SA/Rz 1185/03
WyrokWSA w Rzeszowie2004-12-14
Skład orzekający: Maria Piórkowska, Bożena Wieczorska, Maria Serafin-Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Izby Celnej utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, wydana przez osobę, która wcześniej brała udział w wydaniu pierwotnej decyzji organu I instancji (choć nie była ona bezpośrednio zaskarżona w odwołaniu), narusza prawo w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że została ona wydana z naruszeniem prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naruszenie to polegało na tym, że decyzja organu odwoławczego (Dyrektora Izby Celnej) została wydana przez tę samą osobę, która wcześniej brała udział w wydaniu pierwotnej decyzji organu I instancji (z lutego 2001 r.), co stanowiło naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika od udziału w postępowaniu (art. 240 § 1 pkt 3 w zw. z art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej). Sąd uznał, że mimo iż decyzja zaskarżona odwołaniem była decyzją z postępowania wznowieniowego, a nie pierwotną, to rozstrzygnięcie organu odwoławczego pośrednio dotyczyło pierwotnej decyzji, w której wydaniu brała udział ta sama osoba.Stan faktyczny
Spółka z o.o. "A" złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie obliczenia długu celnego. Organ I instancji pierwotnie wydał decyzję w 2001 r., następnie wznowił postępowanie i wydał nową decyzję w 2003 r., którą Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu celnego i Konstytucji, kwestionując możliwość korygowania wartości celnej towaru na podstawie okoliczności powstałych po dacie zgłoszenia celnego. Sąd rozpoznał sprawę, odrzucając wniosek o zawieszenie postępowania i uchylając zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2003 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2003 r. Orzekł, że uchylona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 355 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska Sędziowie NSA Bożena Wieczorska NSA Maria Serafin-Kosowska /spr./ Protokolant sek. sądowy T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2004 r. na rozprawie - sprawy ze skargi "A" z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że decyzja uchylona w pkt.I nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej spółki z o.o. "A" z siedzibą w W. kwotę 355 zł. (słownie: trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 1185/03
Uzasadnienie
Decyzją nr (...) z dnia (...) lutego 2001r. Dyrektor Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne nr (...) dokonane w dniu 18 kwietnia 2000r. przez spółkę z o.o. "A" z siedzibą w W. /w imieniu której działała Agencja Celna "B"/ za nieprawidłowe w zakresie obliczenia kwoty wynikającej z długu celnego i określił kwotę tego długu cła/:
w kwocie 22.080,70 zł według stawki celnej 1,4% od leków dla celów terapeutycznych przygotowanych w opakowaniach do sprzedaży detalicznej tj. 200 opakowań Depakine i 19902 opakowań Fraxiparine o wartości celnej 1.577.191 zł,
w kwocie 7.692,50 zł według stawki celnej 1,4% od leków dla celów terapeutycznych w odmierzonych dawkach zapakowanych w beczki tj. 1198258 szt. Depakine i 898513 szt. Magne o wartości celnej 549.466 zł.
Łącznie cło obliczone zostało na kwotę 29.773,20 zł i w powyższej decyzji wezwano importera o dopłatę cła w kwocie jak wyżej tj. 29.773,20 zł w terminie 7 dni a sprawę korekty wymiaru podatku VAT przekazano do Urzędu Skarbowego w Rzeszowie.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji podał, że importer nieprawidłowo zastosował obniżoną stawkę celną ze względu na rozbieżności w ilości towaru zgłoszonego i podanego na świadectwie EUR.1 tj. nie zgłoszono towaru objętego fakturą nr 90029553 z dnia 14 kwietnia 2000r. Wyjaśnił również, że "rozbieżność ta dotyczyła nie ilości towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu lecz towaru, który opisano na świadectwie przewozowym EUR.1 nr A 2785854" tj. ze względu na to, że towar opisany w świadectwie nie odpowiada towarowi objętemu zgłoszeniem celnym nie jest możliwe zastosowanie preferencji wynikających z Układu Europejskiego.
Następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003r. Naczelnik Urzędu Celnego wznowił z urzędu postępowanie zakończone opisaną wyżej decyzją a to na podstawie art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej i podał, że ujawniona została nota kredytowa nr 90033685 z dnia 10 maja 2000r. dotycząca faktur wymienionych w zgłoszeniu celnym obniżająca wartość importowanego towaru.
Po przeprowadzeniu stosownego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego wydał w dniu (...) lutego 2003r. decyzję nr (...) mocą której:
- uchylił opisaną wyżej decyzję z dnia [...] lutego 2001r. w części dotyczącej obliczenia kwoty wynikającej z długu celnego odnośnie leków Depakine i Fraxiparine w opakowaniach do sprzedaży detalicznej i obliczył kwotę cła w wysokości 14.352,40 zł od wartości 1.025.174 zł według stawki 1,4%,
- postanowił " pozostałe zapisy pozostawić bez zmian",
- kwestię ustalenia podatku w prawidłowej wysokości przekazać właściwego do urzędu skarbowego właściwego miejscowo siedzibie podatnika
a jako podstawę prawną powyższej decyzji powołał art. 245 § 1 pkt.1 Ordynacji podatkowej, art. 262, art. 65§ 4 pkt.2"b", art. 23 § 1 i § 9, art. 85 § 1 i art. 83 Kodeksu celnego, § 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej i z dnia 10 listopada 1999r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych i § 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999r. – Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej.
Po rozpoznaniu odwołania spółki z o.o. "A" od powyższej decyzji Dyrektor Izby Celnej utrzymał ją w mocy decyzją nr (...) z dnia (...) lipca 2003r.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji naprowadził, że do przedmiotowego zgłoszenia celnego dołączone zostały faktury handlowe z dnia 13 kwietnia 2000r. nr 9029335, nr 90029336, nr 90029337 i nr 90029338 /ZWF 2/, deklaracja wartości celnej i świadectwo EUR.1 z których wynikała łączna wartość towaru w kwocie 3.493.194,92 FRF. Kontrola przeprowadzona po przyjęciu tegoż zgłoszenia celnego w spółce "A" wykazała, że pomiędzy tą spółką /działającą wówczas pod nazwą "C"/ a eksporterem -spółką D utworzoną i działającą na podstawie prawa francuskiego zawarta została w dniu 2 sierpnia 1996r. umowa w późniejszym czasie nowelizowana z której wynika, że w przypadku przekroczenia przez spółkę importującą wartości zakupu określonej w Rocznym Planie Zakupów oraz terminowego uregulowania przez nią płatności za kupione leki, dostawca zobowiązuje się do przyznania jej rabatu na określone leki wymienione w wykazie a rabat ten będzie udzielany w postaci not kredytowych wystawianych i płaconych przez eksportera w ciągu 90 dni po upływie miesiąca zakupu. Wysokość tych rabatów – zniżek wynosiła 25%, 30% lub 35% w zależności od wielkości zakupów a ponieważ za kwiecień 2000r. spółka importująca przekroczyła plan zakupu o ponad 10% i terminowo uregulowała płatności, to spółka eksportująca wystawiła na jej rzecz w dniu 10 maja 2000r. notę kredytową nr 90033685 /ZWG 2/ obniżającą wartość sprowadzonych w kwietniu 2000r. leków o 35%. Kwota powyższego rabatu obniżała więc wartość importowanych towarów i wobec tego ich wartość celna powinna być wykazana z uwzględnieniem tej obniżki, czego jednak spółka "A." nie uczyniła chociaż wysokość rabatu była jej znana na podstawie postanowień powyższej umowy i rabaty te były jej udzielane w sposób ciągły za poszczególne miesiące. W związku z tym konieczne stało się skorygowanie tej wartości celnej przy zastosowaniu przepisów art. 23 § 1, § 9, art. 85 § 1, art. 83 § 1, § 3 Kodeksu celnego i wyliczenie jej jako ceny faktycznie zapłaconej przez importującą spółkę za sprowadzone leki tj. z uwzględnieniem obniżki wykazanej w omawianej nocie kredytowej.
Spółka z o.o. A złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie skargę na powyższą decyzję z wnioskiem o jej uchylenie – oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji – jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 23 § 1, § 9, art. 85 § 1, art. 83 § 3, art. 65 § 4 Kodeksu celnego, art. 65 Kodeksu cywilnego, art. 2, art. 7, art. 8 ust. 2, art. 10 i art. 95 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 120, art. 121, art. 210 § 1 pkt. 6, § 4 Ordynacji podatkowej, art. 25 pkt.2, art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego /Dz.U. nr 11 poz. 38 z 1994r. z późn. zm./.
W uzasadnieniu skargi - oraz w późniejszych pismach procesowych - skarżąca spółka zarzuciła, że dokonana przez organ II instancji interpretacja przepisu art. 23 § 9 Kodeksu celnego przyjmująca dopuszczalność ustalania ceny importowanego towaru w późniejszym terminie niż dzień przyjęcia zgłoszenia celnego jest wadliwa. Treść powyższego przepisu musi być bowiem według skarżącej powiązana z treścią art. 85 § 1 cyt. Kodeksu celnego według którego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego oraz stawek obowiązujących w tym dniu. Powołany przepis art. 85 § 1 cyt. Kodeksu jest przepisem prawa materialnego i jako jedyny wskazuje chwilę oceniania wartości celnej towaru. Decydująca jest wartość towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego a późniejsze – pod dacie zgłoszenia – okoliczności skutkujące ewentualnie ustaleniem innej wartości celnej towaru nie mają żadnego wpływu na rzeczywistą wartość celną. W niniejszej sprawie wartość celna zadeklarowana przez spółkę w zgłoszeniu celnym odpowiadała obiektywnej wartości w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego bo w tym dniu spółka nie nabyła prawa do przyznania jej rabatu na podstawie umowy z eksporterem o współpracy. W związku z tym nie istniały podstawy do stosowania proceduralnego przepisu art. 83 § 3 Kodeksu celnego ponieważ przepis ten może być zastosowany tylko wtedy, gdy rzeczywista wartość celna w dniu dokonania zgłoszenia celnego nie odpowiada danym podanym w tymże zgłoszeniu. Skoro wartość celna towaru – będąca podstawą wymiaru cła – jest w sposób nieodwracalny związana z dniem przyjęcia zgłoszenia celnego, to nie jest dopuszczalna – jak uczyniły to organy celne – zmiana tej wartości na skutek okoliczności zaistniałych po tym dniu. Kwestia zapłaty przez kontrahenta zagranicznego tj. eksportera kwoty wynikającej z noty kredytowej nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, skoro w dacie zgłoszenia celnego prawo do tej kwoty /rabatu/ nie istniało bo według umowy o współpracy prawo do żądania przez skarżącą spółkę przyznania jej rabatu uzależnione było od poziomu sprzedaży i terminowości dokonywania przez nią płatności. Mianowicie uprawnienie to skarżąca nabywała wtedy, gdy skumulowane zakupy produktów gotowych pod koniec danego miesiąca przekroczyły ilość skumulowanych zakupów określoną w rocznym planie zakupów, który to plan nie był harmonogramem dostaw a tylko kryterium odniesienia dla uzyskania prawa do rabatu /poszczególne umowy sprzedaży były zawierane na podstawie konkretnych zamówień/. Jeśli warunki nabycia prawa do rabatu zostały przez skarżącą spółkę spełnione to prawo to powstawało ze skutkiem ex nunc i z związku z tym nie miało mocy wstecznej sięgającej dnia dokonania zgłoszenia celnego, przy czym prawo to nie było związane z konkretnym zakupem ale z przekroczeniem określonego poziomu zamówień – zakupów. Dla uzyskania tego prawa nie miał żadnego znaczenia fakt ciągłości współpracy skarżącej spółki z eksporterem na tych samych zasadach i korzystania przez nią z rabatu w ubiegłych miesiącach, gdyż nie oznacza to takiego samego prawa w miesiącach kolejnych skoro jego uzyskanie /nabycie/ uzależnione było od spełnienia określonych warunków i dopiero po ich spełnieniu eksporter w odrębnym oświadczeniu woli taki rabat przyznawał a jeśliby tego nie uczynił, to skarżąca spółka nabywała tylko prawo do żądania przyznania rabatu a nie "samo" prawo do rabatu. Strony związane były postanowieniami umowy o współpracy i określone w niej warunki - między innymi dotyczące rabatów - nie mogą być uznane za sprzeczne z prawem a postanowienia te absolutnie nie gwarantowały skarżącej spółce rabatów już w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Skarżąca podniosła także, że w niniejszej sprawie organy celne obu instancji przyznały sobie kompetencje prawotwórcze i rozstrzygnięcie oparły na nieistniejących normach prawnych przez przyjęcie, że są uprawnione do ustalenia wartości celnej towarów według stanu z innej chwili niż chwila przyjęcia zgłoszenia celnego i nałożenia na spółkę obowiązku podania wartości celnej z uwzględnieniem rabatów, które ewentualnie mogły jej być przyznane już po dacie zgłoszenia celnego. Za niezasadne uznała skarżąca spółka stanowisko organów celnych co do tego, że powinna była złożyć wniosek o zmianę zgłoszenia celnego, bo w dacie dokonania tegoż zgłoszenia spółka podała prawidłowe dane a w szczególności rzeczywistą na ten dzień wartość celną towaru. Zarzuciła także, iż rozstrzygnięcie organów celnych jest sprzeczne z przepisami unijnymi i narusza art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego. Przyjęta w przepisach unijnych zasada określania wartości celnej stanowi, iż uwzględnia się tu wartość transakcyjną tj. odpowiadającą cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towary; terminy " upust", "rabat", "bonus" nie występują we Wspólnotowym Kodeksie Celnym stąd też sposób uwzględniania takich upustów nie jest jednoznacznie określony w przepisach wspólnotowych i umowach międzynarodowych. Problem upustu o który chodzi w niniejszej sprawie nie był także przedmiotem orzecznictwa Europejskiego trybunału Sprawiedliwości a jedynie Komitet Techniczny Ustalania Wartości Celnej wydał opinię dotyczącą problematyki rabatów i opinia ta /Opinia 15.1/ dotycząca rabatów ilościowych rozróżnia upusty stosowane przed sprowadzeniem towarów i stosowane po dokonanym imporcie. Według tej Opinii upust przyznany wstecznie na koniec danego okresu – jak w niniejszej sprawie - nie powinien być uwzględniany przy ustalaniu wartości celnej bo nie ma on wpływu na ustalenie wartości jednostkowej towarów. Powołując się na prawo europejskie i praktykę jego stosowania skarżąca spółka podkreśliła, że w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego znane były wyłącznie warunki przyznania rabatu ale nie wystarczało to do ustalenia czy prawo do żądania udzielenia rabatu będzie spółce przysługiwało i wobec tego – zgodnie także z Orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości - jako chwilę wiążącą dla określenia wartości celnej towaru należy przyjąć chwilę zwolnienia towarów i dopuszczenia ich do obrotu /skarżąca powołała się na wyroki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 kwietnia 1991r. C-79/89, z dnia 6 czerwca 1990r. C-11/89, z dnia 5 grudnia 2002r. C-379/00/. Podkreśliła także, że organy celne nie mają żadnych podstaw do stosowania arbitralnych i fikcyjnych wartości celnych a taka wartością jest wartość oparta na nieznanych lub niepewnych elementach. Powołała się również na praktykę Komisji Europejskiej odnośnie opierania się na wartości transakcyjnej jeśli jest ona znana w chwili importu co w niniejszej sprawie dotyczy ceny należnej czyli ceny sprzedaży określonej przez eksportera.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm./ sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ - powoływanej dalej jako p.s.a.
W piśmie z dnia 24 listopada 2004 r. skarżąca spółka zawarła wniosek o zawieszenie postępowania sądowego ze względu na:
1/ postępowanie dotyczące prawidłowości /nieprawidłowości/ stosowania przez Polskę wobec firm farmaceutycznych "sankcji" za naruszenie przepisów o cenach i marżach urzędowych za leki importowane toczące się przed Radą Stowarzyszenia,
2/ konieczność wystąpienia przez tut. Sąd na podstawie art. 234 "b" Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i art. 2 Aktu akcesyjnego Polski / i innych krajów/ z pytaniem prawnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu:
- w przedmiocie interpretacji art. 105 ust. 1-3 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. /Dz.U. nr 11 poz. 38 z 1994r./ jako podstawy zawieszenia niniejszego postępowania ze względu na toczące się postępowanie przed Radą Stowarzyszenia,
- dopuszczalności zróżnicowania sytuacji prawnej krajowych producentów oraz importerów leków w zakresie stosowania przez nich marży cenowej ze względu na treść przepisów art. 10 ust.4, art. 25 w związku z art. 68, art. 69, art. 28 cyt. Układu Europejskiego, i art. 90 cyt. Traktatu.
Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu uznał powyższy wniosek za nieuzasadniony, gdyż Sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji z prawem w zakresie treści rozstrzygnięcia czyli wartości celnej, natomiast postępowanie przed Radą Stowarzyszenia dotyczy innej kwestii.
Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 p.s.a. kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do dokonanej na rozprawie odmowy uwzględnienia powyższego wniosku spółki skarżącej w przedmiocie zawieszenia postępowania Sąd przed wszystkim zauważa, że przepis art. 125 § 1 pkt. 1 p.s.a. nie daje podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania, gdyż dopuszcza zawieszenie w sytuacji gdy rozstrzygnięcie toczącej się przed sądem sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym a w niniejszym przypadku:
-postępowanie przed Radą Stowarzyszenia prowadzone na podstawie art. 105 ust. 1-3 w związku z art. 102- 104 cyt. Układu Europejskiego nie może być uznane za którekolwiek w powyższym przepisie wymienionych,
- postępowanie przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości /ETS/ - które należałoby uznać za postępowanie sądowe – aktualnie nie toczy się.
Odnosząc się do kwestii kierowania pytania prawnego w przedmiocie "samej dopuszczalności" zawieszenia oraz kwestii merytorycznych, które są lub miałyby być przedmiotem rozstrzygnięcia przez instytucje wspólnotowe podkreślić przed wszystkim należy, że problemy wskazane przez skarżącą spółkę w przedmiotowym wniosku jako mające istotne znaczenie dla wyrokowania w niniejszej sprawie, w istocie takiego znaczenia nie mają, gdyż pozostają poza przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zaskarżonej do tut. Sądu.
Rozstrzygnięcia te dotyczą bowiem wyłącznie kwestii prawidłowości zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej importowanego towaru /leków/ natomiast spółka skarżąca we wniosku wskazuje spór przed Radą Stowarzyszenia dotyczący polskich przepisów odnośnie ustalania cen importowanych leków tj. obowiązującego w okresie od 1 maja 2000r. do 9 kwietnia 2002r. Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 marca 2000r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marz urzędowych oraz zasad stosowania cen w obrocie importowanymi lekami gotowymi, surowicami i szczepionkami oraz środkami antykoncepcyjnymi - Dz.U. nr 25 poz. 302 / uprzednio tj. od 1 stycznia 1999r. kwestię tę regulowało Rozporządzenie z 21 grudnia 1998r.- Dz.U. nr 161 poz. 1080/. Powołane wyżej Rozporządzenia /niezależnie od ich oceny prawnej/ zawierały samodzielną regulację odnośnie – między innymi – stosowania marż urzędowych oraz zasad stosowania cen na leki importowane, które to regulacje o tyle tylko pozostawały w związku z kwestią wartości celnej, że wskazywały wysokość marży w stosunku do tejże wartości celnej. Przepisy regulujące kwestie wartości celnej zawarte były w Kodeksie celnym i sposób jej ustalenia nie pozostaje w żadnym związku z regulacjami nakładającymi obowiązek wyliczania w określony sposób marży na leki tj. prawidłowe ustalenie tej wartości jest obowiązkiem importerów a organy celne uprawnione są do weryfikacji tego ustalenia – bez względu na to do jakich celów ta ustalona wartość zostanie wykorzystana. Stąd też wskazana we wniosku skarżącej spółki kolejna przesłanka zawieszenia tj. zwrócenie się z pytaniem prawnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości odnośnie dopuszczalności weryfikacji wartości celnej dla potrzeb krajowych –polskich przepisów regulujących dopuszczalną marżę cenową na leki importowane nie jest uzasadniona, bo weryfikacja wartości celnej przez organy celne dokonywana jest na skutek zaistnienia określonych przyczyn do jej zakwestionowania wymienionych w Kodeksie celnym a nie na skutek "skutków" jakie w jej wyniku mogą nastąpić dla importera w zakresie ceny – marży stosowanej w kraju na importowane leki.
W konsekwencji, skoro problem będący przedmiotem postępowania przed Radą Stowarzyszenia oraz mający być – według wniosku – treścią pytania do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości nie ma związku z treścią rozstrzygnięcia organów celnych będącego przedmiotem skargi, to nie zachodzi potrzeba zwracania się z pytaniem odnośnie dopuszczalności zawieszenia postępowania sądowego.
W zakresie rozpoznania skargi w pierwszej kolejności kontroli Sądu podlega prawidłowość przeprowadzenia przez organy celne postępowania a jeśli w tym zakresie nie zostaną stwierdzone wady /nieprawidłowości/ mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub określone przesłanki wznowieniowe, Sąd kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym tj. jej prawidłowość merytoryczną.
W niniejszej sprawie -jak wskazano wyżej- zaskarżoną decyzją organ II instancji utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2003r. wydaną niewątpliwie w postępowaniu wznowieniowym. W związku z tym przede wszystkim podkreślić należy, że wznowienie – zgodnie z powołanym wyżej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003r. – dotyczyło decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2001r. w której wyliczono kwotę cła odrębnie dla leków przygotowanych w opakowaniach do sprzedaży detalicznej a odrębnie dla leków w odmierzonych dawkach zapakowanych w beczki oraz wyliczono sumaryczną kwotę cła tj. 29.773, 20 zł i tę ostatnią kwotę wpisano do rejestru długu celnego oraz o zapłatę tej właśnie kwoty wezwano "importera".
Zgodnie z art. 243 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 z późn. zm./ - w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny /Dz.U. nr 75 poz. 802 z 2001r. z późn. zm./ postanowienie o wznowieniu postępowania jest podstawą do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania mającego na celu ustalenie czy zaistniała którakolwiek z przesłanek wznowienia wymienionych w art. 240 § 1 cyt. Ordynacji a jeśli taka przesłanka wystąpi – do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wstępna część powyższego przepisu art. 240 § 1 wskazuje wyraźnie, że zakres postępowania wznowieniowego jest wyraźnie ograniczony zakresem sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną a więc nie jest dopuszczalne wyjście organu poza granice przedmiotowe i podmiotowe / za wyjątkiem zaistnienia następstwa prawnego/ wynikające z decyzji ostatecznej a także i jej podstawy prawnej czyli musi występować tożsamość sprawy objętej postępowaniem wznowieniowym ze sprawą zakończoną decyzją ostateczną. Jeśli – jak stwierdził organ I instancji w niniejszym przypadku i co podtrzymał organ II instancji – zaistniała przesłanka wznowieniowa, to formalno-procesowy sposób rozstrzygnięcia sprawy wskazuje przepis art. 245 § 1 pkt. 1 cyt. Ordynacji a mianowicie organ wówczas uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową /ostateczną/ i "w tym zakresie" albo orzeka co do istoty sprawy albo umarza postępowanie w sprawie. W niniejszym przypadku w zapadłej w postępowaniu wznowieniowym decyzji z dnia [...] lutego 2003r. organ I instancji uchylając pierwotną decyzję ostateczną w zakresie obliczenia kwoty wynikającej z długu celnego /w istocie tylko ta kwestia była przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji ostatecznej/ obliczył tę kwotę w niższej wysokości odnośnie leków w opakowaniach do sprzedaży detalicznej oraz orzekł : "pozostałe zapisy pozostawić bez zmian". To ostatnie sformułowanie jako sposób rozstrzygnięcia sprawy nie ma oparcia w obowiązujących przepisach ale jeśli – zgodnie z powołanymi wyżej regulacjami odnośnie przedmiotu rozstrzygnięcia- należy go odnieść do rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...] lutego 2001r. to w istocie nie nastąpiłoby zmniejszenie kwoty wynikającej z długu celnego. W tej ostatniej decyzji wyliczono bowiem także kwotę cła od leków w beczkach na kwotę 7.692,50 zł co po dodaniu cła od leków w opakowaniach w kwocie 22.080,70 zł dawało w sumie kwotę długu celnego w wysokości 29.773,20 zł o którą wezwano "importera" bez jego oznaczenia. Jeśli natomiast w "nowej" decyzji kwota cła od leków w opakowaniach wyliczona została na 14.352,40 zł to łączna kwota wynosi 22.044,90 zł /14.352,40 zł + 7.692,50 zł/ i odnośnie tej różnicy w decyzji z dnia [...] lutego 2003r. nie ma w ogóle mowy. Dla porządku zauważyć też należy, że w tej ostatniej decyzji powtórzono także – jak w decyzji pierwotnej – sformułowanie o przekazaniu sprawy podatku od towarów i usług do organu podatkowego, które to rozstrzygnięcie /niezależnie od jego powtórzenia/ nie znajduje podstawy prawnej.
W uzasadnieniu decyzji z (...) lutego 2003r /I instancji/ oraz (...) lipca 2003r. / II instancji/ organy odniosły się właściwie do kwestii uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w oparciu o art. 65 § 4 pkt. 2 Kodeksu celnego, która to kwestia była właśnie podstawą – w związku z innymi przepisami- wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] lutego 2001r. Postępowanie w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe było postępowaniem prowadzonym w trybie zwykłym zaś wydana w nim decyzja stała się decyzją ostateczną a następnie "przedmiotem" wznowienia tylko w zakresie wysokości kwoty wynikającej z długu celnego. W tej kwestii organ I instancji wprawdzie bez wyraźnego wyartykułowania - nazwania jako przesłanki wznowieniowej, wskazał taką przesłankę w postaci nowego dowodu a mianowicie noty kredytowej nr 90033685 wystawionej przez eksportera w dniu 10 maja 2000r. ujawnionej na skutek kontroli zakończonej 25 kwietnia 2002r. czyli po wydaniu decyzji pierwotnej.
Biorąc pod uwagę okoliczności naprowadzone wyżej a mianowicie treść decyzji organów obu instancji oraz podstawy prawne ich wydania zwrócić należy uwagę na kwestię w ocenie Sądu najbardziej istotną a mianowicie na to, że decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2001r. wydana została /podpisana/ przez S. T. - ówczesnego zastępcę Dyrektora Urzędu Celnego /z upoważnienia tegoż Dyrektora/. Decyzję wznowieniową tj. decyzję z dnia (...) lutego 2003r. wydał inny organ celny I instancji tj. zastępca Naczelnika Urzędu Celnego w Rzeszowie /z upoważnienia tegoż Naczelnika/ – w związku ze zmianami dokonanymi na podstawie ustawy z dnia 20 marca 2002r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 41 poz. 365/.
Z kolei decyzja organu II instancji tj. Dyrektora Urzędu Celnego z dnia (...) lipca 2003r. wydana została - z upoważnienia tegoż Dyrektora- przez jego zastępcę S. T. czyli tę samą osobę co decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2001r.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt.1 "b" p.s.a. Sąd zobowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję jeśli stwierdzi takie naruszenie prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z mocy art. 240 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną podlega wznowieniu jeśli decyzja taka została wydana przez pracownika lub organ /w niniejszym przypadku celny/ podlegający wyłączeniu na podstawie art. 130 –132 tejże Ordynacji.
Z kolei z mocy art. 130 § 1 pkt. 6 cyt. Ordynacji /w brzmieniu obowiązującym w 2003r./ pracownik urzędu skarbowego itd. /czyli w tym przypadku celnego/ podlegają wyłączeniu od udziału w tych postępowaniach, w których brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż zaskarżona decyzja tj. decyzja organu II instancji z dnia [...] lipca 2003r. wydana została przez te samą osobę – w imieniu organu – co decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2001 r. a więc osobę podlegającą wyłączeniu.
Jak bowiem wskazano wyżej, decyzja z dnia [...] lipca 2003r. wydana została na skutek odwołania spółki skarżącej od decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2003r. a ta z kolei decyzja wydana została w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2001r. Postępowanie wznowienione było wprawdzie nowym, samodzielnym postępowaniem niemniej jednak wydana w jego wyniku decyzja z dnia [...] lutego 2003r. dotyczyła bezpośrednio decyzji pierwotnej z dnia [...] lutego 2001r. i zawartego w niej merytorycznego rozstrzygnięcia a z kolei decyzja organu odwoławczego poprzez rozpoznanie sprawy w jej całokształcie i kontrolę prawidłowości decyzji z dnia [...] lutego 2003r. /zaskarżonej odwołaniem/ odnosiła się także do tejże decyzji pierwotnej. W związku z tym zaistniała taka sytuacja, że personalnie ta sama osoba rozstrzygała sprawę w I instancji a następnie – na skutek wznowienia postępowania – także w II instancji mimo, że nie brała udziału w wydawaniu decyzji bezpośrednio zaskarżonej odwołaniem. Niezależnie bowiem od sposobu sformułowania rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji z dnia [... lutego 2003r. – o czym była mowa wyżej – w istocie korygowała ona treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji pierwotnej a w rezultacie decyzja wydana w postępowaniu odwoławczym także pośrednio tej właśnie decyzji dotyczyło.
Biorąc pod uwagę okoliczności naprowadzone wyżej Sąd w oparciu o powołany wyżej art. 145 § 1 pkt.1"b" p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję a o kosztach postępowania sądowego orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie niewykonywania uchylonej decyzji oparto na przepisie art. 152 p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło