SA/Rz 1226/03
WyrokWSA w Rzeszowie2005-03-22
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Zbigniew Czarnik, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego i odmówił jego wydania, opierając się na stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę, na podstawie którego obiekt został zrealizowany?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, uznając, że organ odwoławczy nie wyjaśnił należycie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności nie wykazał, czy Gminna Spółdzielnia A. w P. posiadała status strony w postępowaniu i czy jej Prezes był umocowany do wniesienia odwołania. Ponadto, Sąd uznał za błędne stanowisko Wojewody, że w przypadku stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, sprawa dotycząca pozwolenia na użytkowanie powinna być prowadzona w trybie art. 51 prawa budowlanego, zamiast uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia lub samodzielnego jej rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżący C. i L. C. domagali się uchylenia decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty Powiatu o pozwoleniu na użytkowanie części budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego i odmówiła jego wydania. Wojewoda oparł swoją decyzję na stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę, na podstawie którego obiekt został zrealizowany. Skarżący zarzucili Wojewodzie naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym niewłaściwe zastosowanie art. 59 ust. 1 i 5 prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdzono, że nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. i L. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących C. i L. C. solidarnie kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 1226/03
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] udzielającą C. i L. C., zam. P., ul. R. pozwolenia na użytkowanie części parteru budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego wybudowanego na działce nr ewidencyjny 1091/2 w P. i w tym zakresie orzekł o odmowie wydania pozwolenia na użytkowanie tej części budynku. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że podstawą uchylenia decyzji I instancji i odmowy pozwolenia na użytkowanie jest fakt stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, na podstawie którego zrealizowano budynek objęty postępowaniem w sprawie użytkowania. Zdaniem organu II instancji wyeliminowanie z obrotu prawnego pozwolenia na budowę skutkuje niemożnością wydania decyzji w sprawie użytkowania tego obiektu na podstawie art. 59 ust. 1 prawa budowlanego. Zaistnienie takiej sytuacji może co najwyżej być podstawą do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 prawa budowlanego, a nie wydawania decyzji zezwalającej na użytkowanie.
Z decyzją Wojewody [...] nie zgodzili się C. i L. C. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i wstrzymanie jej wykonania. Decyzji Wojewody zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 59 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 ze zm./ i w konsekwencji przyjęcie, że wobec stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę nie może funkcjonować w obrocie prawnym decyzja zezwalająca na użytkowanie takiego obiektu budowlanego. Dodatkowo skarżący wskazali, że Wojewoda dopuścił się naruszenia art. 7, art. 8 i art. 16 k.p.a. Z takich powodów skarżący uznali skargę za konieczną i uzasadnioną.
Wojewoda [...] odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie przywołując argumentację jak z uzasadnienia własnej deczyji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi na decyzję Wojewody [...] wniesionej przez C. i L. C.., gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani wskazanymi przez stronę skarżącą wnioskami. Sąd stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: prawo o p.s.a., rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem.
Oceniając merytorycznie zaskarżoną decyzje Sąd stwierdza, że skarga podlega uwzględnieniu i nie tylko z powodów, które w niej zostały podniesione. Zgodzić należy się z zarzutem skargi, że organ odwoławczy nie wyjaśnił należycie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, przez co naruszony został art. 77kpa, ale także i art. 7 k.p.a., na który wskazują skarżący. Dla Sądu poza sporem pozostaje fakt, że rozpoznanie odwołania wymaga najpierw ustalenia, czy ten środek zaskarżenia pochodzi od strony i czy spełnienia wymogi formalne. Sąd administracyjny nie ma obowiązku wyjaśniania takich kwestii w postępowaniu sądowym. Odpowiedź na nie ma być udzielona w postępowaniu administracyjnym, a akta sprawy mają stanowisko organu potwierdzać. Wprawdzie art. 105 § 3 prawa o p.s.a. pozwala Sądowi przeprowadzić dowody uzupełniające jeżeli ich przeprowadzenie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania, to jednak w sprawie rozpoznawanej przez Sąd prowadzenie postępowania wyjaśniającego wymagają istotne dla sprawy okoliczności i z tego względu Sąd nie skorzystał z wskazanego przepisu uznając, że prowadziłoby to do zastępowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organ przez postępowanie sądowe.
Przyjęcie w sprawie i przyznanie Gminnej Spółdzielni A. w P. statusu strony musi wynikać z dokumentów przedłożonych w aktach sprawy. Z akt rozpoznawanej sprawy takie ustalenie nie wynika, gdyż nie zawierają one żadnego dowodu potwierdzającego sąsiedztwo Spółdzielni z inwestycją objętą postępowaniem. Stwierdzenie przez organy faktu bycia stroną przez Spółdzielnię i nie poparcia tego dowodami uniemożliwia prawidłową ocenę wydanej decyzji. Sąd jako niewyjaśnione przyjmuje umocowanie Prezesa Gminnej Spółdzielni A. w P. do wystąpienia z odwołaniem, gdyż akta sprawy nie zawierają dowodu wskazującego, że Prezes może jednoosobowo działać imieniem Spółdzielni. Brak stosownego wypisu z rejestru sądowego w postępowaniu odwoławczym, nie pozwalał takiej wątpliwości usunąć.
Sąd zwraca także uwagę, że w uzasadnieniu decyzji organ II instancji zawarł pouczenie wskazujące na podstawę prawną działania organu I instancji celem rozwiązania sprawy, przyjmując, że postępowanie z wniosku C. i L. C. powinno być prowadzone w trybie art. 51 prawa budowlanego. Zdaniem Sądu stanowisko takie jest błędne, gdyż sprawą organu II instancji było poprawne zakwalifikowanie rozpoznawanej sprawy. Zatem jeżeli organ uznał, że w przypadku sprawy ze skargi C. i L. C. nie może w grę wchodzić zezwolenie na użytkowanie to powinien uchylić decyzję Starosty Powiatu [...] i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia z wytycznymi albo sam ją rozstrzygać jeżeli stan dowodowy był wystarczający do orzekania.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak na wstępie biorąc pod uwagę treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) prawa o p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 prawa o p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło