SA/Rz 1426/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Sędzia NSA Stanisław Śliwa Asesor WSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekretarz Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. L. kwotę 10 zł /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 1426/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. L. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w sprawie zgłoszenia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami technicznymi na działce nr ewid. 398 w J., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] listopada 1992 r. Nr [...] zatwierdzony został plan realizacyjny i udzielone pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na działce nr 398 w J. Po zrealizowaniu inwestycji, wypełniając zobowiązanie zawarte w decyzji oraz spełniając wymóg art. 57 ust. 1 -3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz.1126, ze zm.), A. L. zawiadomiła o zakończeniu budowy, dołączając wymagane dokumenty. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Starosta zgłosił sprzeciw w sprawie zakończenia budowy, w oparciu o art. 54 ust. 1 i 57 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu wykazał, że budynek mieszkalny został wybudowany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia 24 listopada 1992 r. Inwestorka w istotny sposób odstąpiła od zatwierdzonego planu realizacyjnego zagospodarowania działki przesuwając budynek o 6 m w kierunku południowo-zachodnim, a ponadto nie wywiązała się z warunków, jakie nałożone zostały w pozwoleniu na budowę. Zgodnie z pkt 4 tej decyzji przed oddaniem do użytku budynku mieszkalnego, którego dotyczyło pozwolenie, budynek mieszkalny oznaczony na planie realizacyjnym Nr 1 należało rozebrać. W odwołaniu od tej decyzji A. L. wyjaśniła, że budynku oznaczonego w planie realizacyjnym Nr 1 nie rozebrała, ponieważ zamieszkiwała tam z rodziną. Zarzuciła, że w pozwoleniu na budowę nie wspomniano o istniejącym budynku oznaczonym na planie Nr 2, który w ewidentny sposób kolidował z nowo budowanym budynkiem, a ponadto stwarzał zagrożenie ze względu na swoją konstrukcję łatwopalną. Obiekt ten za zgodą kierownika budowy został rozebrany, a nowy budynek przesunięty o 6 m i zlokalizowany w bezpiecznej odległości od starego budynku Nr 1. Odwołująca chce nadal zamieszkiwać w budynku Nr 1. Wojewoda nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty. W motywach swego rozstrzygnięcia podniósł, że odwołująca odstąpiła od warunków pozwolenia na budowę, budując budynek mieszkalny niezgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym, sytuując go poza obrysem ustalonej lokalizacji, a ponadto nie wykonała obowiązku rozbiórki istniejącego budynku mieszkalnego przed przystąpieniem do użytkowania nowo wybudowanego budynku. Organ odwoławczy naprowadził również, że postępowanie w sprawie likwidacji skutków samowolnych odstępstw od decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i pozwolenia na budowę podejmie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ właściwy w sprawie. Rozstrzygnięcie to zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. L., wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej go decyzji Starosty. Skarżąca naprowadziła, że kierownik budowy, który zadecydował o innej lokalizacji niż przewidziana w pozwoleniu na budowę, odsuwając nowo budowany budynek 6m od budynku drewnianego oznaczonego na planie Nr 2, kierował się przy tym obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki mieszkalne (Dz. U. Nr 17, poz. 62) Nowy budynek został zlokalizowany w odległości 8,32 m od budynku oznaczonego Nr 1. Stan faktyczny istniejący obecnie jest całkowicie zgodny z przepisami prawa i normami technicznymi, ponieważ budynek nr 2 został rozebrany, a odległość między nowym budynkiem a budynkiem Nr 1 jest wystarczająco duża, aby nie stwarzać zagrożenia pożarowego. Ponadto nowy budynek, pomimo, iż został przesunięty w kierunku południowo-zachodnim nadal stoi na terenie, który w palnie zagospodarowania przestrzennego przeznaczony jest pod budownictwo jednorodzinne. Dodatkowo trudna sytuacja materialna skarżącej nie pozwala na "spisanie na straty" budynku Nr 1, w którym cały czas mieszka. Skarżąca wywodzi, że odstępstwo od pozwolenie na budowę, którego się dopuściła nie ma charakteru "istotnego", chociaż jest zauważalne "na pierwszy rzut oka". Ocena faktu czy odstępstwa należy zakwalifikować jako istotne powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszystkich społeczno-gospodarczych skutków danego odstępstwa. W opinii skarżącej, od strony celowości społeczno-gospodarczej stan obecny jest rozsądniejszy i korzystniejszy zarówno dla niej samej jak i interesu społecznego (skarżąca ma gdzie mieszkać a od budynku uiszczane są podatki). Zdaniem skarżącej organy I i II instancji wydając zaskarżone decyzje naruszyły zawartą a art. 7 k.p.a. zasadę uwzględniania słusznego interesu obywateli. W odpowiedzi na skargę Wojewoda poinformował, że decyzją z dnia [...] października 2003 r. Nr [...], w oparciu o art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368, ze zm.), uchylił decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...], a decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2003 r. wraz z odwołaniem A. L. przekazał do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było uznanie się za organ niewłaściwy w sprawie, w związku z przejściem kompetencji wynikających z art. 54 ustawy Prawo budowlane z dniem 11 lipca 2003 r. na organy nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 4 marca 2004 r. sygn. akt SA/Rz 1826/03 stwierdził nieważność tejże decyzji Wojewody z dnia [...] października 2003 r. Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy te, w oparciu o art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli we wskazanym zakresie Sąd stwierdził, że zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Decyzją tą Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty w sprawie zgłoszenia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego, tj. dotyczącą materii uregulowanej w art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W związku z nowelizacją przepisów prawa budowlanego, która weszła w życie 11 lipca 2003 r., a więc już po wydaniu decyzji przez Starostę, do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu I instancji przeszły zadania i kompetencje, o których mowa m. in. w art. 54 ustawy Prawo budowlane. Stało się tak z mocy art. 1 pkt 62 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718 - dalej w skrócie ustawa zmieniająca), który nadał nowe brzmienie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przepis przejściowy ustawy zmieniającej - art. 7 ust. 1- ustalił przy tym generalną zasadę, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast właściwość organów w zakresie dotyczącym załatwiania spraw, o których mowa w ust. 1 i 2 określa się na podstawie przepisów ustawy (art. 7 ust. 4). Oznacza to, że w zakresie wniesienia sprzeciwu (w formie decyzji) do zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego, z dniem 11 lipca 2003 r. właściwym stał się powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, w stosunku do którego organem wyższego stopnia jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. W niniejszym postępowaniu, jako że sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną i właściwość określona została, zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy zmieniającej według tej ustawy, a więc nowych zasad, właściwym organem odwoławczym był Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, mimo, iż decyzję I instancji wydał Starosta. Tymczasem odwołanie rozpatrzył i wydał decyzję Wojewoda. W ten sposób doszło do rażącego naruszenia prawa, albowiem naruszenie przepisów o właściwości stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Dotyczy to każdego rodzaju właściwości, ponieważ przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący (patrz wyrok NSA z dnia 29.11.1999 r., V SA 955/99, Zbiór orzecznictwa komputerowego LEX Nr 49943). Uwzględniając skargę wobec wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Sąd nie odniósł się do zarzutów merytorycznych podnoszonych przez skarżącą, jako że rozstrzygniecie merytoryczne sprawy możliwe będzie dopiero, kiedy w sprawie orzekał będzie organ właściwy, czyli Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Biorąc pod uwagę, iż zaszły przyczyny określone w art. 156 § 1 k.p.a., Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Uwzględniając skargę Sąd zastosował art. 152 tej ustawy i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200 P.p.s.a.