SA/Rz 1214/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącego D. P. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. do wyroku z dnia 6 stycznia 2005 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., Nr [...] Rektor Uniwersytetu [...] na podstawie przepisu art. 161 w zw. z art. 148 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 65, poz. 385 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania D. P. od decyzji Dziekana Wydziału Prawa Uniwersytetu [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...] w przedmiocie skreślenia go z listy studentów Uniwersytetu [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu aktu organ II instancji podał, że odwołujący nie zdał egzaminu z prawa cywilnego objętego planem studiów III roku, dlatego zgodnie z § 27 Regulaminu Studiów Dziekan skreślił go z listy studentów. Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżył D. P. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że w dniu 6 maja 2003 r. zgłosił się w sekretariacie Wydziału Prawa chcąc odebrać indeks w celu przystąpienia do egzaminów w letniej sesji egzaminacyjnej. Od pracownika sekretariatu dowiedział się, że decyzją Dziekana został skreślony z listy studentów. Skreślenie z listy studentów jest aktem indywidualnym który należy traktować jak decyzję administracyjną właśnie w płaszczyźnie gwarancji procesowych. Jako student musi mieć możliwość zaskarżenia takiego rozstrzygnięcia, a takiej możliwości go pozbawiono. Pracownik sekretariatu nie potrafił mu przedstawić dowodu doręczenia decyzji o skreśleniu z listy studentów, w aktach sprawy brak zwrotnego potwierdzenia odbioru. W związku z tym iż nie otrzymał przedmiotowej decyzji zwrócił się do Rektora Uniwersytetu o umożliwienie mu kontynuowania studiów, podnosząc iż zaliczył większość przedmiotów z IV roku (całość z sesji zimowej i część z letniej), a skreślenie uznał za nieporozumienie. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Dziekana nie podejmując żadnych czynności w kierunku ustalenia, czy w ogóle wysłano decyzję o skreśleniu z listy studentów, czy ją otrzymał, z jaką datą ją doręczono . Organ odwoławczy zgodnie z art. 7 i 77 kpa jest zobowiązany dokładnie wyjaśnić stan faktyczny i wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z tego obowiązku organ się nie wywiązał, co wydaje się oczywiste jeśli porównać treść odwołania i uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Samo powołanie się na przepisy bez dokonania analizy zakwestionowanych faktów nie jest spełnieniem przez organ odwoławczy swej procesowej roli. Z treści art. 161 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym na który to przepis powołuje się organ odwoławczy wynika, iż do wszelkich decyzji podejmowanych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się przepisy kpa. Nakaz odpowiedniego stosowania kpa rozumieć należy w ten sposób, że wszystkie gwarancje jakie przysługują adresatom decyzji administracyjnej winne mieć zastosowania do decyzji władz uczelni. Władze uczelni pozbawiły skarżącego możliwości obrony jego praw, jako studenta. Rektor Uniwersytetu [...] nie złożył w sprawie odpowiedzi na skargę. Na wezwanie Sądu złożono pismo będące stanowiskiem w sprawie wyrażonym przez Dziekana Wydziału Prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc niniejsza sprawa, mimo złożenia jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostanie rozpoznana w trybie wskazanej ustawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Akta sprawy, w stanie, w jakim je przedstawiono Sądowi nie pozwalają na stwierdzenie, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa. Przede wszystkim z akt administracyjnych sprawy nie wynika, czy odwołanie D. P. zostało złożone w terminie określonym przez przepis art. 129 § 2 Kpa. Z mocy przepisu art. 161 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.) do decyzji podjętych przez organ uczelni w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W takiej sytuacji D. P. mógł wnieść odwołanie od decyzji Dziekana Wydziału Prawa w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu decyzji. Zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym określają przepisy art. 39 i nast. Kpa. W badanej sprawie decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] grudnia 2002 r. Sąd przyjmuje, że decyzją tą jest skierowane do D. P. pismo z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...] o treści : "Dziekanat Wydziału prawa zawiadamia, że na podstawie decyzji Dziekana został Obywatel D. P. skreślony z listy studentów Uniwersytetu [...] z dniem 16 grudnia 2002 r. z powodu braku zaliczenia VI sem. "awansu". Od niniejszej decyzji przysługuje Panu odwołanie do Prorektora w terminie do 14 dni od daty otrzymania decyzji". Na piśmie widnieje pieczęć Uniwersytetu [...] i pieczęć imienna Dziekana Wydziału Prawa dr hab. J. Ł. prof. nadzw. [...] i jego nieczytelny podpis. Kserokopia tego pisma znajduje się na k-34-35 akt administracyjnych. Pismo to spełnia minimalne wymogi stawiane decyzji. Wynika z niego bowiem organ wydający decyzję, data jej wydania, strona postępowania, sposób rozstrzygnięcia sprawy, krótkie uzasadnienia, podpis osoby wydającej decyzję oraz pouczenie o środkach zaskarżenia. Z zapisku sygnowanego przez kierownika Kancelarii Ogólnej (k-35) nad wspomnianą wyżej decyzją wynika została ona wysłana skarżącemu listem poleconym w dniu 6 grudnia 2002 r. przesyłką nr [...]. Nad datą widniejącą na decyzji (k-35) widnieje ręczny dopisek : "wysł. listem pol." oraz odcisk stempla : "05 gru. 2002" oraz nieczytelny podpis. Organ II instancji nie wyjaśnił w żaden sposób istniejących, w materii przesłania decyzji skarżącemu, wątpliwości. W żaden sposób Rektor Uniwersytetu [...] nie wyjaśnił, kiedy została decyzja doręczona D. P. i od kiedy zaczął mu biec termin do wniesienia odwołania. Wskazać w tej materii należy, że w aktach sprawy na k-40 znajduje się odpowiedź na reklamację udzielona przez Pocztę Polską. Wynika z niej, że przesyłkę oznaczoną numerem [...] nadaną w dniu 6 grudnia 2002 r. nadaną na adres D. P. doręczono mu osobiście w dniu 19 grudnia 2002 r. Faktem jest, że skarżący odmówił potwierdzenia faktu doręczenia mu przesyłki z powodu "niezgodności zawartości przesyłki - dokładnie nie takie pismo otrzymał, jakie miał otrzymać". Organ winien był tę okoliczność wyjaśnić, bo przecież rozpoznanie odwołania od decyzji ostatecznej stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością takiej decyzji. Skarżący najprawdopodobniej nie prowadzi systematycznej korespondencji z Dziekanem Wydziału Prawa, więc możliwym najprawdopodobniej do wyjaśnienia będzie, czy przesyłka oznaczona numerem [...] zawierała przedmiotową decyzję Dziekana, czy też inną korespondencję. Objęta kontrolą decyzja, nawet w przypadku, gdyby z akt przedstawionych Sądowi wynikało, że odwołanie zostało złożone w terminie w obrocie prawnym ostać nie mogłaby się. Organ II instancji rozpoznając sprawę ma obowiązek ponownie rozstrzygnąć sprawę, rozpatrzyć sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Uzasadnienie decyzji Rektora nie spełnia wymogów wynikających z przepisu art. 107 § 3 Kpa. Nie zawiera ono wskazania faktów, które organ ten uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn dla których nie uwzględnił zarzutów podniesionych przez D. P. w odwołaniu. W takiej sytuacji stanowisko zaprezentowane przez organ II instancji nie mogłoby być poddane kontroli Sądu, bo wymyka się spod niej. Przede wszystkim nie zostało ustalone do kiedy została skarżącemu "przedłużona sesja" w związku z jego wnioskiem z dnia 5.08.2002 r. Na przedstawionej Sądowi kserokopii wniosku znajduje się jedynie nieczytelny podpis i pieczęć imienna Prodziekana Wydziału Prawa ds. Studiów Zaocznych dra E. M. W żaden sposób nie wynika z niej, czy wniosek został uwzględniony, a jeżeli tak to do kiedy sesję przedłużono. Z pisma z dnia 28.06.2004 r. skierowanego do Sądu przez Dziekana Wydziału Prawa wynika wprawdzie, że sesja ta została przedłużona do 14.11.2002 r., jednak data ta nie wynika przedstawionych Sądowi akt administracyjnych. A przecież oczywistym jest, że gdyby decyzję o skreśleniu D. P. z listy studentów wydano w okresie objętym "przedłużoną sesją" to akt ten naruszałby prawo. Przepis art. 148 ustawy o szkolnictwie wyższym przewiduje, że od decyzji dziekana o skreśleniu studenta z listy studentów w przypadkach określonych w regulaminie studiów służy odwołanie do rektora uczelni. W badanej sprawie odwołanie zostało rozpatrzone przez Prorektora ds. Kształcenia. Z akt sprawy przedstawionych Sądowi nie wynika, że Rektor Uniwersytetu [...] upoważnił Prorektora ds. Kształcenia do rozpatrywania tego typu odwołań. Dodać jeszcze należałoby, że akta przedstawione Sądowi są kserokopiami dokumentów, a jakość niektórych kserokopii w poważnym stopniu utrudnia, a w niektórych przypadkach uniemożliwia odczytanie treści pism. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ w pierwszej kolejności ustali, kiedy decyzja o skreśleniu skarżącego z listy studentów została mu doręczona i od kiedy zaczął biec termin do złożenia od niej odwołania. O ile odwołanie zostało złożone w terminie określonym w art. 129 § 2 Kpa właściwy organ rozpozna przedmiotowe odwołanie pamiętając o tym, że jego obowiązkiem jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy, rozpatrzenie jej merytorycznie w całokształcie. Należy rozpatrzyć wszystkie żądania i zarzuty strony, a następnie ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Decyzja ma spełniać wymogi określone w przepisie art. 107 Kpa. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny po myśli przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.