SA/Rz 1353/03

WyrokWSA w Rzeszowie2005-04-19

Skład orzekający: Marian Ekiert, Maria Zarębska-Kobak, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który posiada lokal mieszkalny przyznany na podstawie przydziału (nie decyzji administracyjnej) w miejscowości pełnienia służby, przysługuje pomoc finansowa na budowę domu jednorodzinnego, mimo że cel zapewnienia mu mieszkania w miejscu służby został już zrealizowany?
Ratio decidendi
Pomoc finansowa na budowę domu jednorodzinnego dla policjanta jest formą zastępczą realizacji jego ustawowego prawa do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby. Jeśli policjant posiada już lokal mieszkalny w tej miejscowości, nawet jeśli nie został przyznany decyzją administracyjną, cel ten został zrealizowany, co wyklucza przyznanie dodatkowej pomocy finansowej na budowę domu.
Stan faktyczny
Skarżący Z. F. ubiegał się o pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując, że skarżący posiada lokal mieszkalny przyznany decyzją administracyjną w miejscu pełnienia służby. Skarżący odwołał się, twierdząc, że lokal został przyznany na podstawie przydziału, a nie decyzji administracyjnej, i jest tymczasową kwaterą. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Z. F.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant st. sekr. sąd. Bernadetta Krztoń po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2003 Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego skargę oddala SA/Rz 1353/03 U z a s a d n i e n i e Komendant Powiatowy Policji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. odmówił przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego położonego w Ż. przy u. B. [...]. Podstawę prawną decyzji stanowi art. 104 k.p.a., art. 94 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 o Policji oraz § 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 października 2001 roku w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów w związku z § 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 października 2001r.w sprawie szczególnych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. W uzasadnieniu decyzji Komendant wskazał, że Z. F. aktualnie pełni służbę w KPP [...]- Posterunek Policji [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] 1977 roku KW MO otrzymał lokal mieszkalny w Ż. o powierzchni użytkowej 60,16 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 36,82 m2, odpowiadającym mu norm zaludnienia, gdzie zainteresowany mieszka z żoną i dwiema córkami. Wnioskiem z 7 maja 2003 r. zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego, m.in. złożył oświadczenie, że zwolni mieszkanie w terminie 1 miesiąca od chwili uzyskania pomocy finansowej. Zgodnie z przepisem art. 94 ust. 1 ustawy o policji i w/w Rozporządzenia MSWiA, pomoc finansowa może być przyznana policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Ponieważ Z. F. posiada lokal mieszkalny otrzymany na podstawie decyzji administracyjnej w miejscu pełnienia służby, odmówiono pomocy finansowej. W odwołaniu od tej decyzji Z. F. zarzucił, ze mieszkanie otrzymał nie na mocy decyzji administracyjnej, lecz na podstawie przydziału wydanego przez KWMO. Jego zdaniem nie jest to lokal mieszkalny, tylko tymczasowa kwatera, gdyż w umowie najmu umieszczono zapis: "umowę zawiera się na czas trwania stosunku pracy". Odwołujący pracuje w Policji od 1970 roku, a po wygaśnięciu stosunku pracy będzie zmuszony opuścić kwaterę. Ze względów finansowych nie będzie mógł ukończyć budowy domu. Żona odwołującego otrzymuje zasiłek przedemerytalny, a dorosłe córki są bezrobotne. Odwołujący powołał się na ust. 2 rozporządzenia MSWiA z 17.10.2001 r. zgodnie z którym w stosunku do policjanta zajmującego lokal mieszkalny będący w dyspozycji organu, decyzję o pomocy finansowej wydaje się pod warunkiem opróżnienia lokalu przez wszystkie zamieszkałe w nim osoby i przekazania lokalu do dyspozycji organu w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty pomocy finansowej pod rygorem zwrotu przyznanej pomocy. Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2003 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 k.p.a. art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz § 1 rozporządzenia MSWiA z 17.10.2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów. W uzasadnieniu stwierdził, ze przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego wynika z art. 88 ustawy o Policji, a zastępczą formą realizacji tego prawa jest przewidziana w art. 94 ust. 1 ustawy pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej lub domu jednorodzinnego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. W myśl tego przepisu oraz w/w rozporządzenia, pomoc finansowa może być przyznana policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej właściwego lokalu. Lokal, który zajmuje odwołujący przyznany jest decyzją nr [...] KWMO i należy uznać, że jest to decyzja administracyjna właściwego organu /brak w aktach/. Przepis wymieniony przez odwołującego /§ 6 ust. 2 rozporządzenia/ stosuje się wyłącznie w przypadku, gdy policjant skorzystał z pomocy finansowej w formie zaliczkowej przed dniem 30.10.1997.Odwołujacy nie składał w tym okresie wniosku o przyznanie pomocy finansowej, chociaż realizował budowę na podstawie pozwolenia na budowę z [...].06.1986 r. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie zarzucił, że w zaskarżonej decyzji jako dowód wskazano fakt przydzielenia mieszkania decyzją administracyjną, co jego zdaniem jest nieprawdą. Nadal zarzuca, że mieszkanie jest tymczasową kwaterą przyznaną na czas trwania stosunku pracy. Skarżący pracuje ponad 33 lata i nie może zwolnić się z pracy, bowiem musiałby się wyprowadzić z mieszkania, a budowany budynek jest nie wykończony z powodu braku środków finansowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi Z. F., gdyż skarga wniesiona do NSA Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 roku. Sąd rozpoznając skargę, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej zwanej P.p.s.a. nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną, ani składanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy. Przedmiotem skargi jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji [...] odmawiającą Z. F. pomocy finansowej na budowę domu. Decyzja ta została poddana przez Sąd kontroli legalności. Instytucję pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego ustanawia przepis art. 94 ustawy z dnia 6 kwietnia o Policji (Dz. U. 00.101.1092 ze zm.) zwanej dalej ustawą. Przepis ten umieszczony jest w rozdziale 8 ustawy zatytułowanym "Mieszkania funkcjonariuszy Policji", zawierającym przepisy od art. 88 do 99. Przepis art. 88 ust.1 ustawy wprowadza zasadę, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Realizacja tego uprawnienia następuje przez różne formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych policjantów . Podstawową formą realizacji tego prawa jest przydział mieszkania na podstawie przepisu art. 90 ustawy, który przewiduje w ust. 1, że na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się na lokale będące w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej, albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gmin, lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Formą zastępczą realizacji tego prawa jest uregulowanie zawarte w wymienionym wyżej przepisie art. 94, przewidujące pomoc finansową na realizację potrzeb mieszkaniowych policjanta. Zgodnie z tym przepisem, policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Tak więc, o ile przytoczony wyżej przepis art. 88 przyznaje policjantowi w służbie czynnej prawo do mieszkania w miejscowości pełnienia służby, to przepis art. 94 ustanawia szczególny rodzaj pomocy finansowej, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych policjanta, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego z zasobów MSW. Przepis art. 94 był przedmiotem oceny przez Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 14 maja 2001 roku sygn. akt SK 1/00 OTK 2001/4/84 orzekł zgodność z art. 1, 32 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał m.in., że ratio legis szczególnej pomocy w uzyskaniu lokalu mieszkalnego przewidzianego art. 94 ustawy wynika z art. 88, ustanawiającego prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej. Prawo to nie może być rozumiane w oderwaniu od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjantów. Jego celem jest, by policjant w służbie stałej mieszkał w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, co ma mu umożliwić realizację obowiązków służbowych. Z tym celem, z nie przywilejem jest związane prawo do mieszkania ustanowione przepisem art. 88. Zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych policjanta w miejscu pełnienia służby, lub w miejscowości pobliskiej oznacza realizację celu wynikającego z tego przepisu, wykluczając jednocześnie przyznanie pomocy finansowej na budowę domu. Taka interpretacja przepisu art. 94 znajduje oparcie w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 29 marca 1999 roku OPSI/99 ONSA 1999/3/77, w której Sąd ten wyraził pogląd, że stosownie do art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy, policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli nie ma on prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 tej ustawy, ponieważ posiada inny, odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę, lub pobliskiej. Podobne stanowisko wyraził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu w/w wyroku z dnia 14 maja 2001, stwierdzając, że szczególna pomoc w uzyskaniu mieszkania przez policjanta uzasadniona jest dążeniem do zapewnienia mu możliwości zamieszkania w miejscu pełnienia służby, lub w miejscowości pobliskiej. Ustawa nie formułuje praw wszystkich policjantów do uzyskania pomocy finansowej na nabycie mieszkania na własność, bez względu na to, czy mają oni zaspokojone potrzeby mieszkaniowe... Nie jest to prawo z tytułu pełnienia służby, tylko jedna z przewidzianych ustawą form pomocy policjantom w uzyskaniu mieszkania w miejscu pełnienia służby. W przeciwnym razie musiałaby być traktowana jako przywilej policjantów, budzący wątpliwości z punktu widzenia równego traktowania obywateli. W sprawie jest poza sporem, ze lokal, który skarżący zajmował w chwili składania wniosku , mimo, że nie został przydzielony decyzją administracyjną, to był zajęty na podstawie umowy najmu zawartej pomiędzy Komendą Wojewódzką MO a skarżącym, spełniał zatem warunki określone w przepisie art. 90 ustawy. Oznacza to, że został zrealizowany cel wynikający z treści przepisu art. 88 ustawy, co pozbawia skarżącego możliwości otrzymania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Sąd nie podziela poglądu wyrażonego w skardze, że mieszkanie skarżącego jest tymczasową kwaterą. Zgodnie z omawianym wyżej przepisem art. 88 ust. 1 ustawy, prawo do mieszkania przysługuje policjantowi w służbie stałej. Takie mieszkanie skarżący zajmuje, co wynika z umowy najmu. Natomiast kwaterę tymczasową, może otrzymać policjant w służbie przygotowawczej, stosownie do przepisu art. 88 ust. 2, co nie dotyczy skarżącego. Wskazując na powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego stosownie do przepisu art. 151 P.p.s.a skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło