SA/Rz 1384/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska (del.) Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik (spr.) AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant ref.stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi B. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 Nr [...] w przedmiocie zaliczenia na poczet ceny nabycia wartości pozostawionych nieruchomości poza granicami obecnego Państwa Polskiego 1. uchyla decyzję Wojewody [...] i decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2003r, [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do momentu prawomocności wyroku 3. zasądza od Wojewody [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 230 złotych (dwieście trzydzieści złotych) II SA/Rz 1384/03 U z a s a d n i e n i e Wnioskiem z dnia 6 lutego 2002r. B. J. wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] o wydanie decyzji w sprawie zaliczenia wartości pozostawionego poza granicami Polski mienia na poczet ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste. Do wniosku dołączyła trzy zaświadczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego ustalające fakt pozostawienia mienia, opis pozostawionych nieruchomości, trzy operaty szacunkowe wykonane przez rzeczoznawcę majątkowego oraz dwa postanowienia Sądu cywilnego stwierdzające nabycie spadku po M. R. i K. J., właścicielach mienia pozostawionego na terenie Ukrainy. Decyzją z [...] czerwca 2003r., [...] Prezydent Miasta działając jako starosta odmówił stwierdzenia wartości pozostawionych za granicą Polski nieruchomości na rzecz K. J. Organ w decyzji wskazał, że dowody przedstawione przy wniosku przez B. J. wskazujące na kwotę 3.018.979zł, która odpowiadać ma zdaniem wnioskodawczyni nie zrealizowanej (nie zaliczonej) na poczet ceny nabycia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Polski w związku z wojną rozpoczętą w 1939r. są nieprzekonywujące. Z tego też powodu Prezydent Miasta nie może ustalić wartości pozostawionego mienia, skoro z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika, że pomiędzy stanem ustalonym w orzeczeniu Państwowego Urzędu Repatriacyjnego L. dz [...], a oświadczeniem wnioskodawcy dotyczącym ilości kondygnacji kamienicy we Lwowie pojawiła się rozbieżność. Organ I instancji zakwestionował także rzetelność operatów dołączonych do wniosku, po czym stwierdził, że organ wydający decyzję jest zobowiązany do obiektywnej oceny przedstawionych dowodów. Zatem skoro wnioskodawca wzywany do usunięcia rozbieżności pojawiających się w ustaleniach stanu faktycznego tych wątpliwości nie usunął to organ był zmuszony do wydania decyzji odmownej, gdyż sam pomimo podejmowanych prób nie mógł wyłonić biegłego. Od decyzji Prezydenta Miasta odwołanie złożyła B. J. - Odwołująca się wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] czerwca 2003r. wydanej przez Prezydenta Miasta odmawiającej stwierdzenia uprawnień do zaliczenia określonej wartości na poczet oceny nabycia nieruchomości i wniosła o określenie tej wartości przez organ II instancji. W uzasadnieniu wskazała, że kwestionowanie przez Prezydenta Miasta operatów szacunkowych jest bezzasadne, gdyż dowody te zostały przedłożone przez nią stosownie do obowiązujących przepisów prawa. Z tego względu próba weryfikacji wyceny nie znajduje uzasadnienia. Z tych przesłanek odwołująca się wywiodła brak podstaw do odmowy wydania pozytywnej decyzji. Decyzją z [...] sierpnia 2003r., [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzje Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu wskazał, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest poprawne, bo skoro Prezydent Miasta zakwestionował wiarygodność operatu i wezwał wnioskodawcę do usunięcia wad tego środka dowodowego, a wady nie zostały usunięte, to należało odmówić jego żądaniu. Z tego względu zdaniem Wojewody decyzja Prezydenta Miasta prawa nie narusza. Na decyzję Wojewody skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie OZ w Rzeszowie wniosła B. J. W skardze podniosła naruszenie prawa polegające na błędnym zastosowaniu przepisów prawa materialnego, zwłaszcza na niezgodnym z prawem odmownym rozstrzygnięciu i nieustaleniu prawa zaliczenia mienia pozostawionego poza granicami Polski. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] sierpnia 2003r., [...] jako niezgodnej z prawem oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisowych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie przywołując faktyczne i prawne podstawy przytoczone we własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Na mocy art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju Sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest sądem właściwym do rozpoznania skarg na decyzje, które zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego i do dnia 1 stycznia 2004r. nie zostały przez ten Sąd rozpatrzone. Przystępując do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że zaliczenie wartości nieruchomości pozostawionych poza granicami Polski (na obszarach, które w związku z wojną 1939r. nie weszły w skład państwa polskiego), na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa reguluje art. 212 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U nr 46 z 2000r., poz. 543 ze zm.) Zatem materialnoprawną podstawą żądania zaliczenia określonej wartości jest wskazany przepis, przy czym szczególne kwestie dotyczące stwierdzenia i ustalenia wartości, która ma być zaliczona oraz trybu w jakim to się dokonuje zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granica na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości (Dz.U nr 9, z 1998r., poz. 32 ze zm.). Stosownie do regulacji przyjętej w rozporządzeniu zaliczenia wartości pozostawionych nieruchomości następuje na wniosek osoby uprawnionej. Na mocy §4 ust. 2 rozporządzenia do wniosku należy dołączyć, 1) dowody potwierdzające pozostawienie nieruchomości oraz rodzaj i powierzchnię tych nieruchomości, 2) opis pozostawionych nieruchomości, 3) oświadczenie o dotychczasowym stanie realizacji uprawnień, a także 4) oświadczenie o wartości pozostawionych nieruchomości. W sytuacji, gdy wartość pozostawionych nieruchomości przewyższa kwotę 100.000 złotych do wniosku należy dołączyć operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego zgodnie z przepisami §8-11 rozporządzenia. W tak określonym stanie prawnym decyzja Wojewody i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2003r., [...] naruszają prawo, zarówno materialne, jak i procesowe, zaś ich uzasadnienie jest kuriozalne i pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego. W ustawie materialnej decyzja I i II instancji narusza art. 212 ust. 1 ustawy. Sąd zauważa, że osobom spełniającym określone warunki zalicza się wartość pozostawionych nieruchomości. W tym więc sensie decyzja wydana w tym trybie ma charakter związany, tzn. zawsze zaliczenie musi nastąpić jeżeli wnioskodawca spełnia prawem przewidziane warunki. W rozpatrywanej sprawie warunki zostały określone w §4 rozporządzenia wydanego na podstawie art. 212 ust. 6 ustawy. Skarżąca składając wniosek o zaliczenie wartości pozostawionych nieruchomości spełniła prawem określone wymogi, zatem zobowiązywanie jej do weryfikacji dołączonych operatów jest nieporozumieniem. Złożony wniosek wszczyna postępowanie administracyjne, którego gospodarzem jest organ. To na organie spoczywa obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i jego oceny. Kwestionowanie poprawności dołączonych przez skarżącą operatów szacunkowych może mieć miejsce tylko w stosownej formie. Skoro przepis prawa wymaga wiedzy rzeczoznawcy to ocena poprawności przyjętego przez rzeczoznawcę stanowiska może mieć miejsce tylko wówczas, gdy organ przedstawi dowód kwestionujący takie stanowisko. Niczym nie poparte twierdzenia o błędności opinii nie mogą mieć żadnego waloru dowodowego, a co najwyżej są wyrazem dowolności w działaniach organów. Dziwić może niemożność przeprowadzenia dowodu przez organ ze względu na nie wyłonienie biegłego. Sąd wskazuje, że organ powołuje biegłych stosownie do okoliczności sprawy. Mając na uwadze powyższe naruszenia Sąd orzekł o uchyleniu decyzji I i II instancji, gdyż obie zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie polega na nieustaleniu stanu faktycznego sprawy i niewyjaśnieniu wątpliwości, zwłaszcza pojawiających się co do rozbieżności w zakresie opisu nieruchomości budynkowej położonej we Lwowie. Organy prowadząc ponownie postępowanie zostają zobowiązane stosownie do wiążących przepisów prawa, by jednoznacznie rozstrzygnąć stan nieruchomości pozostawionych poza granicami Polski, przy czym Sąd zauważa, że ustalenie takie musi odnosić się do wiążących skutków orzeczeń wcześniej zapadłych. W tym zakresie organ na mocy §4 ust. 3 rozporządzenia może stosować do oceny dowodów reguły wynikające z art. 75 K.p.a. Równocześnie ze względu na zasadę legalizmu i praworządności działania organy mają obowiązek przestrzegać przepisów prawa. Sąd przypomina, ze prawo nakłada obowiązek wydania decyzji w terminie 30 dni od złożenia wniosku. Mając na uwadze naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.pa oraz art. 212 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 145 § 1 pkt 1c p.s.a orzeczono jak w sentencji.