SA/Rz 1319/03
WyrokWSA w Rzeszowie2005-09-08
Skład orzekający: Ryszard Bryk, Stanisław Śliwa, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, które nie naruszają uzasadnionych interesów stron i nie stanowią istotnego odstępstwa w rozumieniu art. 36a Prawa budowlanego, wymagają uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, które nie są istotne w rozumieniu art. 36a Prawa budowlanego, nie wymagają uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Ocena, czy odstępstwo jest istotne, należy do projektanta i kierownika budowy, a następnie do organu administracyjnego. W niniejszej sprawie sąd nie dopatrzył się istotnych odstępstw, które naruszałyby uzasadnione interesy stron lub zmieniały przeznaczenie obiektu, usytuowanie czy warunki określone w art. 5 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżąca Z. J. wniosła o sprawdzenie zgodności budowy budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce z pozwoleniem na budowę. Organy administracji uznały, że dokonane zmiany w projekcie budowlanym, w tym obniżenie więźby dachowej, nie stanowiły istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu i pozwolenia na budowę. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów k.p.a. oraz istotne odstępstwa od projektu, które miały negatywny wpływ na jej nieruchomość (zaleganie śniegu, zalewanie dachu).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 8 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - skargę oddala -
SA/Rz 1319/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Z. J., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie prawidłowości budowy budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 1240/1 położonej w T.
Z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że Z. J. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] o sprawdzenie zgodności powstającego na sąsiedniej działce budynku mieszkalnego z pozwoleniem na budowę.
W toku prowadzonego postępowania organ ustalił, że przedmiotowa inwestycja polegająca na przebudowie i rozbudowie budynku realizowana jest przez K. i B. G. w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 2001 r. Inwestorzy dokonali uzgodnień z właścicielką sąsiedniej nieruchomości i znajdującego się na niej budynku – Z. J., w zakresie połączenia elementów więźby dachowej rozbudowywanego przez nich budynku z dachem istniejącego budynku Z. J. Z uwagi jednak na odstąpienie przez Z. J. od tych ustaleń oraz obcięcie okapu wystającego ok. 40 cm na działkę sąsiadów, K. i B. G. przystąpili do realizacji pierwotnego projektu, wprowadzając pewne zmiany. W wyniku przeprowadzonych oględzin organ ustalił, że przy ścianie szczytowej, przylegającej do budynku Z. J. obniżono więźbę dachową o 0,60 m.
Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] umorzył postępowanie w sprawie prawidłowości budowy budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 1240/1, wykazując, że obiekt realizowany jest zgodnie z decyzją z [...] lipca 2001 r. i zatwierdzonym projektem budowlanym stanowiącym jej integralną część wraz z rysunkami zamiennymi rzutów, więźby i elewacji budynku. Dokonane zmiany w stosunku do pierwotnego projektu, naniesione na rysunkach zamiennych i wpisane do dziennika budowy, z mocy prawa nie stanowią istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, gdyż nie naruszają uzasadnionych interesów stron.
Od decyzji tej odwołała się Z. J., prezentując stanowisko, iż wprowadzone przez K. i B. G. zmiany mają charakter istotny. W pierwotnej wersji budynek miał się składać z dwóch przesuniętych prostokątów, z których przylegający do budynku odwołującej miał być równy z nim. Na skutek wybudowania ściany o wysokości 7,5 m budynek ten został przedłużony, przez co działka odwołującej została pozbawiona światła.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. przeprowadził rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami, a następnie w dniu [...] lipca 2003 r. wydał decyzję, opisaną na wstępie, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W jej motywach powołał się na ustalenia organu I instancji, który stwierdził, ze obiekt mieszkalny realizowany przez K.. i B.. G. na działce nr ewid. 1240/1 położonej w T. nie odbiega w sposób istotny od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego w dniu [...].07.2001 r. pozwolenia na budowę. Zmiany, które zostały wprowadzone w trakcie realizacji obiektu zostały udokumentowane rysunkami zamiennymi akceptowanymi przez organ, który udzielił pozwolenia na budowę oraz odpowiednim wpisem kierownika budowy w kartę dziennika budowy.
Przeprowadzone przez organ odwoławczy oględziny potwierdziły te ustalenia, w ich toku sprawdzono kwestionowane przez odwołującą wymiary tarasu dolnego i jego zadaszenia w poziomie II kondygnacji, a także rozwiązania odnoszące się do portalu wejścia głównego. W tym zakresie nie stwierdzono żadnych istotnych odstępstw od projektu i pozwolenia, nie stwierdzono również różnic w długości i szerokości realizowanego obiektu. Zmiana odcinka więźby dachowej od strony nieruchomości Z. J. (odcinkowe załamanie szczytu) nie jest odstępstwem istotnym mogącym mieć wpływ na sposób użytkowania nieruchomości sąsiedniej, a także zabudowę przyległą do realizowanego obiektu. Ta zmiana została wpisana do dziennika budowy, który stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót. Wpisu dokonał kierownik budowy, który odpowiada za wszelkie zdarzenia zachodzące w trakcie realizacji robót, m. in. ma on prawo występować do inwestora o zmianę w rozwiązaniach projektowych, jeżeli są one uzasadnione koniecznością usprawnienia procesu budowy. Te czynności nie muszą mieć akceptacji organu w trakcie budowy, są kontrolowane i oceniane przez właściwy organ przed dopuszczeniem obiektu do użytkowania.
Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie złożyła Z. J., wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuca naruszenie przepisów k.p.a. – w szczególności art. 6, 7 i 8 – organ nie wskazał jakie przepisy prawa materialnego zastosował przy podejmowaniu decyzji, naruszył zasadę prawdy obiektywnej i nie uwzględnił słusznego interesu strony skarżącej, nieprawidłowo uzasadnił swoje stanowisko zawarte w decyzji. Art. 22 ustawy Prawo budowlane, na który powołuje się organ w uzasadnieniu nie uprawnia kierownika budowy do wnoszenia zmian konstrukcyjnych. Uznanie przez organ odwoławczy, że wprowadzone zmiany mają cechy legalności, ponieważ zostały udokumentowane rysunkami akceptowanymi przez organ udzielający pozwolenia i odpowiednim wpisem kierownika w dzienniku budowy, pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa budowlanego, które nakazują bezwzględną realizację projektu budowlanego zatwierdzonego pozwoleniem na budowę.
Na skutek zmian dokonanych w trakcie budowy doszło do zmiany więźby dachowej, w wyniku czego budynek sąsiadów jest wyższy od budynku skarżącej. Taki stan rzeczy jest przyczyną zalegania śniegu i zalewania dachu skarżącej przez spływającą wodę z dachu sąsiada.
W ocenie skarżącej powoływanie się na zatwierdzenie dokonanych zmian przez organ, który wydał pozwolenie na budowę nie może być podstawą do uznania, że są one legalne. Skoro zmiany naruszyły prawa skarżącej jako właściciela sąsiedniego budynku, to ona powinna wyrazić zgodę na wprowadzenie tych zmian.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. wniósł o jej oddalenie, podkreślając, iż przed wydaniem decyzji szczegółowo wyjaśnił stan faktyczny i zbadał wszystkie wywiedzione w odwołaniu zarzuty, czemu starał się dać wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawowana przez Sąd w oparciu o art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola działalności administracji, obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy czym uchylenie zaskarżonego aktu następuje wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Dokonując kontroli legalności w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób, który uzasadniałby jej eliminację z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontrowersji w niniejszej sprawie jest kwestia odstępstw od projektu przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 1240/1 w T. Poza sporem pozostaje sam fakt zatwierdzenia tego projektu i udzielenia inwestorom – K. i B. G. pozwolenia na budowę – decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2001 r., chociaż skarżąca podjęła próby jej wzruszenia zarówno poprzez wznowienie postępowania, jak i stwierdzenie nieważności..
Z treści skargi wynika, że skarżąca kwestionuje wprowadzone przez inwestorów zmiany i nie uznaje ich za legalne, pomimo zatwierdzenia przez organ, który wydał pozwolenia na budowę.
Przypomnieć należy, że od czasu wprowadzenia do ustawy Prawo budowlane przepisu art. 36 a, ustawą zmieniającą z dnia 22 sierpnia 1997 r. (Dz. U. Nr 111, poz. 726), ustawodawca dopuścił możliwość dokonywania zmian w projekcie budowlanym bez potrzeby uzyskiwania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Decyzji takiej wymaga zgodnie z wymienionym przepisem jedynie istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Z art. 36 a a contrario wynika zatem, że odstępstwa uznane za nieistotne nie wymagają żadnych procedur administracyjnych. Pierwszej oceny takich zmian dokonuje projektant i kierownik budowy, a w przypadku ustalenia, że odstępstwa mają charakter istotny, niezbędne jest wystąpienie o zmianę pozwolenia na budowę. Jednocześnie przepis nie wskazuje żadnych przesłanek kwalifikujących odstępstwa, pozostawiając tę kwestię uznaniu administracyjnemu organu. Generalnie przyjmuje się, że "istotnym odstąpieniem" od zatwierdzonego projektu budowlanego będzie takie, które spowoduje zmianę ustalonych w decyzji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zmianę przeznaczenia obiektu budowlanego, jego usytuowania oraz zmianę warunków określonych w art. 5 ustawy Prawo budowlane (J. Siegień, Prawo budowlane. Komentarz, Wyd. C.H. Beck Warszawa 2003, s. 255).
W rozpatrywanej sprawie żadna z tych okoliczności nie zachodzi.
Kserokopia strony dziennika budowy wskazuje na następujące, w stosunku do projektu pierwotnego, zmiany:
"1. W miejsce okna dachowego na połaci ogrodowej wprowadzono lukarnę.
2. Obniżono szczyt dachu od strony istniejącego budynku o 60 cm.
3. Wprowadzono fragment zadaszenia nad dolnym tarasem od strony ogrodu.
4. Zamurowano okno w kotłowni od strony wejściowej (od wschodu)".
Przeprowadzone oględziny potwierdziły, że wymiary zewnętrzne budynku oraz jego wysokość uległy zmianie jedynie przy ścianie szczytowej przylegającej do istniejącego budynku skarżącej. Z części rysunkowej projektu wynika, a potwierdziła to pełnomocnik skarżącej w czasie rozprawy przed Sądem, że dobudowana została część ściany na długości 1,65 m, co stanowi przedłużenie zaprojektowanej ściany o długości 2,20m.
W ten sposób powiększona została powierzchnia tarasu na parterze budynku.
Do przedłużonej ściany nie została dobudowana prostopadła ściana, a więc miejsce, gdzie znajduje się taras nie zostało zamknięte, co spowodowałoby powiększenie powierzchni użytkowej i kubatury budynku.
Na skutek wprowadzonych zmian nie powstało zatem nowe pomieszczenie, nie zmieniło się przeznaczenie tarasu i nie nastąpiła zmiana usytuowania obiektu.
Organ badał też kwestię ewentualnego wpływu wprowadzonych zmian na sposób użytkowania sąsiedniej nieruchomości należącej do skarżącej oraz zabudowę przyległą do realizowanego przez K. i B. G. obiektu i uznał, że poczynione odstępstwa takiego wpływu nie mają.
Wszystkie te okoliczności doprowadziły organ do uznania, że wprowadzone przez K. i B. G. zmiany nie mają charakteru istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, o których mowa w art. 36 a ustawy Prawo budowlane, a w ocenie Sądu granice tego uznania administracyjnego nie zostały przekroczone.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ zasad ogólnych postępowania, a w szczególności wymienionych w art. 6-8 k.p.a. Stan faktyczny sprawy został należycie wyjaśniony, a decyzja podjęta zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. uwzględnia interes społeczny i słuszny interes wszystkich stron postępowania.
Nie zasługuje też na aprobatę Sądu zarzut skargi dotyczący obowiązku akceptacji zmian w projekcie budowlanym przez właścicieli sąsiednich działek, jako nie znajdujący oparcia w przepisach prawa.
Z powyższych względów skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić w oparciu o art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło