SA/Rz 1238/03
WyrokWSA w Rzeszowie2005-03-22
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Zbigniew Czarnik, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze było właściwe do rozpatrzenia odwołania od decyzji starosty wydanej w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego brzegu potoku w obszarze zagrożenia powodzią na podstawie art. 86 ust. 1 Prawa wodnego?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było właściwe do rozpatrzenia odwołania od decyzji starosty wydanej w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego brzegu potoku w obszarze zagrożenia powodzią na podstawie art. 86 ust. 1 Prawa wodnego. Starosta w tym zakresie działa jako organ administracji rządowej, a organem odwoławczym jest wojewoda, a nie samorządowe kolegium odwoławcze. Wydanie decyzji odwoławczej przez niewłaściwy organ skutkuje stwierdzeniem nieważności tej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję starosty nakazującą K. S. przywrócenie stanu poprzedniego brzegu potoku J. poprzez usunięcie "brzegoosłon" i wykonanie umocnień. Skarżący K. S. kwestionował ustalenia faktyczne, brak ustalenia właściciela potoku oraz kompetencje organów. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, mimo że pierwotnie była ona skierowana do NSA OZ w Rzeszowie.Rozstrzygnięcie
I. Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. II. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. III. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego w obszarze zagrożenia powodzią I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego K. S. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 1238/03
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] nr SKO [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2003 r., [...] w przedmiocie nakazania K. S. przywrócenia stanu poprzedniego brzegu potoku J. Starosta Powiatu [...] jako podstawę prawną swojego orzeczenia wskazał art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne /Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm./ stwierdzając, że przywołany przepis daje podstawę do przywrócenia stanu poprzedniego obszaru bezpośrednio zagrożonego powodzią przez usunięcie "brzegoosłon" z brzegu potoku J. na wysokości działki ewidencyjnej nr 535 w miejscowości P., stanowiącej własność B. S. oraz wykonanie umocnień korony prawego brzegu potoku J. na odcinku wskazanej działki.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] rozpatrując odwołanie uznało za poprawną decyzję Starosty Powiatu [...] w szczególności stwierdziło, że ustalenia poczynione przez organ I instancji w postępowaniu wyjaśniającym pozwalają poprawnie jako podstawę rozstrzygnięcia przyjąć art. 86 ust. 1 Prawa wodnego, a to oznacza, że zaskarżona odwołaniem decyzja nie narusza prawa. Zatem w takim stanie faktycznym i prawnym odwołanie K. S. nie mogło zostać uwzględnione.
Z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się K. S. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji, choć w nagłówku skargi wskazał, że zaskarża przede wszystkim decyzję Starostwa Przemyskiego utrzymaną w mocy przez Kolegium. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że decyzje organów obu instancji zapadły bez należytego ustalenia stanu faktycznego /pierwotnego/ działki nr 535, będącej jego własnością oraz działki J. G.. Ustalenie takie zdaniem skarżącego jest decydujące, gdyż pozwala poprawnie określi przepustowość koryta potoku J. Kolejnym uchybieniem, którym dotknięte są zaskarżone decyzje, jest brak ustalenia właściciela potoku J. Wreszcie skarżący wskazuje na niekompetencję organów prowadzących postępowanie, których zdaniem zagrożenie powodziowe jakie występuje w obrębie działki nr 535 i działek sąsiednich jest uzależnione od podniesienia poziomu działki przez nasypanie na niej warstwy 30-40 cm ziemi.
Wreszcie wskazał, że nie jest stroną postępowania. Z tych względów uznał, że żądanie uchylenia decyzji I i II instancji jest zasadne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, a na poparcie tego wniosku przywołało argumentację z uzasadnienia własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi, gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Sąd administracyjny rozpoznając skargę stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: prawo o p.s.a., nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną czy formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpatrując skargę orzeka w granicach danej sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach wyznaczonych przepisami prawa Sąd stwierdza, że skarga podlega uwzględnieniu z powodów innych niż podniesione w skardze.
Sąd stoi na stanowisku, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] nie miało kompetencji do rozpatrzenia odwołania K. S. na decyzję Starosty Powiatu [...]. Zgodnie z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego organem wyższego stopnia są samorządowe kolegia odwoławcze, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Zatem art. 17 pkt 1 k.p.a. wskazuje na ogólną regułę, która doznaje licznych modyfikacji, a ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. /Dz. U. Nr 115, poz. 1129 ze zm./ taką modyfikację wprowadza. Z treści art. 4 ust. 4 tej ustawy wynika, że wojewoda jest organem odwoławczym od decyzji wydanych przez starostę, który realizuje zadania z zakresu administracji rządowej określone w ustawie.
Analiza przepisów prawa wodnego prowadzi do wniosku, że starosta ilekroć działa jako organ w sprawach z zakresu prawa wodnego czyni to jako organ w zakresie zadań administracji rządowej, zatem odwołanie od takich rozstrzygnięć może być wnoszone tylko do wojewody, a nie do samorządowego kolegium odwoławczego. Sąd zauważa, że regulacja kompetencji starosty w ustawie nie jest konsekwentna, gdyż w niektórych przepisach wyraźnie akcentuje się charakter zadań starosty /np. art. 15 ust. 2 pkt 3, czy art. 140 ustawy/, w innych tak wyraźnego wskazania brak /np. art. 165, czy art. 178 ustawy/, to jednak nie przesądza o różnym traktowaniu zadań starosty, gdyż nawet w literaturze zauważono, że zadania nadzorcze starosty są realizacją administracji rządowej, choć przepis wyraźnie na to nie wskazuje /tak: J. Szachułowicz, Nowe prawo wodne, Komentarz, W-wa 2003, s. 325/. Zatem zdaniem Sądu nie ma podstaw, aby uprawnienia wynikające z art. 86 ust. 1 prawa wodnego traktować odmiennie, a to oznacza, że na podstawie art. 4 ust. 4 ustawy organem działającym w II instancji powinien być Wojewoda [...], a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...]. Wydanie decyzji odwoławczej przez Kolegium narusza art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., a to oznacza, że Sąd był zobowiązany stwierdzić jej nieważność jako wydanej przez organ niewłaściwy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 prawa o p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 prawa o p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło