SA/Rz 1242/03

WyrokWSA w Rzeszowie2004-12-14

Skład orzekający: Maria Piórkowska, Jacek Surmacz, Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rabaty (noty kredytowe) przyznane po dokonaniu zgłoszenia celnego, ale dotyczące towarów objętych tym zgłoszeniem, powinny zostać uwzględnione przy ustalaniu wartości celnej towaru, a tym samym przy obliczaniu należności celnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rabaty przyznane po dokonaniu zgłoszenia celnego, ale wynikające z wcześniejszych umów i spełnionych warunków, kształtują ostateczną wartość transakcyjną towaru. Wartość celna, jako wartość transakcyjna, nie jest sztywno związana z datą zgłoszenia celnego, lecz odzwierciedla cenę faktycznie zapłaconą lub należną. Organy celne miały prawo dokonać korekty zgłoszenia celnego, uwzględniając te rabaty, nawet jeśli importer nie złożył stosownego wniosku o zmianę zgłoszenia.
Stan faktyczny
Spółka złożyła zgłoszenia celne dotyczące importowanych leków. Organy celne uznały te zgłoszenia za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej, obniżając ją o 35% na podstawie not kredytowych wystawionych przez eksporterów, które przyznawały rabaty po spełnieniu określonych warunków zakupowych. Spółka kwestionowała te decyzje, argumentując, że wartość celna powinna być ustalana na dzień zgłoszenia celnego i że rabaty przyznane po tym terminie nie powinny być uwzględniane. Sąd oddalił skargi spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska Sędzia NSA Jacek Surmacz /spr./ Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek. sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. na rozprawie - sprawy ze skarg "A" Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszeń celnych za nieprawidłowe - oddala skargi - Spółka z o.o. S. z siedzibą w W. (z upoważnienia której działała Agencja Celna P.) dokonała następujących zgłoszeń celnych: - w dniu [...] maja 2000 r. nr JDA SAD [...], - w dniu [...] maja 2000 r. nr JDA SAD [...], - w dniu [...] maja 2000 r. nr JDA SAD [...], - w dniu [...] czerwca 2000 r. nr JDA SAD, [...] - w dniu [...] czerwca 2000 r. nr JDA SAD, [...] - w dniu [...] czerwca 2000 r. nr JDA SAD, [...] - w dniu [...] lipca 2000 r. nr JDA SAD [...], - w dniu [...] lipca 2000 r. nr JDA SAD [...], - w dniu [...] lipca 2000 r. nr JDA SAD [...], - w dniu [...] lipca 2000 r. JDA SAD [...] - w dniu [...] lipca 2000 r. JDA SAD [...], - w dniu [...] lipca 2000 r. JDA SAD [...], - w dniu [...] sierpnia 2000 r. JDA SAD [...]. Zgłoszenia obejmowały określone leki do celów terapeutycznych w opakowaniach do sprzedaży detalicznej sprowadzone z Francji i Węgier (eksporter: W. S.A., C. Ltd, Sh. ) i dołączone do nich były faktury handlowe, Deklaracje Wartości Celnej oraz dokumenty EUR 1. Zgłoszenia te zostały przyjęte i towar objęto procedurą dopuszczenia do obrotu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego uznał pierwsze w wymienionych zgłoszeń celnych z dnia [...] maja 2000 r. nr [...] za nieprawidłowe w zakresie elementów kalkulacyjnych (tj. kursu waluty) przyjętego do określenia kwoty wynikającej z długu celnego. Postępowanie zakończone wskazaną decyzją zostało wznowione z urzędu postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] przez Naczelnika Urzędu Celnego . który po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] którą uchylił decyzję z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] w części dotyczącej elementów kalkulacyjnych tj. wartości celnej towaru w pkt 1 sentencji, poz. 1 i 3, określającą wartość celną towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu wskazanym zgłoszeniem celnym a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Pozostałe zgłoszenia celne Naczelnik Urzędu Celnego , decyzją z dnia [...] maja 2003r. nr [...] oraz dwoma decyzjami z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...]i nr [...] wydanymi między innymi na podstawie art. 65 § 4 pkt. 2 "c" ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), uznał za nieprawidłowe w zakresie określenia wartości celnej towaru i dokonał obniżenia tej wartości o 35% przyjmując, iż w takiej wysokości spółka z o.o. S. (zwana dalej również jako: Spółka skarżąca) otrzymała upusty cenowe - rabaty od spółek eksportujących. Po rozpoznaniu odwołań skarżącej Spółki od powyższych decyzji Naczelnika Urzędu Celnego . z dnia [...] kwietnia (nr ...), [...] maja (nr [...]) i [...] czerwca (nr [...]i nr [...]) Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] ipca 2003 r. nr [...]i trzema decyzjami z dnia [...] sierpnia 2003 r.: nr [...], nr [...], nr [...], utrzymał w mocy decyzje organu I instancji z powołaniem się na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 262, art. 23 § 1, § 9, art. 85 § 1 Kodeksu celnego. Podzielając ustalenia i wnioski organu I instancji, organ odwoławczy podał, iż przeprowadzona w skarżącej Spółce kontrola wykazała nieprawidłowe określenie wartości celnej w przedmiotowych zgłoszeniach celnych. Ustalono bowiem, że pomiędzy skarżącą Spółką, a spółkami eksportującymi zawarte zostały dwie umowy z dnia 2 sierpnia 1996 r. oraz umowa z dnia 17 kwietnia 2000 r. (nowelizowane w późniejszym czasie), według których jeśli skarżąca Spółka przekroczy wartość zakupu leków określoną w rocznym planie zakupów i będzie terminowo regulowała płatności na rzecz spółek eksportujących, to spółki eksportujące zobowiązują się przyznawać skarżącej Spółce rabaty na wymienione w wykazie leki, a potwierdzeniem tego rabatu będą noty kredytowe. Wysokość tych upustów określono: na 25%, jeśli wartość zakupów przekroczona zostanie o mniej niż 5%, na 30% jeśli przekroczenie to wyniesie od 5-10% i na 35% w przypadku przekroczenia planu zakupów o ponad 10%. Ponieważ w poszczególnych miesiącach w okresie od maja do lipca 2000 r. skarżąca Spółka przekroczyła ustalony plan zakupów o 10% i terminowo regulowała płatności, spółki eksportujące wystawiły noty kredytowe, mocą których obniżyły o 35% ("35% discount") należności za leki w stosunku do należności wynikających z faktur handlowych za wskazany okres. Wymienionych wyżej umów skarżąca Spółka nie ujawniła przy dokonywaniu zgłoszeń celnych a po otrzymaniu wskazanych wyżej not kredytowych nie dokonała korekty zgłoszeń celnych tj. nie złożyła wniosku o zmianę nieprawidłowych zgłoszeń celnych. Otrzymanie przez skarżącą Spółkę not kredytowych uzasadniało obniżenie wartości celnej towarów (leków) o wykazaną w nich wartość, ponieważ zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną jest wartość transakcyjna czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za importowany towar, przy czym według art. 85 § 1 cyt. Kodeksu dla obliczenia cła podstawą jest ta wartość oraz stan towaru z dnia dokonania zgłoszenia celnego. Cena należna lub faktycznie zapłacona nie jest elementem stanu towaru w dniu dokonania zgłoszenia celnego i może być w późniejszym czasie zmieniona i w takiej sytuacji zmiana ta powinna być przez importera wykazana w stosownym trybie, a skoro skarżąca Spółka tego nie uczyniła, to organ celny I instancji dokonał zmiany zgłoszeń przez przyjęcie wartości celnej uwzględniającej obniżenie notami kredytowymi tej wartości. Spółka z o.o. S. złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie skargi na powyższe decyzje z wnioskiem o ich uchylenie - oraz uchylenie utrzymanych nią w mocy decyzji organu I instancji - jako wydanych z rażącym naruszeniem art. 23 § 1, § 9, art. 85 § 1, art. 83 § 3, art. 65 § 4 Kodeksu celnego, art. 65 Kodeksu cywilnego, art. 2, art. 7, art. 8 ust. 2, art. 10 i art. 95 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 120, art. 121, art. 210 § 1 pkt 6, § 4 Ordynacji podatkowej, art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego (Dz.U. z 1994r. Nr 11 poz. 38 ze zm.). W uzasadnieniu skarg - oraz w późniejszych pismach procesowych - skarżąca Spółka zarzuciła, że dokonana przez organ II instancji interpretacja przepisu art. 23 § 9 Kodeksu celnego przyjmująca dopuszczalność ustalania ceny importowanego towaru w późniejszym terminie niż dzień przyjęcia zgłoszenia celnego jest wadliwa. Treść powyższego przepisu musi być bowiem według skarżącej powiązana z treścią art. 85 § 1 cyt. Kodeksu celnego według którego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego oraz stawek obowiązujących w tym dniu. Powołany przepis art. 85 § 1 cyt. Kodeksu jest przepisem prawa materialnego i jako jedyny wskazuje chwilę oceny wartości celnej towaru. Decydująca jest wartość towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego a późniejsze - pod dacie zgłoszenia - okoliczności skutkujące ewentualnie ustaleniem innej wartości celnej towaru nie mają żadnego wpływu na rzeczywistą wartość celną. W niniejszej sprawie wartość celna zadeklarowana przez Spółkę w zgłoszeniach celnych odpowiadała obiektywnej wartości w dniu przyjęcia zgłoszeń celnych, bo w tym dniu Spółka nie nabyła prawa do przyznania jej rabatu na podstawie umowy z eksporterem o współpracy. W związku z tym nie istniały podstawy do stosowania proceduralnego przepisu art. 83 § 3 Kodeksu celnego, ponieważ przepis ten może być zastosowany tylko wtedy, gdy rzeczywista wartość celna w dniu dokonania zgłoszenia celnego nie odpowiada danym podanym w tymże zgłoszeniu. Skoro wartość celna towaru - będąca podstawą wymiaru cła - jest w sposób nieodwracalny związana z dniem przyjęcia zgłoszenia celnego, to nie jest dopuszczalna - jak uczyniły to organy celne - zmiana tej wartości na skutek okoliczności zaistniałych po tym dniu. Kwestia zapłaty przez kontrahenta zagranicznego tj. eksportera kwoty wynikającej z noty kredytowej nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, skoro w dacie zgłoszenia celnego prawo do tej kwoty (rabatu) nie istniało, bo według umowy o współpracy prawo do żądania przez skarżącą Spółkę przyznania jej rabatu uzależnione było od poziomu sprzedaży i terminowości dokonywania przez nią płatności. Mianowicie uprawnienie to skarżąca nabywała wtedy, gdy skumulowane zakupy produktów gotowych pod koniec danego miesiąca przekroczyły ilość skumulowanych zakupów określoną w rocznym planie zakupów, który to plan nie był harmonogramem dostaw, a tylko kryterium odniesienia dla uzyskania prawa do rabatu (poszczególne umowy sprzedaży były zawierane na podstawie konkretnych zamówień). Jeśli warunki nabycia prawa do rabatu zostały przez skarżącą Spółkę spełnione to prawo to powstawało ze skutkiem ex nunc i z związku z tym nie miało mocy wstecznej sięgającej dnia dokonania zgłoszeń celnych, przy czym prawo to nie było związane z konkretnym zakupem, ale z przekroczeniem określonego poziomu zamówień - zakupów. Dla uzyskania tego prawa nie miał żadnego znaczenia fakt ciągłości współpracy skarżącej Spółki z eksporterami na tych samych zasadach i korzystania przez nią z rabatu w ubiegłych miesiącach, gdyż nie oznacza to takiego samego prawa w miesiącach kolejnych, skoro jego uzyskanie (nabycie) uzależnione było od spełnienia określonych warunków i dopiero po ich spełnieniu eksporter w odrębnym oświadczeniu woli taki rabat przyznawał, a jeśliby tego nie uczynił, to skarżąca Spółka nabywała tylko prawo do żądania przyznania rabatu a nie "samo" prawo do rabatu. Strony związane były postanowieniami umowy o współpracy i określone w niej warunki - między innymi dotyczące rabatów - nie mogą być uznane za sprzeczne z prawem, a postanowienia te absolutnie nie gwarantowały skarżącej Spółce rabatów już w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Skarżąca podniosła także, że w niniejszej sprawie organy celne obu instancji przyznały sobie kompetencje prawotwórcze i rozstrzygnięcie oparły na nieistniejących normach prawnych przez przyjęcie, że są uprawnione do ustalenia wartości celnej towarów według stanu z innej chwili niż chwila przyjęcia zgłoszenia celnego i nałożenia na Spółkę obowiązku podania wartości celnej z uwzględnieniem rabatów, które ewentualnie mogły jej być przyznane już po dacie zgłoszenia celnego. Za niezasadne uznała skarżąca Spółka stanowisko organów celnych co do tego, że powinna była złożyć wniosek o zmianę zgłoszenia celnego, bo w dacie dokonania tegoż zgłoszenia Spółka podała prawidłowe dane, a w szczególności rzeczywistą na ten dzień wartość celną towaru. Zarzuciła także, iż rozstrzygnięcie organów celnych jest sprzeczne z przepisami unijnymi i narusza art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego. Przyjęta w przepisach unijnych zasada określania wartości celnej stanowi, iż uwzględnia się tu wartość transakcyjną tj. odpowiadającą cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towary; terminy "upust", "rabat", "bonus" nie występują we Wspólnotowym Kodeksie Celnym stąd też sposób uwzględniania takich upustów nie jest jednoznacznie określony w przepisach wspólnotowych i umowach międzynarodowych. Problem upustu, o który chodzi w niniejszej sprawie nie był także przedmiotem orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, a jedynie Komitet Techniczny Ustalania Wartości Celnej wydał opinię dotyczącą problematyki rabatów i opinia ta (Opinia 15.1) dotycząca rabatów ilościowych rozróżnia upusty stosowane przed sprowadzeniem towarów i stosowane po dokonanym imporcie. Według tej Opinii upust przyznany wstecznie na koniec danego okresu - jak w niniejszej sprawie - nie powinien być uwzględniany przy ustalaniu wartości celnej bo nie ma on wpływu na ustalenie wartości jednostkowej towarów. Powołując się na prawo europejskie i praktykę jego stosowania skarżąca Spółka podkreśliła, że w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego znane były wyłącznie warunki przyznania rabatu, ale nie wystarczało to do ustalenia czy prawo do żądania udzielenia rabatu będzie Spółce przysługiwało i wobec tego - zgodnie także z Orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości - jako chwilę wiążącą dla określenia wartości celnej towaru należy przyjąć chwilę zwolnienia towarów i dopuszczenia ich do obrotu (skarżąca powołała się na wyroki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 kwietnia 1991 r. C-79/89, z dnia 6 czerwca 1990r. C-11/89, z dnia 5 grudnia 2002r. C-379/00). Podkreśliła także, że organy celne nie mają żadnych podstaw do stosowania arbitralnych i fikcyjnych wartości celnych, a taka wartością jest wartość oparta na nieznanych lub niepewnych elementach. Powołała się również na praktykę Komisji Europejskiej odnośnie opierania się na wartości transakcyjnej, jeśli jest ona znana w chwili importu co w niniejszej sprawie dotyczy ceny należnej czyli ceny sprzedaży określonej przez eksportera. Skarżąca zarzuciła także, iż na skutek nierozpatrzenia całego materiału dowodowego organy celne wadliwie wyliczyły kwoty korekty wartości celnej, gdyż kwoty tych korekt nie odpowiadają kwocie premii pieniężnej wymienionej w nocie kredytowej, bezzasadnie nie zawiesiły postępowania w związku z koniecznością rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Światową Organizację Celną w przedmiocie wpływu rabatów udzielonych po dniu dokonania zgłoszenia celnego. W piśmie z dnia 24 listopada 2004 r. skarżąca Spółka zawarła wniosek o zawieszenie postępowania sądowego ze względu na: 1) postępowanie dotyczące prawidłowości (nieprawidłowości) stosowania przez Polskę wobec firm farmaceutycznych "sankcji" za naruszenie przepisów o cenach i marżach urzędowych za leki importowane toczące się przed Radą Stowarzyszenia, 2) konieczność wystąpienia przez tut. Sąd na podstawie art. 234 "b" Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i art. 2 Aktu akcesyjnego Polski (i innych krajów) z pytaniem prawnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu: - w przedmiocie interpretacji art. 105 ust. 1-3 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38) jako podstawy zawieszenia niniejszego postępowania ze względu na toczące się postępowanie przed Radą Stowarzyszenia, - dopuszczalności zróżnicowania sytuacji prawnej krajowych producentów oraz importerów leków w zakresie stosowania przez nich marży cenowej ze względu na treść przepisów art. 10 ust. 4, art. 25w związku z art. 68, art. 69, art. 28 cyt. Układu Europejskiego i art. 90 cyt. Traktatu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - powoływanej dalej jako p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 p.s.a. kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Odnosząc się w pierwszej kolejności do podniesionego na rozprawie przez stronę skarżącą zarzutu przedawnienia należy stwierdzić, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowił między innymi przepis art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, a to w związku z uznaniem przez organy celne zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie określenia wartości celnej towaru. Przez zgłoszenie celne rozumieć należy czynność, poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną (art. 3 § 1 pkt 24). Organ celny przyjmuje zgłoszenie celne, jeżeli odpowiada ono wymogom formalnym określonym w art. 64 i wraz ze zgłoszeniem przedstawiono towar nim objęty (art. 65 § 1), z zastrzeżeniem niemającym znaczenia w niniejszej sprawie. Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną i określenie kwoty długu celnego, chyba że w sprawie zostanie wydana decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub kwocie wynikającej z długu celnego (art. 65 § 3). Dług celny powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 209 § 2). Powyższe uregulowania ustawowe zawarte w Kodeksie celnym oznaczają, że na gruncie tej ustawy, odmiennie niż na gruncie nieobowiązującej już ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. prawo celne (Dz. U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 ze zm.) przyjęcie zgłoszenia celnego przez organ celny załatwia na tym etapie sprawę celną (na gruncie prawa celnego wymagane było wydanie decyzji m.in. o wymiarze należności celnych). Zgłoszenie celne poprzez fakt jego przyjęcia przez organ celny wywołuje określone skutki prawne w postaci powstania z mocy prawa zobowiązania do uiszczenia należności celnych. Zgłoszenie celne stanowi zdarzenie, które z mocy samego prawa powoduje określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny korzystają z domniemania prawdziwości - aż do czasu ewentualnego obalenia tego domniemania przez wydanie decyzji w trybie art. 65 § 4 kodeksu celnego. Ostatni powołany przepis uprawnia organ celny, po przyjęciu zgłoszenia celnego, do wydania decyzji na wniosek strony lub z urzędu w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za prawidłowe (pkt 1) oraz uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w całości lub części (pkt 2). W przypadku uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe organ celny m.in. określa kwotę wynikającą z długu celnego, zgodnie z przepisami prawa celnego (pkt 2 lit. b) lub zmienia elementy zawarte w zgłoszeniu celnym inne niż określone pod lit. a i b (pkt 2 lit. c). Określenie decyzją kwoty wynikającej z długu celnego czy też zmiana innych elementów zawartych w zgłoszeniu celnym jest na podstawie art. 65 § 4 kodeksu celnego ograniczone czasowo, gdyż w myśl art. 65 § 5 nie można wydać decyzji, jeżeli od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego upłynęły 3 lata. Przepis art. 65 § 5 ma charakter materialnoprawny i ustanawia zakaz orzekania po upływie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego i stanowi dla strony postępowania gwarancję, że z upływem tego okresu nie może zostać obalone domniemanie prawdziwości danych w przyjętym zgłoszeniu celnym. Kodeks celny - w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w tej sprawie - nie przewidywał ani przerwania ani zawieszenia biegu terminu określonego w art. 65 § 5, odmiennie niż możliwość zawieszenia biegu terminu do powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu kwoty długu celnego (art. 230) i przerwania biegu przedawnienia terminu do dochodzenia kwot należności zarejestrowanych (art. 242). Dopiero ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz o zmianie ustawy Służby Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122) do przepisu art. 65 dodano § 5a nakazujący odpowiednie stosowanie przepisu o zawieszeniu biegu tegoż terminu (np. z chwilą zawieszenia postępowania w sprawie celnej, wniesienia skargi do sądu administracyjnego oraz o dalszym biegu tegoż terminu po okresie zawieszenia). Zmiana ta weszła w życie 10 sierpnia 2003r. i do tej daty sam upływ trzyletniego okresu przedawnienia powodował niemożność wydania decyzji w trybie art. 65 § 4. Podkreślić należy, że terminy określone w przepisach prawa celnego nie podlegają przedłużeniu, odroczeniu lub przywróceniu poza wypadkami ustanowionymi w przepisach tego prawa (art. 11 Kodeksu celnego). Upływ okresu przedawnienia powodował ustanie więzi publicznoprawnych pomiędzy importerem a organami celnymi w zakresie wynikającym z przyjętych zgłoszeń celnych. Skoro więc przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego wprowadzał trzyletnie przedawnienie do wydania decyzji m.in. w przedmiocie uznania za nieprawidłowe zgłoszenia celnego w zakresie określenia wartości celnej towaru i nie przewidywał przerwania biegu tegoż terminu, to niewątpliwie dla zachowania tego trzyletniego terminu koniecznym było wydanie decyzji przez organ I instancji przed upływem tego terminu. Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca Spółka dokonała zgłoszeń celnych w dniach 4 maja, 22 maja, 25 maja, 5 czerwca, 23 czerwca, 29 czerwca, 1 lipca, 13 lipca, 14 lipca, 28 lipca, 27 lipca, 8 sierpnia 2000 r., a decyzje uznające zgłoszenia celne za nieprawidłowe w zakresie określenia wartości celnej zostały wydane przez Naczelnika Urzędu Celnego w dniu [...] kwietnia 2003 r. nr [...],[...] maja 2003 r. nr [...]oraz w dniu [...] czerwca 2003r. nr [...] i nr [...].Oznacza to, że decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane przed upływem okresu przedawnienia określonego w przepisie art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Z kolei odnosząc się do dokonanej na rozprawie odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej Spółki w przedmiocie zawieszenia postępowania Sąd przede wszystkim zauważa, że przepis art. 125 § 1 p.s.a. nie daje podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania, gdyż dopuszcza zawieszenie w sytuacji gdy rozstrzygnięcie toczącej się przed sądem sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego lub postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, a w niniejszym przypadku: - postępowanie przed Radą Stowarzyszenia prowadzone na podstawie art. 105 ust. 1-3 w związku z art. 102-104 cyt. Układu Europejskiego nie może być uznane za którekolwiek w powyższym przepisie wymienionych, - postępowanie przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości (ETS) - które należałoby uznać za postępowanie sądowe - aktualnie nie toczy się. Odnosząc się do kwestii kierowania pytania prawnego w przedmiocie "samej dopuszczalności" zawieszenia oraz kwestii merytorycznych, które są lub miałyby być przedmiotem rozstrzygnięcia przez instytucje wspólnotowe podkreślić przede wszystkim należy, że problemy wskazane przez skarżącą Spółkę w przedmiotowym wniosku jako mające istotne znaczenie dla wyrokowania w niniejszej sprawie, w istocie takiego znaczenia nie mają, gdyż pozostają poza przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zaskarżonej do tut. Sądu. Rozstrzygnięcia te dotyczą bowiem wyłącznie kwestii prawidłowości zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej importowanego towaru (leków) natomiast Spółka skarżąca we wniosku wskazuje spór przed Radą Stowarzyszenia dotyczący polskich przepisów odnośnie ustalania cen importowanych leków tj. obowiązującego w okresie od 1 maja 2000 r. do 9 kwietnia 2002 r. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 marca 2000 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marż urzędowych oraz zasad stosowania cen w obrocie importowanymi lekami gotowymi, surowicami i szczepionkami oraz środkami antykoncepcyjnymi - Dz. U. Nr 25, poz. 302 (uprzednio tj. od 1 stycznia 1999 r. kwestię tę regulowało rozporządzenie z dnia 21 grudnia 1998 r. - Dz. U. Nr 161, poz. 1080). Powołane wyżej rozporządzenia (niezależnie od ich oceny prawnej) zawierały samodzielną regulację odnośnie - między innymi - stosowania marż urzędowych oraz zasad stosowania cen na leki importowane, które to regulacje o tyle tylko pozostawały w związku z kwestią wartości celnej, że wskazywały wysokość marży w stosunku do tejże wartości celnej. Przepisy regulujące kwestie wartości celnej zawarte były w Kodeksie celnym i sposób jej ustalenia nie pozostaje w żadnym związku z regulacjami nakładającymi obowiązek wyliczania w określony sposób marży na leki tj. prawidłowe ustalenie tej wartości jest obowiązkiem importerów, a organy celne uprawnione są do weryfikacji tego ustalenia - bez względu na to do jakich celów ta ustalona wartość zostanie wykorzystana. Stąd też wskazana we wniosku skarżącej Spółki kolejna przesłanka zawieszenia tj. zwrócenie się z pytaniem prawnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości odnośnie weryfikacji wartości celnej dla potrzeb krajowych - polskich przepisów regulujących dopuszczalną marżę cenową na leki importowane nie jest uzasadniona, bo weryfikacja wartości celnej przez organy celne dokonywana jest na skutek zaistnienia określonych przyczyn do jej zakwestionowania wymienionych w Kodeksie celnym, a nie na skutek "skutków" jakie w jej wyniku mogą nastąpić dla importera w zakresie ceny - marży stosowanej w kraju na importowane leki. Podstawą zakwestionowania przez organy celne wartości celnej były wspomniane wyżej noty kredytowe wystawione przez spółki eksportujące w późniejszym czasie. Noty powyższe dotyczyły okresu od maja do lipca 2000 r. i zawierały wyliczenie rabatu ("35% discount"). Wystawianie takich not przewidziane było w umowach zawartych pomiędzy sp. z o.o. Sb. Polska (obecnie S. ), a spółkami zagranicznymi, w których - po uwzględnieniu przyjętych nowelizacji - postanowiono, iż strony opracują Roczny Plan Zakupów Produktów Gotowych z wyszczególnieniem wartości zakupów na poszczególne miesiące. Jeśli zrealizowane skumulowane zakupy dokonane przez skarżącą Spółkę w danym okresie przekroczą określoną wielkość, to wówczas Spółka nabędzie prawo do otrzymania od dostawców premii w wysokości 25% przy przekroczeniu zakupów o mniej niż 5%, w wysokości 30% przy przekroczeniu o 5 do 10% i w wysokości 35% przy przekroczeniu zakupów o ponad 10%. W umowach postanowiono, że premia będzie przekazana za pomocą noty uznaniowej wystawionej przed terminem rozliczeniowym i płatna będzie w terminie rozliczeniowym, a jeśli ze strony skarżącej Spółki wystąpią opóźnienia płatności, to dostawcy zastrzegają sobie prawo do stornowania premii udzielonej na podstawie faktur niezapłaconych w terminie albo prawo do zawieszenia lub zaprzestania oferowania premii z tytułu dalszych dostaw. W odniesieniu do zarzutów skargi w przedmiocie skutków not kredytowych dla ustalenia wartości celnej towaru odnieść się należy do treści art. 23 § 1 cyt. Kodeksu celnego określającego wartość celną jako wartość transakcyjną czyli cenę faktycznie zapłaconą albo należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny; z kolei w § 9 cyt. przepisu zdefiniowano cenę należną lub faktycznie zapłaconą jako całkowitą kwotę płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy za przywożone towary. Jako datę miarodajną dla obliczenia należności celnych przywozowych i wielkości stawek według stanu towaru i jego wartości celnej ustawodawca w art. 85 § 1 cyt. Kodeksu wskazał dzień przyjęcia zgłoszenia celnego. Określona w powyższym przepisie przesłanka wymagalności należności celnych związanych z przywozem towaru według stanu "w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego" nie oznacza jednak, że wartość celna jako wartość transakcyjna danego towaru musi i może być ustalona ostatecznie na ten właśnie dzień. Unormowania zawarte w art. 23 § 1 i § cyt. Kodeksu wskazujące na płatność dokonaną lub mającą być dokonaną oznaczają, że obiektywnie wiążąca jest taka wartość celna, która odpowiada cenie rzeczywistej należnej za sprowadzony towar czyli cenie faktycznej jaką importer zapłacił lub ma zapłacić dostawcy - lub na jego korzyść. Wskazanie przez ustawodawcę na płatność nie tylko dokonaną ale także mającą zostać dokonaną uzasadnia przyjęcie, że ustalenie tej ceny - płatności nie jest ustawowo związane z określoną datą, a w szczególności z dniem zgłoszenia celnego. Cena transakcyjna jest z reguły skutkiem ustaleń umownych stron i na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego nie musi być ceną ostateczną tj. ceną - płatnością zrealizowaną lub mającą być zrealizowaną. W niniejszej sprawie wiążące strony umowy (z nowelizacjami) przewidywały - jak wyżej wskazano - prawo do uzyskania przez skarżącą Spółkę upustów cenowych - po spełnieniu określonych warunków, które to warunki obiektywnie mogły być przez skarżącą spełnione dopiero po dokonaniu zgłoszeń celnych, a dopuszczalność cofnięcia tych upustów przewidziano tylko w przypadku nieterminowej płatności i tylko w odniesieniu do płatności wynikającej z konkretnych faktur handlowych. W konkretnym przypadku upusty te zostały udzielone i chociaż nastąpiło to po dacie zgłoszenia celnego, to w ostatecznym wyniku ukształtowała wartość transakcyjną bo o określone kwoty zmniejszyła cenę faktycznie za daną dostawę (i inne dostawy w tym miesiącu) należną - zapłaconą przez skarżącą Spółkę. Okoliczność, że wielkość - wysokość premii (upustu cenowego) mogła być wyliczona dopiero po dokonaniu zgłoszenia celnego wynikała z ustaleń umownych stron i wskazywała na przyjęty sposób jej wyliczenia, jednakże jeśli została wyliczona to niewątpliwie związana była z importem leków przez Spółkę skarżącą od spółek zagranicznych i wskazywała na rzeczywistą wartość transakcyjną tychże leków przedstawionych organowi celnemu w określonym dniu poprzez dokonanie zgłoszeń celnych. Obliczona przez organ I instancji wielkość obniżenia wartości celnej w oparciu o wielkości podane w notach kredytowych nie budzi wątpliwości, skoro w notach tych wskazano upust w wysokości 35% i upust ten w tej wielkości procentowej odniesiono do "pierwotnej" wartości ze zgłoszenia celnego; sposób realizacji premii - upustu jest tylko kwestią techniczno -rachunkową i nie ma wpływu na prawidłowość oceny jego znaczenia dokonanej przez organy celne. W związku z powyższym brak też podstaw do przyjęcia, by rozstrzygnięcie organów celnych w niniejszej sprawie uzależnione było od rozstrzygnięcia "zagadnienia wstępnego" tj. decyzji w sprawach innych zgłoszeń celnych, których ta sama nota kredytowa dotyczyła. W toku postępowania strona skarżąca jako zagadnienie wstępne wskazywała poradę Światowej Organizacji Celnej odnośnie wpływu na wartość celną rabatów udzielonych po dacie zgłoszenia celnego. Organy celne uznały, że wniosek w przedmiocie takiego "zagadnienia wstępnego" nie jest uzasadniony i Sąd stanowisko to w pełni podziela. Organ celny ma z mocy art. 83 cyt. Kodeksu uprawnienie do dokonania kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów, a ustalenia dokonane między innymi w wyniku takiej kontroli uzasadniają podjęcie przez tenże organ postępowania skutkującego rozstrzygnięciem opartym na art. 65 § 4 pkt. 2 tj. uznaniem zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, a regulacja zawarta w tym przepisie umożliwia "korektę" danych zawartych w zgłoszeniu celnym zarówno wtedy, gdy dane te już w tym momencie tj. momencie zgłoszenia były w jakimś zakresie nieprawidłowe (niezgodne z rzeczywistością), jak i wtedy, gdy już po dacie zgłoszenia zaistniały okoliczności odnoszące się do elementów zgłoszenia, co w szczególności dotyczyć może wartości celnej właśnie ze względu na przytoczoną wyżej definicję tej wartości jako wartości transakcyjnej i swobodę ustaleń stron w tym zakresie. Uprawnienie do takiej korekty przysługuje także stronie - importerowi i jeśli strona z takiej możliwości tj. "korekty" zgłoszenia nie skorzystała, to uczynił to organ celny, a skoro działa w oparciu o obowiązujący przepis, to nie jest zasadne twierdzenie Spółki skarżącej, iż organy celne przyznały sobie kompetencje w przepisach nieprzewidziane. Jeśli bowiem strony w umowie obowiązującej przez wiele lat ustaliły warunki współpracy, a w szczególności zasady płatności i ustalania ostatecznej ceny tj. zmniejszanie ceny wymienionej w fakturach handlowych poprzez wystawianie not zmniejszających rzeczywistą płatność za towar, to brak podstaw do nieuwzględniania tychże not, skoro przecież - jak już wyżej podniesiono - odnoszą się one do towaru wprowadzonego w określonej wcześniejszej dacie na polski obszar celny. Nie znajduje Sąd także podstaw do oceny niezgodności działania organów celnych z prawem europejskim, gdy się weźmie pod uwagę, że obowiązujące wówczas przepisy Kodeksu Celnego oparte już był na instytucjach w tym prawie funkcjonujących (do czego Polska była zobowiązana na mocy art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego), a naruszenia tych przepisów "krajowych" Sąd się nie dopatrzył, podobnie zresztą jak nie dopatrzył się naruszenia powołanych wyżej przepisów cyt. Układu, których adresatem nie były przecież organy celne lecz ustawodawca krajowy oraz przepisu art. 26 ust. 2 tegoż Układu, bo przecież ustalenie prawidłowej wartości celnej nie jest sposobem - środkiem ograniczenia importu. Na ocenę stanowiska organów celnych w niniejszej sprawie nie może też mieć wpływu stanowisko prezentowane przez inny organ tj. Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej zważywszy na zupełną odmienność regulacji odnośnie podatku dochodowego i ocenę elementów mających wpływ na jego wysokość. W ocenie Sądu naprowadzone wyżej okoliczności uzasadniają stanowisko, iż organy celne dokonały prawidłowej interpretacji umów - porozumień z dnia 2 sierpnia 1996 r. oraz 14 kwietnia 2000 r. i wpływu przewidzianych w nich "premii" na wartość celną towarów, a w konsekwencji zasadnie uznały zgłoszenia celne za nieprawidłowe w zakresie podanych w nich wartości celnych. W nawiązaniu do okoliczności przytoczonych wyżej Sąd nie znajdując podstaw do zakwestionowania zaskarżonych decyzji, skargi jako nieuzasadnione oddalił w oparciu o przepis art. 151 p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło