SA/Rz 1310/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Kazimierz Włoch (spr.) Protokolant: ref. staż. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2004r. na rozprawie - sprawy ze skargi S. Ź. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybieni a terminu do wniesienia odwołania - skargę oddala - Sygn. SA/Rz 1310/03 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2001 r. (...) Izba Skarbowa po ponownym rozpoznaniu wniosku S. Ź. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia (...) grudnia 1998 r. znak (...) w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r., określenia zaległości podatkowej w tym podatku oraz odsetek za zwłokę od powyższej zaległości, odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podniesiono, że Izba Skarbowa wydała pierwotne postanowienie z dnia (...) sierpnia 1999 r. znak (...) odmawiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przedmiotowe postanowienie w wyniku jego zaskarżenia zostało uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 23 lutego 2001 r. sygn. akt S.A./Rzl515/99. Sąd stwierdził, że w części dyspozytywnej zaskarżonej decyzji zawarto rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wobec tego nie podjęto rozstrzygnięcia co do samego wniesionego odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia (...) grudnia 1998 r. znak (...). Kwestie tą reguluje art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) - zwanej dalej Ordynacją podatkową który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stosując się do zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego, Izba Skarbowa dokonała analizy zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stosownie do wymagań art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Sąd określił także prawidłową datę wniesienia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu na 22 czerwca 1998 r., a nie 23 czerwca 1998 r. jak twierdziła Izba Skarbowa. Organ odwoławczy przyznał, że w okresie od 9 grudnia 1998 r. do 7 stycznia 1999 r. podatnik był chory, co mogło być przyczyną niemożności odbioru decyzji nadanej w dniach 18 i 22 grudnia 1998 r. Decyzja ta była jednak ponownie doręczana w okresie od 9 stycznia do 29 stycznia 1999 r. i odnośnie tego okresu nie przedstawił podatnik żadnych okoliczności, które faktycznie uniemożliwiałyby doręczenie decyzji. Z tych względów doręczenia decyzji dokonano w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej przez publiczne wezwanie do odbioru decyzji zamieszczając w dniach 9 marca 1999r. i 17 marca 1999 r. stosowne ogłoszenie w Dzienniku "Rzeczpospolita". Decyzję uznano za doręczoną w dniu 24 marca 1999r. tj. po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia drugiego wezwania do odbioru decyzji. Kosztami związanymi z ogłoszeniem obciążono podatnika postanowieniem z dnia [...] marca 1999r. Nr [...]. W dniu 6 kwietnia 1999r. podatnik złożył na przedmiotowe postanowienie zażalenie do Izby Skarbowej. Podatnik wiedział więc o wydaniu decyzji skoro obciążono go kosztami publicznego wezwania do odbioru decyzji, a pomimo to dopiero w dniu 15 czerwca 1999r. zwrócił się za pośrednictwem pełnomocnika do Urzędu Skarbowego o doręczenie odpisu decyzji i w dniu 23 czerwca 1999r. złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Według organu odwoławczego w świetle powyższych okoliczności nie można było przyjąć, że niedopełnienie w terminie powyższej czynności procesowej nastąpiło bez winy podatnika. Nie stwierdzono również, iż w rozważanym okresie istniała trwała przeszkoda której strona nie mogła przezwyciężyć aby w terminie ustawowym złożyć odwołanie. Również druga przesłanka przywrócenia terminu tj. zachowanie 7 dniowego terminu (nieprzywracalnego) od dnia ustania przeszkody powodującej uchybienie terminu do wniesienia podania nie została spełniona. Nie można było przyjąć, że dniem ustania przeszkody był dzień doręczenia przez Urząd Skarbowy odpisu decyzji, skoro jak wyżej wskazano o wydaniu decyzji podatnik mógł się dowiedzieć najpóźniej w dniu otrzymania postanowienia o obciążeniu go kosztami wezwania w prasie. W wyniku zaskarżenia tego ostatniego postanowienia Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 200Ir. zostało ono uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 21 maja 2003r. sygn. akt SA/Rzl261/01. Sąd podniósł, że badając legalność zaskarżonego postanowienia nie może stwierdzić prawidłowości jego wydania ponieważ w aktach nie zalegają żadne dowody wskazujące na doręczenie decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 1998r. Organ naprowadził, iż przedmiotowa decyzja doręczona została w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej to jednak nie można określić prawidłowości jej doręczenia z uwago na brak takich dowodów w aktach. Z tego powodu Sąd nie mógł odnieść się do odmowy przywrócenia terminu do złożenia dowołania, gdyż z akt nie wynika czy termin ten jest faktycznie spóźniony. Po uchyleniu postanowienia Izba Skarbowa stosując się do zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego uzupełniła materiał dowodowy włączając do akt następujące dokumenty: - wniosek o zamieszczenie w Dzienniku "Rzeczpospolita" wezwania do odbioru pism z potwierdzeniem odbioru wniosku. - kserokopię pisma Biura Reklamy i Ogłoszeń Dziennika "Rzeczpospolita" z dnia 19 lutego 1999r. dotyczącego kosztów zamieszczenia ogłoszenia. - kserokopię dowodu potwierdzającego fakt dokonania przez Urząd Skarbowy w Brzozowie zapłaty za zamieszczenie ogłoszenia - kserokopię zamieszczonych w Dzienniku "Rzeczpospolita" w dniach 9 marca i 17 marca 1999 r. wezwań do odbioru pism. Po uzupełnieniu Izba Skarbowa dokonała oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i decyzją z dnia (...) lipca 2003 r. znak (...) odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia tego odwołania. Organ odwoławczy rozpatrywał zasadność wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania mając na względzie przesłanki zawarte w art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy powtórzył wszystkie ustalenia i argumenty jak w decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. przemawiające za przyjęciem, iż nie można przyjąć, że niedopełnienie przez podatnika w terminie czynności procesowej nastąpiło bez jego winy oraz aby spełniona została druga przesłanka przywrócenia terminu tj. zachowanie 7-dniowego terminu do wniesienia odwołania. Na przedmiotową decyzję Izby Skarbowej dnia (...) lipca 2003 r. pełnomocnik Stanisława Źrebca wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, domagał się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący przedstawił odpis legitymacji ubezpieczeniowej, iż od 9 grudnia 1998 r. do 15 czerwca 1999 r. był nieprzerwanie chory. Organ odwoławczy określił okres choroby od 9 grudnia 1998 r. do 7 stycznia 1999 r., pomijając milczeniem okres choroby po 8 stycznia 1999 r. W okresie choroby skarżący nie był w stanie pracować, a w szczególności racjonalnie myśleć, nie mógł też posłużyć się pełnomocnikiem gdyż go nie miał. Dopiero w dniu 16 czerwca 1999 r. tj. w ostatnim dniu choroby udało się skarżącemu znaleźć pełnomocnika, który dowiedział się o treści decyzji i terminie jej doręczenia. Skarżący był w stanie złożyć zażalenie na postanowienie obciążające go kosztami ogłoszenia prasowego, gdyż wymagało ono podjęcia znacznie mniejszych starań niż złożenie odwołania. Decyzja o obciążeniu go przypisem podatku doręczona została tylko w sensie prawnym w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, a faktycznie nie znał jej treści aż do chwili doręczenia mu odpisu decyzji. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosiła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 135, poz. 1271) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej p.s.a. Skarga jest bezzasadna. Art. 162 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.)- zwanej dalej Ordynacją podatkową ustanawia przesłanki konieczne do spełnienia dla uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu uzależnione jest od uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę braku swojej winy. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jako przyczynę w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia (...) grudnia 1998 r. skarżący wskazał chorobę. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, powódź, pożar. Samo zwolnienie lekarskie od pracy nie jest jeszcze potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Nie wyklucza ono bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę np. sporządzenia odwołania i nadania go przez pocztę lub przez domownika-wyrok NSA z dnia 10 marca 1998 r. ISA/Po865/97-Temida (CD), Gdańsk 2000r . Bezsporne jest, że skarżący niezależnie od choroby działając sam złożył w dniu 6 kwietnia 1999 r. zażalenie na postanowienie z dnia (...) marca 1999 r. nr (...)obciążające go kosztami ogłoszenia procesowego. W tym czasie wiedział już o wydaniu decyzji wymiarowej, aczkolwiek mógł istotnie nie znać jej treści. Jednakże skoro był w stanie sam sporządzić i złożyć przedmiotowe zażalenie, to mógł również już wtedy zażądać doręczenia kopii decyzji wymiarowej, co pozwoliłoby mu na zapoznanie się z jej treścią i ustanowienie pełnomocnika choćby w drodze rozmowy telefonicznej z odpowiednią kancelarią prawną przy dopełnieniu w okresie późniejszym odpowiednich formalności. Oprócz choroby skarżącego należało brać pod uwagę również inne okoliczności towarzyszące sprawie tj. zachowanie skarżącego w czasie choroby wskazujące na możliwość zawiadywania przez niego swoimi sprawami. W ocenie zachowania skarżącego nie można przypisać mu braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie można było również przyjąć, aby 7- dniowy termin od ustania przyczyny uchybienia terminu z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej mógł być liczony dopiero od 15 czerwca, kiedy to pełnomocnik skarżącego przeglądając akta administracyjne dowiedział się o treści decyzji wymiarowej, skoro skarżący o jej treści mógł się dowiedzieć już w dniu 6 kwietnia 1999 r., kiedy to znany był mu już fakt jej wydania. Zważywszy na powyższe nie można było przyjąć, że Izba Skarbowa wydając zaskarżone postanowienie z dnia [...] lipca 2003 r. naruszyła art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej i z tego względu skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu przy zastosowaniu art. 151 p.s.a.