SA/Rz 133/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: st.sekr.sądowy Bernadetta Krztoń po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skrzącego S. W. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego do wyroku z dnia 3 lutego 2005 r. Decyzją z [...] grudnia 2002 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania S. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2002 r., Nr: [...] nakazującej mu rozbiórkę obiektu budowlanego na działce nr 940/1 położonej w C. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu podano, że organ I instancji ustalił, że na działce nr 940/1 położonej w C. S. W. jako inwestor, wybudował obiekt budowlany o wym. 3,55 x 5,50 m konstrukcji drewnianej bez fundamentów, z dachem w układzie jednospadowym i pokrył go eternitem falistym. Przedmiotowy obiekt którego wewnętrzne pomieszczenie zostało przeznaczone na garaż został ukończony w 1999 r. i zaużytkowany. W trakcie kontroli inwestor nie wykazał się pozwoleniem budowlanym. Ponieważ samowola budowlana zaistniała w dobie obowiązywania Prawa budowlanego z 1994 r., a od daty zakończenia budowy obiektu nie upłynęło 5 lat, organ wydając nakaz jego rozbiórki zastosował rygory wynikające z art. 48 powołanej ustawy. Decyzję organu I instancji zaskarżył odwołaniem S. W. Podniósł, że istotnie on był inwestorem budowy obiektu objętego nakazem rozbiórki i że datą przystąpienia do robót był rok 1990 w czym pomagali mu sąsiedzi. W 1999 r. zostały założone drzwi wjazdowe, okna, a także dokonane zostało wewnętrzne ocieplenie ścian. Na budowę tego obiektu zezwolenie otrzymał od swojej matki A. W., która po śmierci jego ojca S. W. zarządza majątkiem bez prawnego uregulowania własności. Dodał, że skoro nie jest właścicielem gruntu i budynków wybudowanych na działce nr 940/1, to jego podpis złożony pod treścią protokołu z kontroli przeprowadzonej przez służbę nadzoru budowlanego organu I instancji nie posiada żadnego znaczenia w sprawie a w szczególności nie może mieć wpływu na jej rozstrzygnięcie. Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym jest, że inwestorem obiektu objętego nakazem rozbiórki jest skarżący, co sam potwierdza w treści złożonego odwołania. Potwierdza również, że zakończenie robót przy tym obiekcie przypada na 1999 r. gdyż w tym czasie zakładał drzwi i okna a także wykonywał roboty związane z ociepleniem ścian wewnętrznych. Fakty te świadczą niezbicie, że rozpoczęty samowolnie w 1990 r. obiekt został zaużytkowany dopiero w 1999 r. i od tego roku należy liczyć okres 5-ciu lat warunkujący zakończenie budowy. Zasada ogólna wynikająca z ustawy stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przesądza o tym art. 28 powołanego Prawa budowlanego. Obiekt z którym mamy do czynienia nie podlega zwolnieniu z uzyskania pozwolenia w świetle postanowień art. 29 tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 48 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez pozwolenia lub zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przytoczony przepis wprowadza automatyzm o nakazie rozbiórki i nie daje organowi w tym przedmiocie żadnej dowolnej swobody interpretacji. Oznacza to, że nie jest istotne czy obiekt lub jego część jest wybudowany prawidłowo pod względem technicznym, czy też jego lokalizacja nie narusza praw osób trzecich lub dyspozycji wynikających z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, czy też jest on niezbędny inwestorowi dla zaspokojenia jego podstawowych potrzeb. Ustawodawca w przypadkach samowoli, a z taką sytuacją mamy do czynienia w konkretnie zaistniałym przypadku, przewiduje rozbiórkę, jako jedyną i wyłączną formę rozstrzygnięcia sprawy. Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżył S. W. domagając się "jej zmiany". W uzasadnieniu skargi zarzucił, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie może swej decyzji opierać jedynie na prawie budowlanym z 1994 r., ponieważ szopa została wybudowana w 1990 r., kiedy prawo takie jeszcze nie obowiązywało. Służyła ona, jako magazyn na drewno opałowe. To, że w 1999 r. założono drzwi i okna wynikało z tego, że w budowli chciał dodatkowo przechowywać samochód osobowy. Samo założenie drzwi i okien nie można uznać za zakończenie budowy, a jedynie modernizację lub coś podobnego. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzję o rozbiórce opiera na zeznaniach R. K., którego jest osobą niewiarygodną. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie uzasadniając swoje stanowisko przyczynami, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc niniejsza sprawa, mimo złożenia jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostanie rozpoznana w trybie wskazanej ustawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu w granicach określonych w poprzednim akapicie Sąd uznał, że zaskarżone decyzje w obrocie prawnym ostać się nie mogą. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 28 Kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Nie budzi żadnych wątpliwości, że w sprawa administracyjna w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego dotyczy interesu prawnego inwestora, który wykonał obiekt oraz właścicieli nieruchomości, na której obiekt ten został wzniesiony. W analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości, że inwestorem objętego postępowaniem obiektu był S. W. i brał on udział w postępowaniu administracyjnym. W aktach sprawy brak jest natomiast jakiegokolwiek dokumentu, który wskazywałby na stan własnościowy działki nr 940/1 położonej w C. Decyzje organów obu instancji oprócz S. W. były adresowane do S. W., A. W., A. W. oraz Z. i Z. J. Z oświadczenia S. W. złożonego w dniu 30 lipca 2002 r. podczas oględzin obiektu budowlanego wynika, że działka należy do jego ojca. Określił też matkę i brata, jako współwłaścicieli tej nieruchomości. Z odwołania od decyzji organu I instancji wynika, że ojciec skarżącego S. W. zmarł, a stan prawny działki nie jest uregulowany. Z oświadczenia S. W. złożonego do protokołu rozprawy sądowej w dniu 10 grudnia 2004 r. wynika, że S. W. zmarł w 1978 r., a jego spadkobiercami ustawowymi są A. W., Z. J., M. J. oraz skarżący. Powyższe ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że organy traktowały, jako stronę postępowania zmarłego S. W., nie zapewniając udziału w tym postępowaniu wszystkim jego następcom prawnym. Brak udziału strony w postępowaniu stanowić może podstawę żądania jego wznowienia. Taka sytuacja prawna obliguje Wojewódzki Sąd Administracyjny do skasowania decyzji organów obu instancji. Ponownie rozpatrując sprawę rolą organów będzie w pierwszej kolejności ustalenie stanu własnościowego działki nr 940/1 położonej w C. Po uzupełnieniu materiału dowodowego w tym zakresie należy zapewnić udział w postępowaniu administracyjnym właścicielom tej nieruchomości lub ich spadkobiercom. Stwierdzone przez Sąd naruszenie przepisów polegające na braku udziału w postępowaniu wszystkich uprawnionych stron nie pozwala Sądowi na ustosunkowaniu się do merytorycznych zarzutów skargi. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.