SA/Rz 141/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. S. na decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej na rzecz skarżącego R. S. kwotę 160 zł /słownie: sto sześćdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 141/03 UZASADNIENIE Decyzją z [...] listopada 2002r. nr [...] Komendant Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w B., działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125, poz. 1371 ze zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z 24.11.2002r. za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na własne potrzeby bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, nałożył na R. S. karę pieniężną w wysokości 4.000 zł., a decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu od decyzji R. S wniósł o uchylenie decyzji w całości i wyjaśnił, że 24.11.2002r. przekraczał granicę Polski ze Słowacją samochodem o dopuszczalnej masie całkowitej 4 600kg. Podstawą wymierzenia kary był brak dowodu opłaty za przejazd po dogach krajowych. Na granicy została wykupiona karta opłaty drogowej na kwotę 40zł, gdyż opłat po 5 zł. nie było, zatem Skarb Państwa nie poniósł żadnej straty. W tych okolicznościach nałożona kara nie ma uzasadnienia prawnego i podkreślił, że posiadał wszelkie opłaty związane z użytkowaniem pojazdu na potrzeby własne jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją z [...].12.2002r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że kontrolowany przedsiębiorca nie posiadał dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, co zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym jest wykroczeniem skutkującym wymierzeniem kary pieniężnej. Odwołujący nie wykazał się w trakcie przeprowadzonej kontroli dokumentem potwierdzającym dokonanie opłaty za przejazd drogami krajowymi, ani też nie korzystał z ustawowego zwolnienia z opłat. Protokół kontroli został podpisany bez żadnych uwag. Odwołujący przyznał, że dowodu uiszczenia opłaty nie posiadał, gdyż pozostawał w przekonaniu o jego zbędności. Bez znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia jest fakt wykupienia opłaty przez przedsiębiorcę o innym nominale już po kontroli. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, R. S. zarzucił naruszenie art. 2 Konstytucji RP i art. 9 k.p.a. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji Komendanta Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej nr [...] z [...].11.2002r. Skarżący stwierdził, że przepisy w tym zakresie weszły w życie w połowie 2002r. Transport drogowy na potrzeby firmy przeważnie jest wykonywany jeden raz w miesiącu pożyczonym samochodem, a 24.11.2002r. był przewożony towar na eksport z L. przez przejście graniczne w B. Na trasie skarżący starał się wykupić karty opłat na stacjach benzynowych, ale z powodu ich braku utwierdził się w przekonaniu, że rozporządzenie jeszcze nie obowiązuje i to stanowiło przyczynę złożenia oświadczenia o zbędności opłaty. Organy naruszyły przepis art. 9 k.p.a. nieudzielając informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Z powodu braku informacji skarżący poniósł z tego powodu szkodę. Również w Oddziale Celnym w B. nie było kart o wszystkich nominałach, co wymusiło zakup karty o nominale dla samochodu powyżej 12 ton. Naruszono przepis art. 2 Konstytucji RP, gdyż obywatel nie może ponosić negatywnych konsekwencji, gdy stosował się do błędnych informacji, co wystąpiło w niniejszej sprawie. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego, chroniąc interesy obywatela opiera się przede wszystkim na konstytucyjnej zasadzie państwa prawa oraz wynikającej z niej zasady zaufania obywatela do organów władzy i administracji. Wymierzona kara jest wygórowana w stosunku do dochodu firmy z 2002r. i z tego względu skarga jest uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.w.u.p., sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone (a do takich należy niniejsza sprawa), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 wspomnianej ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), zwanej dalej w skrócie u.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola ta sprawowana jest, co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§1). Według art. 135 tej ustawy Sąd stosuje przewidziane prawem, środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Poddawszy takiej właśnie kontroli zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tego względu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Stosownie do art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (§ 1) w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja zastałą ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia (§2). Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu Termin czternastodniowy liczy się od dnia doręczenia decyzji (ogłoszenia) stronie. Przez doręczenie (ogłoszenie) decyzji należy rozumieć doręczenie lub ogłoszenie w sposób unormowany w art. 39-40 k.p.a. Przy obliczaniu czternastodniowego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono (ogłoszono) decyzję (art. 57 §1 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie strona osobiście potwierdziła odbiór decyzji organu I instancji na kopii decyzji 24 listopada 2002r., a zatem 9 grudnia 2002r. był ostatnim dniem do złożenia odwołania z zachowaniem czternastodniowego terminu. Odwołanie do [...]Oddziału Straży Granicznej wpłynęło 10 grudnia 2002r., co potwierdzono zostało stosowną pieczęcią jednostki. Na odwołaniu brak jest adnotacji, że strona doręczyła je osobiście, a w aktach administracyjnych brak jest koperty, na podstawie której można byłoby ustalić dzień nadania odwołania na poczcie. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego nie sposób ustalić, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Fakt sporządzenia odwołania w terminie uprawniającym do wniesienia odwołania, nie przesadza o tym, że czynność prawna polegająca na wniesieniu odwołania została uczyniona w ustawowym terminie do jego wniesienia. W tych okolicznościach, rzeczą organu II instancji będzie ustalenie, czy odwołanie wpłynęło w terminie, gdyż będzie to miało istotny wpływ na treść przyszłego rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu jest okolicznością, kwalifikującą taką decyzję do stwierdzenia nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Natomiast w przypadku stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu organ wydaje postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. Mając na uwadze zaistniały stan rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekła jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 P.p.s.a Sąd ustanowił ochronę tymczasową zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 P.p.s.a.