SA/Rz 1290/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku SA/Rz 1290/02 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r., [...] Starosta Powiatu [...] odmówił przyznania T. J. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Równocześnie uznał T. J. za osobę bezrobotną przyznając jej zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 120 % zasiłku podstawowego. W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że odmowa przyznania zasiłku przedemerytalnego podyktowana jest tym, że wnioskodawczyni nie spełniła warunków określonych w art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U. Nr 6 z 2001 r., poz. 56 ze zm./. Przede wszystkim nie wykazała 30 lat pracy, a tylko taki okres uprawniałby ją do przyznania zasiłku przedemerytalnego, gdyż w jej przypadku nie zaszły inne okoliczności, które skutkowałyby skróceniem tego okresu. Dokonując ustaleń Starosta nie uwzględnił zeznań powołanych przez wnioskodawczynię świadków, którzy wskazywali, że spełnia ona warunek 30 lat pracy, na który wskazuje art. 37j ust. 1 ustawy, gdyż w latach 1965-1966 pracowała w Nadleśnictwie B. Z decyzją Starosty Powiatu nie zgodziła się T. J. W odwołaniu od decyzji wskazała, że Starosta, wydając w jej sprawie decyzję dopuścił się naruszenia przepisów prawa zwłaszcza przepisów postępowania administracyjnego przez przyjęcie dowolnej oceny zeznań świadków, którzy potwierdzali pracę odwołującej w Nadleśnictwie B. Z tych powodów odwołująca wniosła o zmianę decyzji Starosty Powiatu i przyznanie jej prawa do zasiłku przedemerytalnego albo uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2002 r., [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zatem brak jest podstaw do uczynienia zadość żądaniom odwołania. Zdaniem organu odwoławczego podniesione przez odwołującą zarzuty pod adresem prowadzonego postępowania dowodowego, zwłaszcza nie dania wiary zeznaniom świadków wykazujących pracę w Nadleśnictwie B., nie stanowią uchybienia przepisom prawa, które miałoby skutkować uchyleniem decyzji. Organ odwoławczy także wskazał, że zeznania świadków są rozbieżne z o świadczeniami formułowanymi przez odwołujące, a nadto ze względu na obowiązującą w postępowaniu dowodowym zasadę bezpośredniości zeznania powinny pochodzić ze źródła pierwotnego, a nie pochodnego, a za takie uznał Wojewoda powołane przez odwołującą się osoby, które nie były w stanie wykazać dokumentami, że pracowały z odwołującą się w latach 1965-1966 w Nadleśnictwie B. Na decyzję Wojewody skargę do NSA OZ w Rzeszowie złożyła T. J. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia. Jako podstawę swojego żądania wskazała sprzeczność w ustaleniach dotyczących istotnych dla sprawy okoliczności, pominięcie niektórych istotnych dla jej sprawy dowodów, przekroczenie przez organ II instancji granic zaskarżenia i działanie z urzędu, brak całościowej oceny dowodów. Obok wskazanych, formalnych naruszeń odwołująca wskazała na naruszenie art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi T. J., gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do 1 stycznia 2004 r. Sąd rozpoznając skargę zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/, dalej ustawy o p.s.a., nie jest związany granicami skargi, powołaną podstawą prawną czy wskazanymi wnioskami. Sąd orzeka w granicach danej sprawy. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że skarga musi być uwzględniona a zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Uwzględniając skargę Sąd miał na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy o p.s.a. Przepis ten stanowi, że Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie T. J. naruszyły zasady prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Naruszenie to polega na dowolnej ocenie materiału dowodowego i na niezgodnym z prawem przeprowadzeniu postępowania przez co nie został poprawnie ustalony stan sprawy, a to jest przeszkodą do wydania poprawnej decyzji. Powyższe uchybienia naruszają art. 75 § 1, art. 77, art. 79, art. 80 i 107 § 3 w związku z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego /k.p.a./. Stosownie do treści art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy w tym zeznania świadków. Swobodna ocena materiału dowodowego jaką gwarantuje organowi prawo nie daje podstaw do dowolnego traktowania środków dowodowych. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd organy dowolnie potraktowały zeznania świadków, które wykazać miały, że skarżąca spełnia określone prawem warunki do przyznania zasiłku przedemerytalnego, zwłaszcza, że wykazuje 30 letni okres zatrudnienia. Akta sprawy nie zawierają dowodów, z których wynikałoby, że twierdzenia świadków wskazanych przez skarżącą są nieprawdziwe. W aktach tych brak także potwierdzenia, że eliminowanie też sformułowanych przez świadków jest następstwem logicznego i zrozumiałego procesu myślowego, który znajduje oparcie w istniejącym materiale dowodowym. Odrzucenie twierdzeń formułowanych przez świadków wymaga przede wszystkim poprawnego przeprowadzenia dowodu ze świadków, gdzie sprzeczności w ich zeznaniach jako podstawa przyznania ich zeznaniom mocy dowodowej jest następstwem zadanych przez przeprowadzającego dowód pytań, a nie a priori formułowanych stwierdzeń. W kontekście tych uwag dla jakości dowodu ze świadka najmniejszego znaczenia nie ma okoliczność, czy świadek potrafi dokumentem czy w inny sposób udowodnić, że pracował razem ze skarżącą. Ma natomiast znaczenie, czy na ten temat posiada stosowne informacje. Takie ukształtowanie pozycji świadka w postępowaniu nie ma nic wspólnego z zasadą bezpośredniości, która domaga się aby organ bezpośrednio przeprowadzał dowody, a nie świadek bezpośrednio uczestniczył w dowodzonym fakcie. Sąd nie może zgodzić się z twierdzeniami uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że przywołani przez skarżącą świadkowie to świadkowie pośredni. Świadek to osoba mająca wiedzę o określonych faktach, przy czym wiedza ta może być efektem tego, że świadek o czymś wie /świadek naoczny/ lub dlatego, że słyszał /świadek ze słuchu/. Dla Sądu nie do przyjęcia jest sposób w jaki organy przesłuchały świadków. W istocie są to oświadczenia sformułowane na piśmie, więc dokumenty, które nie gwarantują stronie czynnego udziału w prowadzonych czynnościach dowodowych, choćby przez możliwość zadawania pytań. Z tych powodów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, przy czym naruszenia te dotyczą istotnych dla sprawy okoliczności, a to musi skutkować uchyleniem decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.s.a.