ustalenia dokonane między innymi w wyniku takiej kontroli uzasadniają podjęcie przez tenże organ postępowania skutkującego rozstrzygnięciem opartym na art. 65 § 4 pkt. 2 tj. uznaniem zgłoszenia celnego za nieprawidłowe zaś regulacja zawarta w tym przepisie umożliwia "korektę" danych zawartych w zgłoszeniu celnym zarówno wtedy, gdy dane te już w tym momencie tj. momencie zgłoszenia były w jakimś zakresie nieprawidłowe / niezgodne z rzeczywistością/, jak i wtedy, gdy już po dacie zgłoszenia zaistniały okoliczności odnoszące się do elementów zgłoszenia co w szczególności dotyczyć może wartości celnej właśnie ze względu na przytoczoną wyżej definicję tej wartości jako wartości transakcyjnej i swobodę ustaleń stron w tym zakresie.
Uprawnienie do takiej korekty przysługuje także stronie - importerowi i jeśli strona z takiej możliwości tj. "korekty" zgłoszenia nie skorzystała, to uczynił to organ celny a skoro działa w oparciu o obowiązujący przepis, to nie jest zasadne twierdzenie spółki skarżącej, iż organy celne przyznały sobie kompetencje w przepisach nieprzewidziane. Jeśli bowiem strony w umowach -w szczególności obowiązujących od wielu lat - obowiązującej przez wiele lat ustaliły warunki współpracy a w szczególności zasady płatności i ustalania ostatecznej ceny tj. zmniejszanie ceny wymienionej w fakturach handlowych poprzez wystawianie not zmniejszających rzeczywistą płatność za towar, to brak podstaw do nieuwzględniania tychże not skoro przecież - jak już wyżej podniesiono - odnoszą się one do towaru wprowadzonego w określonej wcześniejszej dacie na polski obszar celny.
W ocenie Sądu naprowadzone wyżej okoliczności uzasadniają stanowisko, iż organy celne dokonały prawidłowej interpretacji umów - porozumień z dnia 2 sierpnia. 1996r. /z nowelizacjami/ i 17 kwietnia 2000r. oraz wpływu przewidzianego w nich "upustu" na wartość celną towarów a w konsekwencji zasadnie uznały zgłoszenia celne za nieprawidłowe w zakresie podanych w nich wartości celnej.
Nie znajduje Sąd także podstaw do oceny niezgodności działania organów celnych z prawem europejskim, gdy się weźmie pod uwagę, że obowiązujące wówczas przepisy Kodeksu Celnego oparte już był na instytucjach w tym prawie funkcjonujących /do czego Polska była zobowiązana na mocy art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego/ a naruszenia tych przepisów "krajowych" Sąd się nie dopatrzył, podobnie zresztą jak nie dopatrzył się naruszenia powołanych wyżej przepisów cyt. Układu, których adresatem nie były przecież organy celne lecz ustawodawca krajowy oraz przepisu art. 26 ust. 2 tegoż Układu, bo przecież ustalenie prawidłowej wartości celnej nie jest sposobem - środkiem ograniczenia importu. Na ocenę stanowiska organów celnych w niniejszej sprawie nie może też mieć wpływu stanowisko prezentowane przez inny organ tj. Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej zważywszy na zupełną odmienność regulacji odnośnie podatku dochodowego i ocenę elementów mających wpływ na jego wysokość.
W nawiązaniu do okoliczności przytoczonych wyżej Sąd nie znajdując podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji, skargę jako nieuzasadnioną oddalił w oparciu o art. 151 p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło