SA/Rz 1278/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego skargę oddala SA/Rz 1278/02 UZASADNIENIE Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J. K., decyzją z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] nakazującą J. K. rozbiórkę wiaty konstrukcji drewnianej o wymiarach 2,10 m x 7,70 m samowolnie wybudowanej na działce nr 880 w B. Za podstawę prawną tego rozstrzygnięcia powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Z uzasadnienia decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] marca 2002 r. organ I instancji nakazał rozbiórkę wiaty, ustalając, że opisany wyżej obiekt budowlany został dobudowany do istniejącej stodoły w 2001 r. w miejscu identycznego obiektu, rozebranego ze względu na zły stan techniczny. Na budowę tego obiektu inwestor nie posiadał pozwolenia. Od decyzji tej odwołał się J. K., kwestionując ustalenia organu I instancji traktujące wiatę jako obiekt budowlany, podczas gdy jest to tylko odremontowane zadaszenie. Nie spełnia ono wymogów z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, bo nie jest trwale związane z gruntem, nie jest wydzielone w przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, nie posiada fundamentów. Nie jest wiec obiektem budowlanym. Odwołujący polemizuje również z fragmentem uzasadnienia decyzji, w którym organ I instancji stwierdził, że budowa takiego obiektu wymaga zgodnie z art. 29 cyt. ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę, wskazując, iż zgodnie z tym przepisem pozwolenia na budowę nie wymaga budowa np. obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, w tym budowa parterowych budynków gospodarczych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] maja 2002 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej motywach stwierdził, że inwestor nie dokonał zgłoszenia o zamiarze odbudowy przedmiotowej wiaty do właściwego organu, zezwalającego na budowę powyższego obiektu, zgodnie z ustawą Prawo budowlane, wiata stanowi więc samowolę budowlaną. Wykonane przez odwołującego prace budowlane nie mogą być zakwalifikowane do remontu. Pod tym pojęciem rozumie się wykonywanie w istniejącym obiekcie robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego z dopuszczeniem stosowania wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Odwołujący rozebrał natomiast istniejącą do 2001 r. wiatę ze względu na zły stan techniczny i w tym samym miejscu wybudował nową. Działania takie to odbudowa, którą zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane rozumie się jako budowę. W odniesieniu do nie zakwalifikowania przedmiotu postępowania jako budynku tymczasowego organ wskazał, ze budowa takich obiektów również wymaga pozwolenia na budowę. W konkluzji organ stwierdził, że rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 48 ustawy Prawo budowlane zobowiązujące organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, którą to formę załatwienia zastosował organ I instancji. Decyzje tę zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K., wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił kwestionowanej decyzji brak uzasadnienia prawnego oraz nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania.. Zdaniem skarżącego decyzja traktuje odbudowane zadaszenie jako obiekt budowlany, natomiast faktycznie nie spełnia ono wymogów z art. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli zaś art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji w oparciu o kryterium zgodności z prawem, a uchylenie decyzji następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wad i uchybień Sąd nie stwierdził, stąd też skarga nie mogła zostać uwzględniona. Prawnomaterialną podstawę decyzji stanowi art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazujący rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Przepis ten nie dopuszcza stosowania jakichkolwiek okoliczności mogących złagodzić skutki prawne samowoli i wprowadza "automatyzm" w działaniu organów nadzoru budowlanego, po ustaleniu, że na budowę danego obiektu budowlanego nie uzyskano pozwolenia lub nie zgłoszono tego faktu. Skarżący kwestionuje zaliczenie wybudowanej przez siebie wiaty do kategorii "obiekt budowlany". Z akt postępowania wynika, że wiata została dobudowana do istniejącej stodoły, wsparta na słupach drewnianych, pokryta dachem z łat drewnianych i blachy. Ustawa Prawo budowlane w art. 3 wyjaśnia szereg pojęć w niej używanych, przy czym niektóre z nich definiuje, inne, dla których stworzenie definicji okazało się niemożliwe wyjaśnia w sposób opisowy. I tak pod pojęciem "obiekt budowlany" należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami lub też obiekt małej architektury. Z kolei budynek to obiekt trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach. Przedmiotowa wiata, czy też zadaszenie, jak woli nazywać tę konstrukcję skarżący, niewątpliwie budynkiem nie jest. Nie jest to też obiekt małej architektury, co wynika z definicji zawartej w art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, a potwierdzone zostało w orzecznictwie (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt IV SA 1020/98, Zbiór orzecznictwa komputerowego LEX Nr 77637). Pozostaje więc budowla. Ustawa nie precyzuje tego pojęcia, ograniczając się do definicji negatywnej i stwierdzając, iż jest to obiekt budowlany nie będący budynkiem ani obiektem małej architektury, a następnie wyliczając obiekty zakwalifikowane jako budowle. Bezspornym jest, że wśród wymienionych w art. 3 pkt 3 tej ustawy przykładów budowli brak jest wiaty. Podkreślić jednak należy, że wyliczenie to nie jest kompletne i ma charakter jedynie przykładowy, z definicji negatywnej zaś wynika, że wiata stanowi budowlę. Takie też stanowisko zajął organ I instancji, nakazując rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty, wskazał jednak omyłkowo przepis, który miał dotyczyć uzyskania pozwolenia na budowę. Art. 29 ustawy Prawo budowlane powołany w uzasadnieniu rozstrzygnięcia dotyczy zwolnienia od uzyskiwania pozwolenia na budowę. To jednak uchybienie Sąd uznał za nie mogące mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, jako, że nawet gdyby nie miało ono miejsca, to i tak w istniejącym stanie faktycznym i prawnym sprawy należało orzec nakaz rozbiórki. Organ II instancji rozpatrując odwołanie J. K. wziął pod uwagę wszystkie zarzuty w nim podniesione. Rozważył możliwość zakwalifikowania wykonanych prac do remontu i słusznie przyjął, że nie mogą one być tak potraktowane. Materiał dowodowy sprawy, w tym oświadczenie inwestora, wyraźnie wskazuje, że wcześniej istniejąca wiata została rozebrana ze względu na zły stan techniczny, a w jej miejscu skarżący wybudował nową o identycznej konstrukcji jak poprzednia. Takie działania, w wyniku których powstała nowa substancja budowlana ustawa Prawo budowlane zalicza do odbudowy, tę zaś traktuje jak budowę (art. 3 pkt 6). Organ odwoławczy rozważył też możliwość zaliczenia przedmiotowego obiektu jako tymczasowego obiektu budowlanego niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, którego budowa wymaga zgłoszenia właściwemu organowi i uznał, że nawet gdyby przyjąć taką ewentualność, właściciel nie dokonał zgłoszenia budowy, co również skutkuje nakazem rozbiórki z art. 48 ustawy. W ocenie Sądu wzniesiony przez skarżącego obiekt nie miał jednak cech tymczasowości ani nie był przeznaczony do rozbiórki, co wyklucza przyjęcie wskazanej ewentualności. Prawidłowo więc uznano, że budowa wiaty wymagała pozwolenia na budowę. Sąd przytacza tu tezę cyt. wcześniej wyroku NSA z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt IV SA 1020/98, gdzie stwierdzono, że "wiata o wymiarach 6x6m nie może być uznana ani za obiekt małej architektury, ani też tymczasowy obiekt budowlany. W związku z tym budowa wiaty wymaga uzyskania stosownego pozwolenia na budowę". Ubocznie jedynie wskazać należy, że ustawa Prawo budowlane w obecnym brzmieniu, obowiązującym od 11.07.2003 r. przewiduje obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi budowy wiaty o powierzchni zabudowy do 10 m², w pozostałym zakresie wymagając pozwolenia na budowę. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa i w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.