SA/Rz 1373/03
WyrokWSA w Rzeszowie2005-04-06
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Anna Lechowska, Zbigniew Czarnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił, że samowolnie wybudowana szopa drewniana, składająca się z dwóch części, narusza przepisy dotyczące odległości od granicy działki i budynków sąsiednich, co uzasadnia nakaz rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji. Organy nieprawidłowo ustaliły, że cała samowolnie wybudowana szopa narusza przepisy odległościowe, podczas gdy obiekt składa się z dwóch części, a odległość każdej z nich od budynków sąsiednich powinna być mierzona oddzielnie. W pierwszej kolejności organ powinien rozważyć legalizację samowoli, a dopiero w dalszej kolejności nakazać rozbiórkę.Stan faktyczny
Skarżący A. S. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., która uchyliła decyzję organu I instancji i nakazała rozbiórkę samowolnie wybudowanej szopy drewnianej. Szopa, składająca się z dwóch części, została wybudowana przed 1994 r. Organy uznały, że obiekt narusza przepisy dotyczące odległości od granicy działki i budynków sąsiednich, co uniemożliwia jego legalizację. Skarżący kwestionował te ustalenia, wskazując na funkcję szopy jako budynku składowego, brak negatywnych skutków jej istnienia oraz możliwość legalizacji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska WSA Zbigniew Czarnik Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. na rzecz skarżącego A. S. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 1373/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...].08.2003 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm./ w zw. z art. 103 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2003r. nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty drewnianej o wymiarach 11,00 x 4,10 usytuowanej na działce nr 57 w N. W. gmina [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie nakazał A. S. dokonania rozbiórki szopy drewnianej o wymiarach 3,85 x 12,10 samowolnie zrealizowanej, dobudowanej do istniejącego budynku murowanego inwentarsko-składowego na działce nr 57 w N. W. gmina [...].
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że przedmiotowa szopa składająca się z dwóch części wybudowana została przed rokiem 1994 przez A. S. w warunkach samowoli budowlanej. Część obiektu o wym. 3,85 x 4,80 m wykonana z brusów drewnianych o grubości 15 cm zrealizowana została w latach 1980 - 1981. Natomiast druga cześć o wym. 3,85 x 7,30 jest konstrukcji drewnianej ze słupami drewnianymi o wym. 15 x 15 cm ustawionymi na stopach betonowych; dach nad całością konstrukcji pokryty jest eternitem. Obiekt ten usytuowany jest w odległości od 0,80 m do 1,00 m od granicy z działką A. M. Od decyzji nakazującej rozbiórkę szopy odwołanie wniósł A. S..
Rozpatrując odwołanie organ stwierdził, że sprawa rozpatrywana była w oparciu o § 14 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, Wprawdzie przepis § 13 ust. 1 wskazanego rozporządzenia dopuszcza sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudnozapalnych ale doprowadzenie przedmiotowego budynku drewnianego do stanu zgodnego z tymi przepisami wymaga przebudowy z wykonaniem ściany murowanej. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że nie jest możliwe doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wprawdzie nakaz rozbiórki przewidziany art. 37 ust. 1 "starego" prawa budowlanego jest instrumentem ostatecznym ale stan obiektu wyklucza możliwość jego legalizacji. Szopa zlokalizowana jest w odległości 0,80 - 1,00 m od granicy oraz w odległości 12 m od stodoły A. M. i powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia oraz niedopuszczalnie pogarsza warunki użytkowe dla otoczenia. Zgodnie z § 14 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, odległość minimalna przedmiotowego budynku od budynku stodoły na działce sąsiedniej powinna wynosić 15m. Zatem jest to przeszkoda uniemożliwiająca legalizację i uzasadniająca rozbiórkę obiektu, w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 2 "starego" Prawa budowlanego. W taki też sposób sprawę rozstrzygnął organ I instancji, jednakże sentencja zaskarżonej decyzji wymagała zmiany wobec rozbieżności w wymiarach obiektu. Aktualnie wskazane wymiary obiektu odpowiadają pomiarom dokonanym podczas rozprawy w terenie w dniu 30 lipca 2003 r. Końcowo organ wskazał, że ze względu na pokrycie dachu obiektu eternitem, a więc wyrobem zawierającym azbest, prace polegające na rozbiórce mogą być wykonywane przez wykonawców posiadających odpowiednie wyposażenie techniczne do prowadzenia takich prac i zezwolenie na prowadzenie działalności, w wyniku której powstają odpady niebezpieczne /rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie sposobów bezpiecznego użytkowania oraz usuwania wyrobów zawierających azbest - Dz. U. Nr 138, poz. 895/.
Na decyzję tą skargę wniósł A. S. podnosząc, że szopa służy mu jako budynek składowy na opał. Nie jest natomiast prawdą, że powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, skoro obiekt istnieje od początku lat 80-tych i jak dotychczas żadne skutki tego rodzaju nie wystąpiły. Skarżący wskazał ponadto, że w terenach wiejskich 90% obiektów jest podobnych do przedmiotowej szopy i organy nie nakazują rozbiórki tych budynków. Jeśli chodzi o lokalizację, to wcześniej była zgoda właściciela sąsiedniej posesji, przy czym wybudowanie takiego budynku w innym miejscu, ze względu na podmokły charakter gruntu, nie było możliwe. Skarżący zakwestionował również stanowisko, jakoby nie było możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Istnieją bowiem nowoczesne technologie pozwalające zabezpieczyć obiekt przed pożarem. Na tej podstawie wniósł o pozytywne rozpatrzenie skargi.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponowił argumentację dotyczącą odległości budynku od granicy działki oraz od stodoły istniejącej na działce A. M. Powyższe wyklucza możliwość legalizacji obiektu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest uzasadniona.
W niniejszej sprawie skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwaną dalej P.p.s.a. ), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu - w tym przypadku decyzji administracyjnej - z prawem. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że prawo zostało naruszone.
Zgodzić należy się z organami, że w sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną popełnioną przed dniem 1.01.1995r. Stąd też, z mocy art.103 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r., nr 106, poz. 1126 ze zm.), w sprawie mają zastosowanie przepisy "starego" Prawa budowlanego, a to ustawy z dnia 26.10.1974r. (Dz. U. nr 38, poz.229 ze zm.). Skoro tak, to rzeczą organów było w pierwszej kolejności rozważyć, czy obiekt (obiekty) samowolnie wzniesiony podlega legalizacji, czy też nakazowi rozbiórki.
Stosownie do przepisu art. 37 ust.1 obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W konkretnym przypadku organy ustaliły, że w sprawie zachodzi sytuacja, o jakiej mowa w punkcie 2 wskazanego przepisu, przy czym jest to konsekwencją naruszenia norm dotyczących odległości tego typu obiektów budowlanych od budynków znajdujących się na działce sąsiedniej. W myśl bowiem § 14 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17, poz.62) odległość ta powinna wynosić co najmniej 15m; tymczasem z ustaleń organów wynika, że odległość ta wynosi 12m i wobec tego należało orzec rozbiórkę obiektu.
Ustalenia te budzą jednak wątpliwości, jeśli się weźmie pod uwagę całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W postępowaniu odwoławczym organ przeprowadził rozprawę oraz sporządził szkic i z dokumentów tych wynika, że obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki składa się z dwóch części. Jedna wykonana jest z brusów drewnianych i ma wymiary 3,85 x 4,80m, a druga jest wiatą o wymiarach 3,85 x 7,30m. Jeśli więc przyjąć za organem odwoławczym taką właśnie dwuczęściową koncepcję, to odległość każdej części samowoli od budynków na działce sąsiedniej winna być mierzona oddzielnie. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w taki właśnie sposób na szkicu sporządzonym podczas rozprawy odległości zostały naniesione. W tej sytuacji nie jest możliwe do zaaprobowania stanowisko, że odnośnie do obu części samowoli istnieje kolizja wynikająca z norm odległościowych określonych w § 14 powołanego wyżej rozporządzenia. Zatem stwierdzić należy, że postępowanie przeprowadzone zostało z naruszeniem przepisu art.7, art. 77 § 1 i art.80 Kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając ponownie sprawę organ ustali, czy objęty nakazem rozbiórki obiekt stanowi jedną całość, czy też składa się z dwóch złączonych ze sobą odrębnych obiektów i w zależności od tego zastosuje odpowiednie przepisy "starego" Prawa budowlanego mając przy tym na uwadze, że w pierwszej kolejności rozważenia wymaga legalizacja samowoli, a dopiero później -rozbiórka obiektu budowlanego lub jego części.
Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w wyroku, w oparciu o art.145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a. Orzeczenie zamieszczone w punkcie II wyroku uzasadnia art.152 ustawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło