SA/Rz 1377/03
WyrokWSA w Rzeszowie2005-04-06
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Anna Lechowska, Zbigniew Czarnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił strony uprawnień kombatanckich, odmawiając uznania jej służby w Wojsku Polskim w okresie powojennym za działalność kombatancką w rozumieniu ustawy, mimo braku jednoznacznych dowodów na brak walk z UPA lub grupami Wehrwolfu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo pozbawił stronę uprawnień kombatanckich. Uzasadniono to tym, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym Informator MSW, nie potwierdził udziału strony w walkach z UPA lub grupami Wehrwolfu w okresie służby w Wojsku Polskim w latach powojennych, co jest warunkiem zachowania uprawnień kombatanckich zgodnie z obowiązującą ustawą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu J. P. uprawnień kombatanckich z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej. Po uchyleniu poprzedniej decyzji przez NSA i ponownym postępowaniu, organ utrzymał w mocy decyzję o pozbawieniu uprawnień, stwierdzając brak dowodów na udział skarżącego w walkach z UPA lub grupami Wehrwolfu podczas służby w KBW. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i Konstytucji, podnosząc, że organ nie zbadał należycie okoliczności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska WSA Zbigniew Czarnik Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. P. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala
SA/Rz 1377/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art.25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. z 2002 r. nr 42, poz. 371/, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek J. P. - utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2000r. o pozbawieniu J. P. uprawnień kombatanckich z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej w okresie od 1.10.1948 do 31.12.1948 r.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że J. P. uprawnienia kombatanckie otrzymał wyłącznie z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej. Decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. Kierownik Urzędu orzekł o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Następnie po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...].08.2000 r. utrzymał w mocy decyzję własną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26.06.2002 r. uchylił decyzję z dnia [...].08.2000 r. wskazując, że w ponownym postępowaniu organ winien przesłuchać stronę na podnoszone w trakcie postępowania weryfikacyjnego okoliczności oraz dołączyć wypis Informatora MSW o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w latach 1944 - 1956.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu przytoczył treść przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Wskazując następnie na zgromadzony materiał dowodowy stwierdził, że J. P. pełnił służbę wojskową w [...] Pułku KBW [...] od 15.06.1948 r. do 7.10.1950 r. i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z grupami Wehrwolfu i oddziałami UPA. Przesłany pismem CAW nr [...] z dnia 22.08.1995 r. wykaz jednostek, które latach powojennych brały udział w walkach ze zbrojnym podziemiem /załącznik 2 str. 5/ stwierdza, że [...] Pułk KB W w latach 1948 - 1950 zwalczał NSZ i bandy rabunkowe. Jak wynika z Informatora MSW o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej w latach 1944 - 1956, na wymienionych przez odwołującego się terenach województwa K., O. i K. w latach 1948 - 1950 oddziały UPA i grupy Wehrwolfu nie działały. Również w aktach kombatanckich nie ma żadnej wzmianki o udziale w walkach z UPA czy Wehrwolfem. Natomiast opis działalności J. P. zawarty w protokole przesłuchania strony dotyczy zabezpieczania akcji przesiedleńczej, co nie stanowi działalności kombatanckiej w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy. Poza tym strona nie przedłożyła żadnych innych dowodów potwierdzających udział w walkach ze wskazanymi wyżej ugrupowaniami. W tej sytuacji brak jest podstaw do ustalenia, by J. P. posiadał uprawnienia kombatanckie w oparciu o art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Jeśli chodzi natomiast o pobyt w obozie przesiedleńczym w Z. w lipcu 1943 r. to wobec faktu, iż J. P. w tym czasie miał więcej niż 14 lat, nie zachodzi przypadek o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.
Na decyzję tą skargę wniósł J. P. formułując zarzut naruszenia art. 6 - 9 i art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 1 pkt 6 ustawy o kombatantach, a nadto art. 30-32 Konstytucji RP. Skarżący podniósł, że na skutek pobieżnego wyjaśniania stanu sprawy nie zbadano, że [...] Pułk KBW [...] oddelegował pluton operacyjny do walki z UPA i Wehrwolfem w rejon W., G. K. i innych miejscowości. Zarzucił również, że CAW nie posiada rzetelnych informacji o walkach z UPA i Wehrwolfem. W efekcie tego czuje się poniżony i pozbawiony środków do życia.
Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie i ponowił argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest nieuzasadniona.
Na wstępie należy zauważyć, że stosownie do przepisu art.97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach, o których mowa w § 1, stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sadowych. Sytuacja, o jakiej mowa w tym przepisie ma miejsce w niniejszej sprawie, zatem skarga wniesiona przed dniem 1.01.2004r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie rozpatrzona została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Sąd ten, stosownie do przepisu art.134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270, ze zm. zwaną dalej - P.p.s.a.), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stan faktyczny przedstawia się następująco: wyrokiem z dnia 26.06.2002r. sygn. SA/Rz 1585/00 NSA OZ w Rzeszowie uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [...] z dnia [...].08.2000r. w przedmiocie pozbawienia J. P. uprawnień kombatanckich podając w uzasadnieniu, że postępowanie weryfikacyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Jednocześnie Sąd wskazał, że w ponownym postępowaniu Kierownik Urzędu winien przesłuchać skarżącego oraz dołączyć Informator MSW o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej w latach 1944-1956. Realizując powyższe wytyczne organ przesłuchał J. P. w drodze pomocy przez Kierownika Referatu Spraw Obywatelskich UM [...], gdzie skarżący odpowiadał m.in. na wskazane przez Kierownika Urzędu pytania dotyczące walk podczas służby w KBW oraz dołączył do akt żądany przez Sąd Informator MSW. Przy takich dokumentach, uwzględniając materiał dowodowy znajdujący się w aktach byłego ZBOWiD, Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...].12.2002r. pozbawił J. P. uprawnień kombatanckich i rozstrzygnięcie to stanowi przedmiot skargi.
Materialnoprawną podstawą decyzji pozbawiającej skarżącego uprawnień kombatanckich jest przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. nr 142 z 1997r., poz. 950 ze zm.) który stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub z innych tytułów, niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art.4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w wojnie domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947r. Jednocześnie ustawa uznaje za działalność kombatancką uczestnictwo w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu (art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy).
W niniejszej sprawie skarżący uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu "udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej" w okresie od 1.10.1948 do 31.12.1948r., służąc w KBW ([...] Pułk), gdzie w poprzednio obowiązującym stanie prawnym działalność ta uznawana była za kombatancką. Natomiast obecnie obowiązując ustawa (z 24.01.1991r. o kombatantach...) jedynie służbę w Wojsku Polskim przypadającą na okres od 10.05.1945 do 30.06.1947r. uznaje jako tą, która skutkuje zachowaniem nabytych uprzednio uprawnień kombatanckich. Również służba w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych przypadająca na okres po dniu 30.06.1947r. - jak to ma miejsce w przypadku skarżącego - pozwala na zachowanie uprawnień kombatanckich pod warunkiem jednak udziału w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.
Tymczasem uzupełniony materiał dowodowy nie daje podstaw do ustaleń, aby w czasie służby w [...] Pułku KBW od 15.06.1948r. do 7.10.1950r. skarżący walczył z UPA lub Wehrwolfem. Z protokołu przesłuchania strony wynika jedynie, że J. P. ochraniał repatriantów m.in. w miejscowości W. Natomiast z "Informatora MSW o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej w latach 1944 - 1956" wyczytać można, iż na wymienionych przez skarżącego terenach województwa K., O. i K. w latach 1948 - 1950 oddziały UPA i grupy Wehrwolfu nie działały. Zatem stwierdzić należy, że uzupełniony zgodnie z wytycznymi Sądu materiał dowodowy oceniony został zgodnie z wymogami art.80 Kpa. Stąd też zgodzić należy się z zaskarżoną decyzją, że brak jest podstaw do zachowania przez J. P. uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach (...).
Z tych przyczyn skoro zaskarżona decyzja prawa nie narusza - skarga podlega oddaleniu, w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło